Της Σίσσυς Σταυροπιερράκου
Με το αργό πετρέλαιο να αγγίζει τα 116 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο στην Ευρώπη να ξεπερνά τα 93 ευρώ ανά μεγαβατώρα στο κλείσιμο των αγορών την περασμένη Παρασκευή, το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να προχωρήσει στη συνέχιση των κρατικών επιδοτήσεων στα καύσιμα, καθώς η παρατεταμένη ενεργειακή ακρίβεια περιορίζει τις αντοχές νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η εκρηκτική άνοδος του Brent αποτελεί τον βασικό παράγοντα που επηρεάζει τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους καθώς η διατήρηση των διεθνών τιμών σε υψηλά επίπεδα ενισχύει τον κίνδυνο νέων επιβαρύνσεων στη βενζίνη ,το πετρέλαιο θέρμανσης και το πετρέλαιο κίνησης. Την ίδια ώρα, οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου επιβαρύνουν το κόστος των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, δημιουργώντας συνθήκες για τη μεταφορά μέρους των ανατιμήσεων σε προϊόντα και υπηρεσίες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η παράταση των υφιστάμενων επιδοτήσεων στα καύσιμα αποτελεί την πρώτη παρέμβαση που εξετάζει η κυβέρνηση. Το ισχύον πλαίσιο ολοκληρώνεται στις 31 Οκτωβρίου 2026 και το βασικό σενάριο προβλέπει τη συνέχιση των ενισχύσεων για ακόμη δεκαπέντε ημέρες, δηλαδή έως τα μέσα Νοεμβρίου. Οι σχετικές αποφάσεις αναμένονται μέχρι τα μέσα της εβδομάδας, με τις τελικές επιλογές να συνδέονται άμεσα με την πορεία του Brent και τις δημοσιονομικές δυνατότητες.
Τι ισχύει για τις επιδοτήσεις
Με βάση το σημερινό καθεστώς, η ενίσχυση στο πετρέλαιο θέρμανσης ανέρχεται συνολικά σε 40 λεπτά ανά λίτρο, με ισόποση συμμετοχή του κράτους και των διυλιστηρίων. Για το ντίζελ κίνησης προβλέπονται 20 λεπτά ανά λίτρο, από τα οποία τα 15 λεπτά καλύπτονται από το Δημόσιο και τα 5 λεπτά από τα διυλιστήρια. Στην απλή αμόλυβδη βενζίνη η επιδότηση διαμορφώνεται στα 10 λεπτά ανά λίτρο και χρηματοδοτείται αποκλειστικά από κρατικούς πόρους.
Η πορεία του πετρελαίου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς συμπίπτει με την εκτίναξη του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου πάνω από τα 93 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Ο συνδυασμός των υψηλών τιμών σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο ενισχύει τις πιέσεις στο συνολικό ενεργειακό κόστος και δυσκολεύει τον σχεδιασμό για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Ειδικά για τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις μεταφορές ή καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας, η παραμονή των τιμών σε αυτά τα επίπεδα αυξάνει τις λειτουργικές δαπάνες.
Νέα μέτρα στο τραπέζι
Εφόσον εξασφαλιστούν πρόσθετοι πόροι, η κυβέρνηση εξετάζει και ευρύτερες παρεμβάσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επαναφορά του Fuel Pass, η στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων για τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και η κάλυψη μέρους του πρόσθετου κόστους στην ακτοπλοΐα, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στα εισιτήρια. Το προηγούμενο Fuel Pass, που εφαρμόστηκε τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026, είχε δημοσιονομικό κόστος περίπου 113 εκατ. ευρώ.
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις η κατεύθυνση που συζητείται παραπέμπει στο μοντέλο επιδοτήσεων του 2025, όταν περισσότερες από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις εντάχθηκαν σε πρόγραμμα ενίσχυσης για τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε ειδική πρόβλεψη για ενεργοβόρες δραστηριότητες, όπως τα αρτοποιεία, τα ζαχαροπλαστεία και τα καθαριστήρια.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο θα διαρκέσει η ανοδική πορεία του Brent και σε ποιο βαθμό θα επηρεάσει τις εγχώριες τιμές. Εάν το πετρέλαιο εξακολουθεί να ακολουθεί την ξέφρενη πορεία τους, η πίεση για συνέχιση της στήριξης αναμένεται να ενισχυθεί. Προς το παρόν, η παράταση των επιδοτήσεων στα καύσιμα αποτελεί το πρώτο μέτωπο αντιμετώπισης της ενεργειακής ακρίβειας, με την εξέλιξη των διεθνών τιμών να καθορίζει το εύρος των επόμενων κινήσεων.
