Αν η ΔΕΘ του 2025 ανήκε κατά κύριο λόγο στον εργαζόμενο με παιδιά, αυτή του 2026 θα είναι αφιερωμένη κυρίως στον μικρομεσαίο και τον ελεύθερο επαγγελματία.
Ο στόχος κυρίως πολιτικός: Μια σχέση κυβέρνησης -ψηφοφόρων που ξεκίνησε άσχημα μετά τις εκλογές του 2023 -καθώς μια από τις πρώτες αποφάσεις της δεύτερης θητείας αφορούσε στη θέσπιση των αντικειμενικών κριτηρίων και του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος- να μπει σε διαφορετική πορεία με την επίκληση των καλύτερων συνθηκών για την ελληνική οικονομία. Πώς θα επιτευχθεί αυτός ο στόχος που αφορά ουσιαστικά σε πάνω από 450.000 πολίτες – ψηφοφόρους; Με τη σταδιακή εξάλειψη της προκαταβολής φόρου τουλάχιστον για τα φυσικά πρόσωπα – επαγγελματίες και την επίσης σταδιακή κατάργηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος. Αυτά τα μέτρα, σε συνδυασμό και με την ευνοϊκότερη φορολογική κλίμακα που οι αυτοαπασχολούμενοι θα βρουν μπροστά τους για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 2027, μπορούν να συνθέσουν ένα “πακέτο” ουσιαστικής μείωσης του φορολογικού βάρους και αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος.
Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των αυτοαπασχολουμένων θεσπίστηκε το 2023 με το βασικό πολιτικό επιχείρημα ότι δεν γίνεται να επιτρέπεται εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες να δηλώνουν λιγότερα εισοδήματα από τους εργαζόμενούς τους. Έτσι, νομοθετήθηκε και η σύνδεση του ελάχιστου εισοδήματος με τον κατώτατο μισθό. Στην πράξη, το μέτρο έφερε πρόσθετους φόρους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ καθώς βάσει του συγκεκριμένου τρόπου υπολογισμού εξακολουθούν να φορολογούνται τουλάχιστον 400-500.000 επαγγελματίες. Το μειονέκτημα του μέτρου είναι ότι απαγορεύει σε έναν επαγγελματία να έχει μια κακή χρονιά ή να οδηγηθεί σε ζημιές επειδή θα κάνει μια επένδυση. Σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει να δεχτεί αναλυτικό έλεγχο από τις αρχές για να μην πληρώσει τον τεκμαρτό φόρο και αυτό έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι δεν το … τολμά κανείς.
Το ερώτημα λοιπόν είναι πώς θα εμφανιστεί τώρα ο πρωθυπουργός να ακυρώνει το 2026 ένα μέτρο που διαφημίστηκε ως εργαλείο αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και όχι ως ένα φοροεισπρακτικό σύστημα; Υπάρχει το επιχείρημα ότι από το 2023 μέχρι σήμερα, έχει μπει πολύ νερό στο αυλάκι. Η ΑΑΔΕ έχει ολοκληρώσει το mydata, τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών και τα ψηφιακά τιμολογία, προχωρούν τα ηλεκτρονικά πελατολόγια και πλέον οι δυνατότητες ελέγχων είναι πολύ μεγαλύτερες. Ως εκ τούτου, μπορεί να προταθεί από την κυβέρνηση να χτιστεί μια καινούργια σχέση όπου η πολιτεία δεν θα θεωρεί εκ των προτέρων τον επαγγελματία φοροφυγά και ο επαγγελματίας δεν θα επανέλθει στο καθεστώς δήλωσης εισοδήματος της τάξεως των 150-200 ευρώ τον μήνα.
Η σταδιακή εξάλειψη του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος μπορεί να “σπάσει” το δημοσιονομικό κόστος σε περισσότερες χρονιές -άλλωστε από τη ΔΕΘ θα ανακοινωθεί πακέτο μέτρο 4ετίας και όχι παρεμβάσεις που θα εξαντλούνται εντός του 2027- ενώ πάντοτε μπορούν να παραμείνουν ενεργές δικλείδες ασφαλείας για την αποτροπή ακραίων φαινομένων όπως να εμφανίζονται επαγγελματίες να επιβιώνουν με ζημιές επι σειρά ετών.
Το μέτρο της μείωσης της προκαταβολής φόρου -και σταδιακής εξάλειψης- για τα φυσικά πρόσωπα, μπαίνει ακριβώς στο ίδιο πλαίσιο συζήτησης. Το δημοσιονομικό κόστος μόνο για τα φυσικά πρόσωπα φτάνει περίπου στα 600-700 εκατ. ευρώ και μπορεί να το “σηκώσει” ο προϋπολογισμός της επόμενης χρονιάς. Είναι ένα μέτρο που θα το δεχτεί με ανακούφιση η αφορά καθώς η εφαρμογή του οδηγεί σε στρέβλωση: η εφορία θεωρεί από φέτος ότι ο επαγγελματίας θα είναι κερδοφόρος και του χρόνου και τον υποχρεώνει σε έναν άτοκο δανεισμό του ίδιου του κράτους. Κατάργηση της προκαταβολής, επιφέρει δημοσιονομικό κόστος αλλά μόνο για την πρώτη χρονιά εφαρμογής του μέτρου. Μετά επέρχεται η ισορροπία και ο επαγγελματίας φορολογείται μόνο για τα κέρδη της ίδιας χρονιάς που έχει ήδη βγάλει και όχι για τα κέρδη που θα βγάλει (αν βγάλει) την επόμενη χρονιά.
Πηγή: TheTOC
