Σε ελληνοτουρκικό μπρα ντε φερ για τον σχεδιασμό αεροναυτικών ασκήσεων και τις αρμοδιότητες εντός του FIR Αθηνών εξελίσσεται η ανταλλαγή NOTAM μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας. Η Τουρκία επιχειρεί να δεσμεύσει πέντε εκτεταμένες περιοχές στο κεντρικό Αιγαίο μέχρι τις 27 Οκτωβρίου, ενώ η ελληνική πλευρά απαντά με προγραμματισμό ασκήσεων σε δύο ζώνες που επικαλύπτουν το βόρειο τμήμα των τουρκικών περιοχών.
Η ελληνική κίνηση προκάλεσε νέα τουρκική οδηγία, με την οποία η Άγκυρα απαιτεί αλλαγή των ελληνικών δεσμεύσεων και, μετά την άρνηση της Αθήνας, αμφισβητεί μονομερώς την ισχύ τους.
Πέντε τουρκικές ζώνες κατά μήκος του 25ου μεσημβρινού
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε με την τουρκική NOTAM A3788/26, που αφορά τη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 27 Οκτωβρίου 2026. Οι πέντε περιοχές αναπτύσσονται κατά μήκος του 25ου μεσημβρινού, στο κεντρικό Αιγαίο, δημιουργώντας μια εκτεταμένη διάταξη δεσμεύσεων στην καρδιά του Αρχιπελάγους. Σε επιμέρους σημεία, οι ζώνες εφάπτονται ή εισέρχονται στον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο των δέκα ναυτικών μιλίων, προσθέτοντας μία ακόμη διάσταση στην αμφισβήτηση των ελληνικών αρμοδιοτήτων.
Η Αθήνα αντέδρασε με αντι-NOTAM, απορρίπτοντας την τουρκική ενέργεια και επισημαίνοντας την έλλειψη αρμοδιότητας της Άγκυρας να εκδώσει τη συγκεκριμένη οδηγία εντός του FIR Αθηνών. Η ελληνική θέση αφορά την ευθύνη έκδοσης των αεροπορικών αγγελιών για τη συγκεκριμένη περιοχή, ενώ η είσοδος ζωνών στον εθνικό εναέριο χώρο εγείρει επιπλέον ζήτημα κυριαρχίας.
Ελληνικός επιχειρησιακός σχεδιασμός στις επικαλυπτόμενες περιοχές
Παράλληλα με την απόρριψη της τουρκικής οδηγίας, η ελληνική πλευρά εξέδωσε τη NOTAM A3595/26, αναγγέλλοντας αεροναυτικές ασκήσεις από τις 12 έως τις 20 Οκτωβρίου. Το κρίσιμο επιχειρησιακό στοιχείο είναι η χωροθέτηση των δύο ελληνικών περιοχών, οι οποίες επικαλύπτουν το βόρειο τμήμα των ζωνών που έχει αναγγείλει η Τουρκία.
Η επικάλυψη σημαίνει ότι για το συγκεκριμένο διάστημα οι δύο πλευρές έχουν προγραμματίσει στρατιωτική δραστηριότητα σε κοινά τμήματα του Αιγαίου. Με την κίνησή της, η Αθήνα διατηρεί τον δικό της σχεδιασμό αεροναυτικής εκπαίδευσης, απορρίπτοντας στην πράξη την απαίτηση να προσαρμοστεί στις μονομερείς τουρκικές δεσμεύσεις.
Η έκδοση της ελληνικής οδηγίας δεν συνιστά από μόνη της ακύρωση των τουρκικών ασκήσεων, δημιουργεί, όμως, άμεση αντιπαράθεση ως προς τη χρήση των συγκεκριμένων περιοχών.
Η Άγκυρα απαιτεί αλλαγή των ελληνικών ασκήσεων
Η Τουρκία επανήλθε με τη NOTAM A4388/26, υποστηρίζοντας ότι είχε ζητήσει από τις ελληνικές αρχές να τροποποιήσουν τα όρια των περιοχών τους, επειδή συμπίπτουν με τουρκικές ζώνες στρατιωτικών ασκήσεων σε διεθνή εναέριο χώρο.
Μετά την ελληνική άρνηση, η Άγκυρα χαρακτήρισε την ελληνική NOTAM «άκυρη και κενή περιεχομένου» — «null and void» — και δήλωσε ότι η δική της οδηγία παραμένει σε ισχύ.
Πρόκειται για μονομερή τουρκική αμφισβήτηση, την οποία η Αθήνα απορρίπτει. Η αναφορά της Άγκυρας σε διεθνή εναέριο χώρο δεν επιλύει το ζήτημα της αρμοδιότητας έκδοσης NOTAM εντός του FIR Αθηνών. Η ευθύνη για την ενημέρωση και την ασφάλεια της εναέριας κυκλοφορίας είναι διαφορετικό ζήτημα από την κυριαρχία στον εναέριο χώρο, διάκριση που βρίσκεται στον πυρήνα της συγκεκριμένης αντιπαράθεσης.
Στο επίκεντρο ξανά οι αρμοδιότητες του FIR Αθηνών
Η ανταλλαγή των οδηγιών αποτυπώνει την προσπάθεια της Τουρκίας να επιβάλει τον δικό της σχεδιασμό στρατιωτικής δραστηριότητας δυτικά της οριογραμμής του FIR Αθηνών και να απαιτήσει αντίστοιχη μεταβολή των ελληνικών ασκήσεων. Η Αθήνα απαντά τόσο στο επίπεδο των αεροπορικών αγγελιών όσο και με τη διατήρηση του προγραμματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων στις επικαλυπτόμενες ζώνες.
Το διάστημα από τις 12 έως τις 20 Οκτωβρίου συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς τότε συμπίπτουν οι αναγγελθείσες δραστηριότητες. Η ελληνική πλευρά παρακολουθεί την εξέλιξη της αντιπαράθεσης, με το βάρος να βρίσκεται πλέον στην εφαρμογή του επιχειρησιακού σχεδιασμού και στις κινήσεις που θα πραγματοποιηθούν στις συγκεκριμένες περιοχές του Αιγαίου.
