Η επίδραση του αλκοόλ στην ανάπτυξη των οστών ξεκινά από την εφηβεία και μπορεί να επηρεάσει την υγεία του σκελετού σε όλη τη διάρκεια της ζωής.
Η κατανάλωση αλκοόλ βλάπτει τον οργανισμό με πολλούς τρόπους και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά και την υγεία των οστών. Ιδιαίτερα κατά την εφηβεία και τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής, μπορεί να υπονομεύσει την ανάπτυξη του σκελετού, ενώ αργότερα συμβάλλει στη μείωση της οστικής πυκνότητας, αυξάνοντας τον κίνδυνο οστεοπόρωσης και καταγμάτων.
- Διαβάστε επίσης:Γιατί θέλουμε κάτι αλμυρό όταν πίνουμε αλκοόλ – Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη
«Τα οστά είναι ζωντανοί ιστοί. Αναπτύσσονται γρήγορα μέχρι το τέλος της εφηβείας, φτάνοντας στη μέγιστη μάζα τους στην ηλικία των 20-25 ετών. Στη συνέχεια ανανεώνονται συνεχώς, ώστε να διατηρούν την ανθεκτικότητά τους. Από την ηλικία περίπου των 50 ετών ή και νωρίτερα η οστική πυκνότητα αρχίζει να μειώνεται. Καθώς ο σκελετός εξασθενεί, ακόμη και μια μικρή πίεση μπορεί να οδηγήσει σε κάταγμα», εξηγεί ο διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και εξειδικευμένος στις αρθροπλαστικές ισχίου & γόνατος Ορθοπαιδικός Χειρουργός δρ Αθανάσιος Τσουτσάνης.
Όπως επισημαίνει, η γήρανση είναι αναπόφευκτη, όμως οι καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν σημαντικά την ταχύτητα με την οποία μειώνεται η οστική πυκνότητα. Ανάμεσά τους, η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες.
Πώς επηρεάζει το αλκοόλ την ανάπτυξη των οστών
Η επίτευξη της μέγιστης οστικής μάζας στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής αποτελεί σημαντική «παρακαταθήκη» για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και των μελλοντικών καταγμάτων.
Αν και τα γονίδια παίζουν καθοριστικό ρόλο, η κατανάλωση αλκοόλ κατά την εφηβεία μπορεί να εμποδίσει τη φυσιολογική ανάπτυξη του σκελετού, οδηγώντας σε οστά με μικρότερη αντοχή και μεγαλύτερη ευπάθεια σε τραυματισμούς αργότερα στη ζωή.
Τι συμβαίνει στους ενήλικες
Στην ενήλικη ζωή, το αλκοόλ διαταράσσει τη φυσιολογική ισορροπία ανάμεσα στην αποδόμηση και την αναγέννηση του οστικού ιστού.
Σύμφωνα με τον δρ Τσουτσάνη, αυτό συμβαίνει επειδή:
- μειώνεται η δράση των οστεοβλαστών, δηλαδή των κυττάρων που δημιουργούν νέο οστό,
- επηρεάζεται η απορρόφηση του ασβεστίου,
- διαταράσσεται ο μεταβολισμός της βιταμίνης D,
- μειώνονται τα επίπεδα οιστρογόνων και τεστοστερόνης,
- αυξάνονται ορμόνες, όπως η κορτιζόλη και η παραθορμόνη, που επιταχύνουν την απώλεια οστικής μάζας.
Παράλληλα, η χρόνια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει διατροφικές ελλείψεις σε πρωτεΐνες, μαγνήσιο και ψευδάργυρο, στοιχεία απαραίτητα για την παραγωγή κολλαγόνου και την επούλωση των οστών.
Επιπλέον, αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων επηρεάζοντας την ισορροπία και τον συντονισμό των κινήσεων, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα πτώσεων.
Αλκοόλ και ανάρρωση μετά από κάταγμα
Οι επιπτώσεις του αλκοόλ δεν περιορίζονται μόνο στην αύξηση του κινδύνου κατάγματος.
Η κατανάλωσή του παρεμβαίνει και στη διαδικασία επούλωσης, καθώς μειώνει τη δράση των οστεοβλαστών και επιβραδύνει τη φυσιολογική αναγέννηση του οστού.
Παράλληλα:
- μειώνεται η διαθεσιμότητα ασβεστίου,
- διαταράσσεται η παραγωγή πρωτεϊνών και κολλαγόνου,
- αυξάνεται ο κίνδυνος καθυστερημένης ή ατελούς πώρωσης του κατάγματος,
- μεγαλώνει η πιθανότητα νέων καταγμάτων.
Ο δρ Τσουτσάνης επισημαίνει ότι η κατανάλωση αλκοόλ καθυστερεί την ανάρρωση τόσο μετά από ένα κάταγμα όσο και μετά από μια αρθροπλαστική.
Όπως αναφέρει, σε περιπτώσεις κατάγματος του ισχίου η αποκατάσταση μπορεί να απαιτήσει ολική αρθροπλαστική. Η μέθοδος πρόσθιας προσπέλασης AMIS επιτρέπει ταχύτερη ανάρρωση, καθώς η πρόσβαση στην άρθρωση γίνεται χωρίς τραυματισμό μυών και τενόντων, με αποτέλεσμα λιγότερη αιμορραγία, μικρότερο μετεγχειρητικό πόνο και ταχύτερη αποκατάσταση.
Αυξάνει και τον πόνο
Το αλκοόλ μπορεί να παρατείνει τη φλεγμονή γύρω από ένα κάταγμα, αυξάνοντας τον πόνο και επιβραδύνοντας την επούλωση.
Επιπλέον, προκαλεί οίδημα, δυσκολεύει τη μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς και μπορεί να αλληλεπιδράσει αρνητικά με τα παυσίπονα και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα που χορηγούνται για την αντιμετώπιση του πόνου.
Είναι αναστρέψιμες οι επιπτώσεις;
Σύμφωνα με τον δρ Τσουτσάνη, η διακοπή της κατανάλωσης αλκοόλ μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας των οστεοβλαστών, στη βελτίωση της απορρόφησης ασβεστίου και βιταμίνης D, στην ομαλοποίηση της ορμονικής ισορροπίας και στη συνολική ενίσχυση της υγείας των οστών.
Τι ισχύει για τη μέτρια κατανάλωση
Ορισμένες μελέτες έχουν υποστηρίξει ότι η ελαφρά ή μέτρια κατανάλωση αλκοόλ ενδέχεται να έχει ορισμένα οφέλη για την υγεία των οστών.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο δρ Τσουτσάνης, τα επιστημονικά δεδομένα δεν είναι οριστικά. Δεν έχει προσδιοριστεί με σαφήνεια τι θεωρείται ήπια ή μέτρια κατανάλωση, ούτε ποιο είδος αλκοολούχου ποτού είναι ασφαλέστερο. Ή, επίσης, αν οι ευεργετικές ουσίες που περιέχουν ορισμένα ποτά, όπως το κρασί και η μπύρα, υπερτερούν των επιβαρυντικών επιδράσεων του αλκοόλ.
«Καμία από τις έρευνες δεν δίνει σαφή και οριστική απάντηση, οπότε ασφαλέστερη είναι η αποχή από το αλκοόλ ή η ελαφρά κατανάλωσή του», καταλήγει.
Φωτογραφία: istock
