Στέλιος Λουκίδης: Νέο πρόγραμμα για την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία

Στέλιος Λουκίδης: Νέο πρόγραμμα για την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία

Η χάρτα πρόληψης των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων αποτελεί κάλεσμα για άμεση δράση απέναντι σε ένα σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας που αφορά ογδόντα οκτώ εκατομμύρια Ευρωπαίους. Διαβάστε το άρθρο του προέδρου της Ε.Π.Ε.

Την Τρίτη 9 Ιουνίου 2026, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία παρουσιάζει το νέο της πρόγραμμα -καμπάνια το οποίο αφορά την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων. Έχει προγραμματισθεί επίσημη παρουσίαση στην Αίγλη του Ζάππειου παρουσία πολλών θεσμικών φορέων, του Υπουργείου Υγείας, του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, των ενώσεων των ασθενών και πολλών άλλων.

Η Χάρτα Πρόληψης των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας αποτελεί κάλεσμα για άμεση δράση απέναντι σε ένα σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας που αφορά 88 εκατομμύρια Ευρωπαίους. Τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα προκαλούν περίπου 400.000 θανάτους ετησίως, με τη ΧΑΠ να ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα αυτών. Η Χάρτα προτείνει πέντε βασικούς πυλώνες πρόληψης, δηλαδή εμβολιασμούς, προστασία του περιβάλλοντος, υγιεινή διατροφή και έλεγχο βάρους, διακοπή καπνίσματος και προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο πνεύμονα. Παράλληλα, ζητά ενίσχυση των συστημάτων υγείας, μείωση των ανισοτήτων, προώθηση της έρευνας και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Για αυτή την νέα προσπάθεια ο καθηγητής Πνευμονολογίας στο ΕΚΠΑ Στέλιος Λουκίδης, πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας γράφει στο άρθρο του:

«Χάρτα πρόληψης Χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων: Ώρα για δράση.
Περισσότεροι από 88 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες παρουσιάζουν χρόνια αναπνευστικά νοσήματα(CRDs). Τα CRDs, μαζί με τα καρδιαγγειακά νοσήματα (CVDs), τον διαβήτη και τους καρκίνους, αποτελούν τις μη μεταδοτικές ασθένειες (NCDs) που ευθύνονται για το 90% των θανάτων και το 85% των ετών ζωής με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα αποτελούν την έκτη κύρια αιτία θανάτου στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προκαλώντας περίπου 400.000 θανάτους κάθε χρόνο ενώ το 80% όλων των θανάτων από χρόνια αναπνευστικά νοσήματα στην Περιφέρεια οφείλεται στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια – ΧΑΠ (78,6%)». Ο παγκόσμιος οργανισμός Υγείας και η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρία ζήτησαν τον Ιούνιο του 2026 ζήτησαν από τις επιστημονικές εταιρίες να συνταχθούν μαζί τους με σκοπό δράσεις πρόληψης των CRDs. Η Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ) είναι η ευαισθητοποίηση όλων των φορέων στα κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα και ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα. Παρουσιάζει την πραγματική έκταση του προβλήματος ενώ συνοψίζει δράσεις και πρωτοβουλίες για την πρόληψη αυτών.

Οι 5 πυλώνες πρόληψης εστιάζονται στην πρόληψη των λοιμώξεων μέσω των εμβολιασμών, στη προστασία του περιβάλλοντος, στον έλεγχο της διατροφής, στη διακοπή του καπνίσματος και των καπνικών προϊόντων καθώς και στην προσυμπτωματική αναγνώριση νοσημάτων με κύριο στόχο τον καρκίνο του πνεύμονα. Το βάρος των CRDs κατανέμεται άνισα τόσο μεταξύ όσο και εντός των χωρών της Περιφέρειας. Οι ευάλωτοι πληθυσμοί επωμίζονται το μεγαλύτερο φορτίο, έχοντας περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές στρατηγικές πρόληψης.
Για να αλλάξουμε πορεία, πρέπει να δράσουμε αποφασιστικά με την Ενίσχυση των συστημάτων υγείας: ενσωμάτωση της φροντίδας για τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα στις ευρύτερες στρατηγικές για τα μη μεταδοτικά νοσήματα, με ισχυρότερες υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας συνδεδεμένες με αναβαθμισμένη εξειδικευμένη περίθαλψη, διασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης και υιοθέτηση μιας προσέγγισης που καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής. Ενίσχυση της πρόληψης και της ισότητας στην υγεία: αντιμετώπιση των βασικών αιτιών – καπνός, ατμοσφαιρική ρύπανση, επαγγελματικοί κίνδυνοι – με παράλληλη προτεραιοποίηση των υποεξυπηρετούμενων κοινοτήτων και μείωση των ανισοτήτων. Προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας: θέσπιση μετρήσιμων στόχων, επένδυση σε δεδομένα, επιστημονική έρευνα και διασυνοριακή συνεργασία, ώστε να προωθηθούν αποτελεσματικές λύσεις και να καλυφθούν τα υφιστάμενα κενά γνώσης.

Συνοψίζοντας τους 5 πυλώνες δράσης είναι επιτακτική ανάγκη η ανάδειξη της αναγκαιότητας του εμβολιασμού ως μέτρου πρόληψης λοιμώξεων, με έμφαση στις ομάδες υψηλού κινδύνου, μέσα από ενημέρωση για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων. Η διαχείριση του σωματικού βάρους οφείλει να αποτελεί κεντρικό πυλώνα στην πρόληψη, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των αναπνευστικών συνεπειών της παχυσαρκίας αλλά και σε έναν υγιή τρόπο ζωής. Εκστρατείες ενημέρωσης για τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία αλλά και για την ρύπανση των εσωτερικών χώρων ( indoor air pollution) που αποτελεί σημαντικό αλλά συχνά υποεκτιμημένο παράγοντα κινδύνου για την αναπνευστική υγεία. Εκστρατεία για την βλαβερή συνέπεια του καπνού και εφαρμογή της απαγόρευσης χρήσης καπνικών προϊόντων σε δημόσιους χώρους και επέκταση αυτής σε εξωτερικούς χώρους όπως παιδότοποι κλπ.

Τέλος η ορθή εφαρμογή ενός προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου καρκίνου του πνεύμονα παράλληλα με την πρωτογενή πρόληψη διακοπής του καπνίσματος αποτελεί απόλυτη προτεραιοποίηση.

Η Χάρτα της ΕΠΕ δεν είναι απλώς ένα έγγραφο – είναι ένα κάλεσμα για δράση. Αποτελεί μια δυναμική προσέγγιση που καλεί τους Πνευμονολόγους όλης της χώρας αλλά και όλους τους θεσμικούς φορείς και επαγγελματίες υγείας να αναλάβουν δράση».
(για πλήρη αποτύπωση της χάρτας https://hts.org.gr/assets/XARTA_EPE.pdf )