-|-
Οι τιμές της ενέργειας, οι οποίες δεν έχουν ομαλοποιηθεί ακόμη, αφού η κρίση απέχει πολύ ακόμη από το να ομαλοποιηθεί στις χώρες του Περσικού Κόλπου, είναι η κυριότερη απειλή και για την “ελληνική” ανάπτυξη, η οποία αναμένεται φέτος να φτάσει το 2%.
Η διακύμανση των τιμών της ενέργειας, αν συνεχιστεί όπως το τελευταίο διάστημα, θα γίνει πιο νευρική και απότομη όσο τελειώνει το καλοκαίρι. Τούτο διότι θα πρέπει να γεμίσουν ξανά οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου της Βόρειας Ευρώπης. Όλοι γνωρίζουν ότι η αναπλήρωση θα είναι ακριβότερη από πέρσι, αλλά το πόσο ακριβή θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και τα στενά του Ορμούζ. Η Ελλάδα θα πρέπει μαζί με την υπόλοιπη Ευρώπη να επωμιστεί ένα μέρος, έστω του επιπλέον κόστους, πληρώνοντας ακριβότερα το φυσικό αέριο για τον επόμενο χειμώνα, αλλά και για τη βιομηχανία.
Η διεθνής τιμή του πετρελαίου έχει υποχωρήσει μεν κοντά στα προπολεμικά επίπεδα (περίπου στα 73 δολάρια το βαρέλι). Ωστόσο, με την πρώτη σπίθα στη Μέση Ανατολή μπορεί να δούμε την τιμή να σκαρφαλώνει κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι. Με αυτή την αβεβαιότητα θα πρέπει να ζήσει και η Ελλάδα, τουλάχιστον μέχρι και το τέλος του χρόνου.
Οι πιθανές υψηλές τιμές της ενέργειας δεν θα κοστίσουν μόνο ως ακριβότερες εισαγωγές, με τη διαφορά κόστους να είναι σημαντική. Θα δημιουργήσουν την ανάγκη για νέα μέτρα στήριξης και πάντως ένα πολύ υψηλότερο επίδομα θέρμανσης για τον χειμώνα 2026-2027.
Επενδύσεις
Αν το κλίμα επιδεινωθεί από μια νέα ανάφλεξη ή έντονη αστάθεια στην περιοχή του Περσικού, τότε θα πρέπει να περιμένουμε και αναβολή στις επενδύσεις προς τη χώρα μας. Εκτός από τις δημόσιες επενδύσεις ύψους 16,9 δισ. ευρώ, η Ελλάδα περιμένει άλλα 29 δισ. ευρώ, ώστε το σύνολο να φτάσει τα 46 δισ. ευρώ για το 2026. Μια νέα αστάθεια θα προκαλέσει υψηλότερο πληθωρισμό και αυτός την αντίδραση της ΕΚΤ που θα αυξήσει πάλι τα επιτόκια, ειδικά αν έχει προχωρήσει σε ανάλογη κίνηση και η FED. Υψηλό κόστος χρήματος και αβεβαιότητα μπορεί να αναβάλλουν ένα μέρος από τις προγραμματισμένες επενδύσεις προς την Ελλάδα.
Εξαγωγές
Θύμα μιας ενδεχόμενης νέας ανάφλεξης στην περιοχή του Περσικού θα είναι και οι εξαγωγές αγαθών, οι οποίες πριν από την κρίση είχαν φτάσει το 42% του ΑΕΠ. Η ΕΕ υπολογίζει πλέον σε ανάπτυξη 0,8% για φέτος. Με μια ξαφνική επιδείνωση, η πρόβλεψη θα αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω. Η ΕΕ απορροφά περίπου το 65% των ελληνικών εξαγωγών αγαθών. Άρα, θα έχουμε σίγουρη μια ζημιά από την περαιτέρω επιβράδυνση της ΕΕ. Επίσης, ο υψηλός πληθωρισμός δεν αναμένεται να ευνοήσει τις εξαγωγές και σε τρίτες χώρες. Το κρίσιμο θέμα είναι αν και φέτος, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, ο τουρισμός θα συνεχιστεί μέχρι και τον Νοέμβριο (αν βέβαια ευνοήσουν και οι καιρικές συνθήκες), ή αν η περίοδος θα ολοκληρωθεί μέσα στον Σεπτέμβριο, αφού οι επισκέπτες θα αποφασίσουν να κάνουν διακοπές είτε στην χώρα τους, είτε σε κάποια γειτονική.
