Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Σε ύψος-ρεκόρ έφθασαν οι καταθέσεις αλλά και η χρηματοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών τον Δεκέμβριο του 2025, επισφραγίζοντας τη βελτίωση της οικονομίας έπειτα από μια σειρά ετών σταδιακής προόδου.
Η βελτίωση καταγράφεται στα στατιστικά στοιχεία της χρονιάς, με το συνολικό ύψος των καταθέσεων στον ιδιωτικό τομέα να ξεπερνά τα 213 δισ. ευρώ, που είναι το υψηλότερο για διάστημα μεγαλύτερο της δεκαετίας.
Στις καταθέσεις η άνοδος είναι γενικευμένη, και το σύνολο των καταθέσεων των κατοίκων της χώρας έφθασε στα 221,78 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 5,4% σε ετήσιο επίπεδο.
Το γεγονός αυτό δείχνει ότι δημιουργείται εκ νέου έπειτα από χρόνια σταθερή και ισχυρή καταθετική βάση στην ελληνική οικονομία, ικανή να χρηματοδοτήσει τις τράπεζες και κατά συνέπεια τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Βεβαίως, η μηνιαία άνοδος των καταθέσεων τον Δεκέμβριο οφείλεται και στις ροές από τα κεφάλαια των ευρωπαϊκών ταμείων, την πίστωση των τόκων και του δώρου Χριστουγέννων των μισθωτών κ.λπ.
Ωστόσο το σημαντικό στοιχείο είναι η σταθερή άνοδος των καταθέσεων όλη τη χρονιά, αφού αυξήθηκαν συνολικά πάνω από 5%. Η δημιουργία ισχυρότερης καταθετικής βάσης μπορεί να υποστηρίξει την οικονομία συνολικά, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Μειώνει το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών, ευνοεί τον ανταγωνισμό τους και δίνει την ευκαιρία για βελτιωμένους όρους στα δάνεια των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, παρέχοντας την πρώτη ύλη για επενδύσεις που θα ενισχύσουν τις επενδύσεις και την παραγωγικότητα.
Αντίστοιχη ετήσια άνοδος με ρυθμό πάνω από 5%, και συγκεκριμένα 5,5%, παρατηρείται και στη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας συνολικά, με τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων να ξεχωρίζει, καθώς έχει διψήφιο ετήσιο ρυθμό από πέρυσι, ενώ για πρώτη φορά από το 2019 (έτος μέχρι το οποίο πηγαίνει πίσω η συγκεκριμένη βάση δεδομένων της ΤτΕ) καταγράφεται ετήσια αύξηση 2,2% στη συνολική χρηματοδότηση των νοικοκυριών.
Οι καταθέσεις
Οι καταθέσεις των νοικοκυριών σημείωσαν αύξηση-ρεκόρ. Αυξήθηκαν 3,5% σε ετήσια βάση, στα 154,83 δισ. ευρώ, και είναι η πρώτη φορά ύστερα από τουλάχιστον δέκα χρόνια που φθάνουν στο ύψος αυτό, με τα στοιχεία της ΤτΕ να πηγαίνουν πίσω μέχρι το 2019, όταν οι καταθέσεις των νοικοκυριών ήταν περίπου στα 109 δισ. ευρώ.
Οι καταθέσεις των επιχειρήσεων επίσης έχουν αυξηθεί 11% σε ετήσια βάση, στα 54,32 δισ. ευρώ, από 19,33 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο του 2019. Μέρος του συνολικού ύψους των καταθέσεων των επιχειρήσεων προέρχεται από τον τρέχοντα δανεισμό τους, αλλά παραμένει γεγονός ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν αυξήσει σημαντικά τη ρευστότητά τους.
Το σημαντικότερο τμήμα των καταθέσεων, τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων, είναι βραχυπρόθεσμες καταθέσεις μίας ημέρας. Από τα 154 δισ. ευρώ καταθέσεων των νοικοκυριών, τα 119 δισ. ευρώ είναι καταθέσεις μίας ημέρας. Αντίστοιχα, από τα 54 δισ. ευρώ των συνολικών επιχειρηματικών καταθέσεων, τα 40 δισ. ευρώ είναι βραχυχρόνιες καταθέσεις μίας ημέρας.
Δάνεια σε νοικοκυριά
Το 2025 ο ρυθμός με τον οποίο χρηματοδοτήθηκε συνολικά ο ιδιωτικός τομέας αυξήθηκε σε 7,9%. Με εντονότερους ρυθμούς χρηματοδοτήθηκαν οι επιχειρήσεις, αλλά για πρώτη χρονιά άρχισε να αυξάνεται και η χρηματοδότηση στα νοικοκυριά, σηματοδοτώντας αύξηση της εμπιστοσύνης και μια μεγάλη επιστροφή των καταναλωτών.
Η αύξηση της εμπιστοσύνης ήταν αμφίπλευρη, αφού και τα νοικοκυριά αποτόλμησαν να δανεισθούν έπειτα από δυσάρεστες εικόνες και φθορά την οποία είχε προκαλέσει η κρίση και η συσσώρευση μεγάλων κόκκινων δανείων. Το 2025 είναι η πρώτη χρονιά έπειτα από πολλά χρόνια, και τουλάχιστον από το 2019 και εντεύθεν, που η χρηματοδότηση νοικοκυριών αυξάνεται συνολικά.
Τα καταναλωτικά δάνεια, για παράδειγμα, αρχίζουν και αυξάνονται από το 2022 και αποκτούν ισχυρό ανοδικό ρυθμό από το 2024. Αλλά τα καταναλωτικά δάνεια έχουν περιορισμένο ύψος. Αντίθετα, τα στεγαστικά δάνεια μέχρι και τα μέσα του 2025 συνεχίζουν να φθίνουν, καθώς κυριαρχούν οι εξοφλήσεις παλαιότερων δανείων, οι τιτλοποιήσεις κόκκινων δανείων και οι ρυθμίσεις στεγαστικών.
Ωστόσο η τάση αλλάζει από τον Ιούνιο του 2025, όταν τα καταναλωτικά δάνεια αρχίζουν να αυξάνονται έντονα, με ετήσιο ρυθμό μεγαλύτερο του 6%, ενώ ο ρυθμός με τον οποίο μειώνεται το υπόλοιπο των στεγαστικών δανείων φθίνει και γίνεται μικρότερος του 1%. Η τάση με την οποία δίνονται νέα στεγαστικά δάνεια, αν και αυξάνεται, δεν είναι ακόμη πολύ ισχυρή, αλλά η μείωση των υπολοίπων στα δάνεια έχει φρενάρει.
Τελικά από τον Οκτώβριο 2025 η αρνητική ροή σταματά, και τους τελευταίους δύο μήνες του έτους η χρηματοδότηση γίνεται θετική και για τα στεγαστικά δάνεια. Συνολικά, η χρηματοδότηση των νοικοκυριών αυξήθηκε το 2025 κατά 2,2%, στα 34,53 δισ. ευρώ, για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια.
Το υπόλοιπο στεγαστικών δανείων των ελληνικών τραπεζών αυξήθηκε κατά 0,7% το 2025, στα 25,65 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, το υπόλοιπο των καταναλωτικών δανείων αυξήθηκε το 2025 κατά 7%, στα 8,66 δισ. ευρώ συνολικά.
Χρηματοδότηση επιχειρήσεων
Βεβαίως, η μεγάλη αύξηση της χρηματοδότησης προήλθε και το 2025 από τις επιχειρήσεις. Το υπόλοιπο δανεισμού των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων έφθασε στα 81,82 δισ. ευρώ, με αύξηση του ρυθμού χρηματοδότησής τους κατά 11,3%.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι αυτοί οι ρυθμοί χρηματοδότησης είναι πολλαπλάσιοι των ρυθμών δανεισμού των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και συμβάλλουν στην ανάπτυξη της οικονομίας και στην προσπάθεια να καλυφθεί το επενδυτικό κενό, καθώς η ελληνική οικονομία υστερούσε πολλά χρόνια σε χρηματοδότηση και επενδύσεις.
Στα 9,92 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 6,6%, είναι το σύνολο του δανεισμού των ασφαλιστικών εταιρειών και γενικά χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, οι οποίες είχαν επίσης άνετη χρηματοδότηση το 2025.
