Αν ο εκρηκτικός μηχανισμός είχε πράγματι εκραγεί, οι ερευνητές ενδέχεται να μην είχαν ακόμη στη διάθεσή τους το πιο σαφές στοιχείο για το τι, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, αποτελεί μια ευρύτερη ρωσική εκστρατεία επιθέσεων.
Στις 4 Αυγούστου, ένα drone χτύπησε το φτερό ενός ουκρανικού αεροσκάφους στο αεροδρόμιο της Λειψίας στη Γερμανία και έπεσε στον χώρο στάθμευσης των αεροσκαφών. Δεμένο κάτω από αυτό ήταν ένα μεταλλικό δοχείο γεμάτο εκρηκτικά. Ο μηχανισμός παρέμεινε άθικτος.
Αυτό έδωσε στους ερευνητές κάτι ασυνήθιστα πολύτιμο: την ίδια τη βόμβα. Το δοχείο ήταν σφραγισμένο με μια μεταλλική πλάκα που έφερε επτά κυκλικές εσοχές, σύμφωνα με δικογραφία των γερμανικών ομοσπονδιακών αστυνομικών αρχών, την οποία εξέτασε το Axel Springer Global Reporters Network, σύμφωνα με το Politico.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που ένας τέτοιος αυτοσχέδιος εκρηκτικός μηχανισμός εντοπιζόταν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Σχεδόν δύο χρόνια νωρίτερα, στις 20 Αυγούστου 2024, ερευνητές της αστυνομίας έφτασαν σε ένα νεκροταφείο στο Κάουνας της Λιθουανίας, μαζί με ομάδα εξουδετέρωσης βομβών. Είχαν λάβει μια άκρως ευαίσθητη πληροφορία από την Πολωνία σχετικά με εκρηκτικά και έναν Ουκρανό άνδρα, ο οποίος φερόταν να τα είχε τοποθετήσει εκεί για λογαριασμό των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών, σύμφωνα με έγγραφα της έρευνας του Γραφείου Εγκληματικής Αστυνομίας της Λιθουανίας.
Σε έναν φθαρμένο τάφο, κάτω από τεχνητά λουλούδια και πλάκες από σκυρόδεμα, οι αστυνομικοί ανέσυραν μια πλαστική σακούλα που περιείχε δύο μεταλλικά δοχεία. Σύμφωνα με τις ετικέτες τους, περιείχαν καλαμπόκι. Η εγκληματολογική ανάλυση, ωστόσο, διαπίστωσε ότι περιείχαν 968 γραμμάρια εκρηκτικής ύλης, περίπου 700 γραμμάρια ισοδύναμου TNT ανά δοχείο -περίπου ισοδύναμη εκρηκτική ισχύ με εκείνη τεσσάρων χειροβομβίδων.
Τον Ιανουάριο και τον Ιούνιο του 2025, οι ερευνητές εντόπισαν και άλλα δοχεία γεμάτα εκρηκτικά σε διάφορες τοποθεσίες στη Λιθουανία. Τέσσερα από αυτά έφεραν μεταλλικές πλάκες με κυκλικές εσοχές. Οι ερευνητές λένε ότι προορίζονταν να λειτουργήσουν ως βλήματα κατά την έκρηξη. Οι εγκληματολογικές εξετάσεις έδειξαν ότι οι πλάκες ήταν πολύ πιθανό να είχαν κατασκευαστεί από το ίδιο μηχάνημα, σύμφωνα με έκθεση της Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Επιστημών της Αστυνομικής Διεύθυνσης της Λιθουανίας.
Ο μηχανισμός που ήταν προσαρτημένος στο drone στη Λειψία έφερε εντυπωσιακές ομοιότητες με εκείνους που είχαν εντοπιστεί στις κρυψώνες στη Λιθουανία, συμπεριλαμβανομένου του μεταλλικού δοχείου γεμάτου εκρηκτικά και της μεταλλικής πλάκας με τις εσοχές.
Η ομοιότητα και μόνο δεν αποδεικνύει ότι οι μηχανισμοί ανήκαν στην ίδια επιχείρηση. Ωστόσο, δύο δυτικοί αξιωματούχοι ασφαλείας, στους οποίους παραχωρήθηκε ανωνυμία προκειμένου να συζητήσουν θέματα ασφαλείας, λένε ότι το στοιχείο αυτό συνάδει με άλλα ευρήματα -μεταξύ άλλων αρχεία ταξιδιών, ύποπτες διαδρομές εφοδιαστικής και πληροφορίες από υπηρεσίες πληροφοριών- που συνδέουν τις υποθέσεις με μια ευρύτερη αποστολή των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Η ομοιότητα αποτελεί ένα από τα στοιχεία ενός μοτίβου που, σύμφωνα με Γερμανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, παραπέμπει σε μια κλιμακούμενη εκστρατεία δολιοφθορών και βίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, η οποία σχεδιάζεται και συντονίζεται από Ρώσους αξιωματικούς των υπηρεσιών πληροφοριών.
Σύμφωνα με τρεις ανώτερους Γερμανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους ασφαλείας, ο βασικός παράγοντας πίσω από την εκστρατεία είναι η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών της Ρωσίας, η GRU. Στον πυρήνα της, λένε, βρίσκεται η Μονάδα 29155 -μια μονάδα στρατιωτικών πληροφοριών που συνδέεται με επιχειρήσεις αποσταθεροποίησης σε ευρωπαϊκές χώρες.
Οι γερμανικές αρχές λένε ότι αναμένουν περαιτέρω “υβριδικές” επιχειρήσεις, καθώς ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιδιώκει να διαταράξει τη στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία και να αυξήσει το πολιτικό κόστος της στήριξης του Κιέβου.
“Σκοπός είναι ο πληθυσμός να φοβάται μια άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση και, ως εκ τούτου, να αμφισβητεί τη σκοπιμότητα της υποστήριξης προς την Ουκρανία”, δήλωσε ο Gerhard Schindler, πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Γερμανίας (BND). “Γι’ αυτό θα αυξήσει τόσο τη στρατιωτική πίεση στην Ουκρανία όσο και την υβριδική πίεση στη Δύση”, σημείωσε.
Σε απάντηση σε σχετικό ερώτημα, η Ρωσική Πρεσβεία στο Βερολίνο αρνήθηκε οποιαδήποτε ρωσική εμπλοκή σε πράξεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη. “Απορρίπτουμε κατηγορηματικά τις αβάσιμες κατηγορίες περί υποτιθέμενης εμπλοκής της Ρωσίας στο φερόμενο ως “περιστατικό με drone” στο αεροδρόμιο της Λειψίας, καθώς και σε άλλες “δραστηριότητες δολιοφθοράς””, δήλωσε εκπρόσωπος.
Η ρωσική σύνδεση
Τα ίχνη οδηγούν στον Oleg Levushkin, έναν Λετονό-Ρώσο υπήκοο με διπλή υπηκοότητα, τον οποίο οι γερμανικές αρχές υποπτεύονται ότι συνέβαλε στην προετοιμασία της επίθεσης στη Λειψία. Σύμφωνα με ανώτερο Γερμανό αξιωματούχο ασφαλείας και έγγραφα της έρευνας που εξέτασε το Axel Springer Global Reporters Network, ο Levushkin δεν είναι ένας νεοσύλλεκτος χαμηλού επιπέδου, αλλά ένα επιχειρησιακό στέλεχος στον τομέα της εφοδιαστικής, με διασυνδέσεις με τη GRU και μακροχρόνιους δεσμούς με ανώτερα στελέχη της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών.
Στα social media, ο Levushkin δίνει μια εικόνα μιας φαινομενικά συνηθισμένης ζωής: εκδρομές με μοτοσικλέτα στην Κριμαία και στα σύνορα Ουγγαρίας-Σερβίας, επίσκεψη στο άγαλμα “Η Μητέρα Πατρίδα καλεί” στο Βόλγκογκραντ, καθώς και στιγμές ψαρέματος, σκι και ταξιδιών σε ολόκληρη την Ευρώπη με την οικογένειά του. Το Axel Springer Global Reporters Network εξέτασε τα προφίλ του στα social media VKontakte και Odnoklassniki.
Σύμφωνα με έναν Γερμανό αξιωματούχο των υπηρεσιών πληροφοριών και έγγραφα που σχετίζονται με την υπόθεση, οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο Levushkin ταξίδεψε μέσω Τουρκίας προς το αεροδρόμιο Βερολίνου-Βρανδεμβούργου στα τέλη Ιουλίου, προκειμένου να προετοιμάσει την επιχείρηση στη Λειψία. Στις 27 Ιουλίου νοίκιασε εκεί ένα αυτοκίνητο, σύμφωνα με δεδομένα τοποθεσίας που αναφέρονται σε γερμανικά έγγραφα της έρευνας. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα εκρηκτικά εισήχθησαν στη Γερμανία μέσω Βουλγαρίας και Σερβίας, κρυμμένα σε κοιλότητες φορτηγών μεγάλων αποστάσεων, σύμφωνα με τον ανώτερο Γερμανό αξιωματούχο.
Στις 31 Ιουλίου, το ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο καταγράφηκε κοντά στο αεροδρόμιο της Λειψίας, όπου, σύμφωνα με έγγραφα της έρευνας, οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο Levushkin πραγματοποιούσε αναγνωριστικές ενέργειες ενόψει της απόπειρας επίθεσης. Ο Levushkin δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Οι φερόμενες διασυνδέσεις του Levushkin φτάνουν έως τα ανώτατα κλιμάκια της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα γερμανικών μέσων ενημέρωσης, καθώς και του Dossier Center, μη κερδοσκοπικού οργανισμού με έδρα το Λονδίνο, διατηρεί στενή σχέση εδώ και περίπου δύο δεκαετίες με τον συνταγματάρχη της GRU Denis Smoljaninov.
Έκθεση του Δεκεμβρίου του 2025 από την Υπηρεσία Κρατικής Ασφάλειας της Λιθουανίας αναφέρει ότι ο Smoljaninov είναι “επικεφαλής του τμήματος Ουκρανίας της GRU, ειδικεύεται στις επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου και συνδέεται με μυστικές εκστρατείες δολιοφθοράς που οργανώνονται στην Ευρώπη μέσω του μέσου κοινωνικής δικτύωσης Telegram”.
Σύμφωνα με την έκθεση των υπηρεσιών πληροφοριών του 2025, ο Smoljaninov συντόνιζε επίσης τις δραστηριότητες της ιδιωτικής στρατιωτικής εταιρείας Longifolia, η οποία συνδέεται με τη Ρωσία και είναι εγγεγραμμένη στον Παναμά. Ευρωπαίοι ερευνητές υποπτεύονται ότι αρκετοί μέτοχοι της εταιρείας εμπλέκονται σε επιχείρηση κατά την οποία εμπρηστικοί μηχανισμοί εστάλησαν στην Πολωνία και τη Βρετανία, σύμφωνα με έγγραφα της λιθουανικής έρευνας. Ένα από τα δέματα έπιασε φωτιά στις 20 Ιουλίου 2024, κατά τη μεταφορά του στο αεροδρόμιο της Λειψίας. Ένα άλλο αναφλέχθηκε δύο ημέρες αργότερα στο Μπέρμιγχαμ της Αγγλίας.
Οι λιθουανικές υπηρεσίες πληροφοριών αποδίδουν ρητά την επιχείρηση με τα δέματα στη GRU και, ειδικότερα, στη Μονάδα 29155. Ένας φάκελος του Νοεμβρίου του 2025 της Υπηρεσίας Κρατικής Ασφάλειας της Λιθουανίας, τον οποίο εξέτασε το Axel Springer Global Reporters Network, περιγράφει τη μονάδα ως επιφορτισμένη με “τη διενέργεια δολοφονιών, επιχειρήσεων για την καταστροφή υποδομών, την παρεμπόδιση των δραστηριοτήτων θεσμών που αντιβαίνουν στα συμφέροντα της Ρωσίας και τρομοκρατικών επιθέσεων σε δυτικές χώρες”.
Σύμφωνα με τον φάκελο του Νοεμβρίου του 2025, τα μέλη της μονάδας “εκπαιδεύονται στον χειρισμό εκρηκτικών και πυροβόλων όπλων, [ενώ] είναι σε θέση να εντοπίζουν ανθρώπινες πηγές πληροφοριών και να δημιουργούν δίκτυα πρακτόρων”.
Η Μονάδα 29155 έχει συνδεθεί στο παρελθόν από δυτικές κυβερνήσεις και ερευνητές με μια σειρά επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη, μεταξύ των οποίων εκρήξεις σε αποθήκες πυρομαχικών στη Βουλγαρία και την Τσεχική Δημοκρατία, καθώς και η δηλητηρίαση το 2018 του πρώην Ρώσου κατασκόπου Sergei Skripal στη Βρετανία, σύμφωνα με τον φάκελο. Ο λιθουανικός φάκελος συνδέει επίσης τη μονάδα με πιο πρόσφατες εμπρηστικές επιθέσεις, μεταξύ άλλων σε κατάστημα της Ikea στο Βίλνιους και σε ταχυδρομείο στο Βουκουρέστι.
Η υπηρεσία Τύπου της ρωσικής κυβέρνησης δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με τη Μονάδα 29155 της GRU και τον Smoljaninov.
Γερμανοί αξιωματούχοι έχουν αποδώσει στη GRU την ευθύνη για μια αποτυχημένη εμπρηστική επίθεση τον Σεπτέμβριο εναντίον εταιρείας αμυντικού τομέα στο Μόναχο, ενώ η υπηρεσία πληροφοριών της Εσθονίας δήλωσε αυτή την εβδομάδα σε δημόσια ανακοίνωσή της ότι μια εμπρηστική επίθεση τον Αύγουστο εναντίον της αμυντικής εταιρείας Milrem Robotics είχε οργανωθεί κατόπιν εντολής των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Ευρωπαϊκές αρχές ασφαλείας που μίλησαν στο Axel Springer Global Reporters Network αναμένουν ότι τέτοιου είδους επιχειρήσεις θα αυξηθούν τους επόμενους μήνες, με τις εταιρείες του αμυντικού τομέα, τις κρίσιμες υποδομές και τα πρόσωπα που εμπλέκονται στην υποστήριξη της Ουκρανίας να συγκαταλέγονται στους πιθανούς στόχους.
Το Κρεμλίνο αντιμετωπίζει τη σχέση του με την Ευρώπη ως μια “συστημική σύγκρουση”, δήλωσε ο Omar Haijawi-Pirchner, πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών της Αυστρίας. Όπως και άλλοι που μίλησαν για το συγκεκριμένο άρθρο, δήλωσε ότι αναμένει αύξηση των παραβιάσεων του εναέριου χώρου από drones και των υβριδικών επιθέσεων.
“Πιστεύουμε ότι η Ρωσία βρίσκεται σήμερα υπό εξαιρετικά υψηλή πίεση -πιθανότατα υψηλότερη από οποιαδήποτε άλλη στιγμή κατά τη διάρκεια του πολέμου και από οποιαδήποτε άλλη περίοδο της θητείας του Βλαντίμιρ Πούτιν”, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, στον οποίο παραχωρήθηκε ανωνυμία προκειμένου να συζητήσει θέματα ασφαλείας.
“Από την οπτική γωνία του Κρεμλίνου, η καλύτερη διαθέσιμη επιλογή φαίνεται να είναι η εντατικοποίηση της υβριδικής εκστρατείας που διεξάγουν εναντίον της Δύσης”, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
