Είναι γεγονός. Και με όρους κινηματογραφικούς, του Χόλιγουντ, θα έλεγα ότι το Οσκαρ Α’ ανδρικού ρόλου πάει στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Οι «ερμηνείες» του σε τόσες κρίσιμες υποθέσεις μοναδική.
Από πού να αρχίσω; Από την ανείπωτη τραγωδία στη Θεσσαλονίκη με τους δολοφόνους που έκαψαν μια αθώα γυναίκα; Από την «ξεχασμένη» υπόθεση της Marfin; Οπου ο ίδιος επιδόθηκε στο προσφιλές του «σκάψιμο,» με αποτέλεσμα να ανακαλύψει τις ταυτότητες αυτών των κυνικών δολοφόνων; Από το οργανωμένο έγκλημα; Από τη διαφθορά στα σπλάχνα της Αστυνομίας; Πλήθος υποθέσεων. Οπως μου έλεγε στην ωριαία συνομιλία μας, «η κοινωνία γίνεται περισσότερο βίαιη, περισσότερο εγκληματική και η Αστυνομία οφείλει να είναι περισσότερο σύγχρονη». Προσθέτοντας: «Κάθε φορά χρειάζεται μια νέα Αστυνομία για να αντιμετωπίσει αυτά τα φαινόμενα».
Το συμπέρασμά του, με το οποίο ουδείς κανονικός άνθρωπος θα διαφωνήσει, είναι ότι «οι δολοφόνοι δεν έχουν χρώμα. Τις δολοφονίες δεν πρέπει να τις χρωματίζουμε, τελεία και παύλα». Και για τον εαυτό του: «Είναι δυνατόν να είσαι υπουργός Προστασίας του Πολίτη αυτής της χώρας και να χαλαρώνεις;». Για την υπόθεση της Marfin παραδέχεται πως «η Αστυνομία στην υπόθεση δεν έκανε καλά τη δουλειά της».
Κάποια στιγμή ξεσπά: «Παίξαμε με ανθρώπινες ζωές, με τον Αξαρλιάν, με τη Marfin, τώρα με τη Νέστορα. Για όνομα του Θεού! Η βία δεν έχει θέση στη Δημοκρατία». Οσο για την τρομοκρατία, «οργάνωση με την έννοια της “17 Νοέμβρη”, όχι, δεν υπάρχει. Αυτοί οι δήθεν ήρωες ουσιαστικά ήταν ανθρωπάκια-δολοφόνοι».
Και το τελικό -μελαγχολικό- συμπέρασμά του: «Η βία αυξάνεται διαρκώς στην κοινωνία».
Σκηνή 1η: 100.000 αλκοτέστ το Παρασκευoσαββατοκύριακο
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΝΙΚΑΣ: Το βράδυ του τελικού του Μουντιάλ, μεσάνυχτα της Κυριακής προς Δευτέρα, ένας οφθαλμίατρος, εξαιρετικό παιδί, είχε παρκάρει το αμάξι κανονικά, μόνο που οι ρόδες είχαν ανέβει λίγο στο πεζοδρόμιο. Κλήση και αφαίρεση άδειας 20 ημερών. Καταστράφηκαν οι διακοπές του. Βρίζουν όλοι εδώ πέρα. Λένε «ο Κάλαχαν», «ο Dirty Harry».
ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ: Νομίζω ότι όλα αυτά ξεκινάνε από τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε δύο πράγματα. Πρώτα-πρώτα, αυτό που λέμε κοινωνικό συμβόλαιο, δηλαδή τη συμβίωση μεταξύ μας. Πώς ζούμε, πώς σεβόμαστε ή όχι ο ένας τον άλλον και πώς αντιλαμβανόμαστε τη Δημοκρατία. Και το δεύτερο είναι πώς αντιλαμβανόμαστε τη λειτουργία της πόλης. Τα πεζοδρόμια στα οποία πρέπει να κυκλοφορήσουν οι άνθρωποι, η μητέρα με το καροτσάκι, ο πολίτης που πάει στη δουλειά του, τα παιδιά, ένας ηλικιωμένος, ένα άτομο με αναπηρία δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται από αυτοκίνητα όπως αυτό του εξαίρετου γιατρού.
Δ.Δ.: Είναι κακομαθημένοι οι Ελληνες.
Μ.ΧΡ.: Για το «κακομαθημένος» με την έννοια ότι έχουμε μια στραβή αντίληψη συνολικά για τον τρόπο με τον οποίο συμβιώνουμε μέσα στο αστικό περιβάλλον, ναι, πράγματι, δυστυχώς υπάρχει πρόβλημα. Και προσέξτε μετά τι γίνεται. Ξεκινάμε από το εστιατόριο και το παράνομο πάρκινγκ. Μετά έχουμε παρκαδόρους, μετά έχουμε μπράβους, μετά έχουμε οργανωμένο έγκλημα. Το οργανωμένο έγκλημα επιβάλλει την τάξη σε μια περιοχή ολόκληρη και έτσι προκύπτει η μαφία. Οταν όμως δεν υπάρχει παράνομο παρκινγκ, δεν υπάρχει παρκαδόρος, τελικώς δεν υπάρχει και μαφία. Ετσι γίνονται οι μαφίες, έτσι πληρώνουν οι αδύναμοι τους ισχυρούς και έτσι τελικά οι κοινωνίες διολισθαίνουν στην εγκληματικότητα.
Δ.Δ.: Κατάγεσαι από μια αγροτική οικογένεια, έχεις σχέση με την απλή κοινωνία, με το λαϊκό αίσθημα.
Μ.ΧΡ.: Κατάγομαι από μια οικογένεια η οποία μου έμαθε δύο πράγματα. Το ένα είναι ο πολιτισμός, δηλαδή έμαθα να ξέρω πού βιώνω, τι είναι αυτός ο τόπος εδώ. Κι ο τόπος αυτός, η Ελλάδα, είναι πολύ βαρύς. Και επειδή εμείς είμαστε προσφυγικής καταγωγής, οι γονείς, οι παππούδες μου, αυτό το πράγμα με βαραίνει, με καθορίζει, με την έννοια να ξέρω τι εκπροσωπώ. Ο Ελληνισμός είναι πολύ βαρύ πράγμα, δεν είναι τυχαίος τόπος αυτός. Και το δεύτερο πράγμα που έμαθα είναι ο σεβασμός. Να έχεις σεβασμό στους ανθρώπους και να εργάζεσαι σκληρά για να μπορείς να υπηρετήσεις τον σκοπό σου στη ζωή. Τα υπόλοιπα, όπως αντιλαμβάνεσαι, είναι για να χαλάνε τις κοινωνίες, όχι για να τις φτιάχνουν. Οι άνθρωποι παντού είναι οι ίδιοι, οι κοινωνίες αλλάζουν. Και οι κοινωνίες είναι διαφορετικές λόγω των θεσμών που επικρατούν σε κάθε χώρα. Εμάς το πρόβλημά μας λοιπόν είναι το θεσμικό. Η θεσμική οργάνωση, η κοινωνική οργάνωση. Λένε ότι εμείς εδώ οι Νότιοι, οι μεσογειακοί λαοί, διαφέρουμε από τους Βόρειους. Εγώ αυτά δεν τα δέχομαι. Ας πάρουμε, για παράδειγμα, το αλκοτέστ. Γίνονται 45.000 αλκοτέστ το Παρασκευοσαββατοκύριακο στην Αττική μόνο. Και άλλα τόσα στην Περιφέρεια, σχεδόν 100.000 αλκοτέστ. Τι σημαίνει αυτό; Οτι πια το κράτος επιβάλλει μια νέα αντίληψη, έναν νέο θεσμό, μια νέα πρακτική, μια νέα πολιτική, μια νέα συμπεριφορά.
Σκηνή 2η: «Είμαι αυστηρός με όλους και πρώτα με τον εαυτό μου»
Δ.Δ.: Από αυτά τα 100.000 αλκοτέστ πόσους πιάνουν;
Μ.ΧΡ.: Πριν από τρία χρόνια το ποσοστό ήταν 8%, 7%, 6%. Μετά κατέβηκε στο 5%. Σήμερα είναι 0,7%. Τι σημαίνει αυτό; Οτι τελικώς οι Ελληνες βάζουμε μυαλό, αρκεί το κράτος να επιμένει θεσμικά, μόνιμα, με σεβασμό στους ανθρώπους και ταυτόχρονα με σεβασμό στη ζωή. Ξέρετε πόσα λιγότερα περιστατικά πηγαίνουν στο ΚΑΤ κάθε Παρασκευοσαββατοκύριακο; Πόσα λιγότερα πάνε στα Επείγοντα, πόσες λιγότερες ζωές χάνονται; Τι είναι αυτό που δίνει το δικαίωμα στον καθέναν να μεθοκοπάει και να γυρνάει στους δρόμους ή να τρέχει με 200 χλμ. μέσα στην πόλη και να σκοτώνει τα παιδιά μας; Από πού κι ως πού;
Δ.Δ.: Ναι, αλλά είναι δυνατόν να είναι το όριο 30 χλμ./ώρα στη Βασιλίσσης Σοφίας;
Μ.ΧΡ.: Ναι, 30 χλμ./ώρα, έτσι πρέπει να μάθουμε.
Δ.Δ.: Μα, αυτό είναι για ποδήλατα.
Μ.ΧΡ.: Και στην Κοπεγχάγη 30 χλμ./ώρα είναι. Αυτοί είναι ηλίθιοι, είναι ανόητοι; Κάτι συμβαίνει εκεί πέρα και έχουν βάλει αυτό το όριο. Βιαζόμαστε μήπως; Εχουμε θέματα συμπεριφοράς, έχουμε θέματα συμμόρφωσης.
Δ.Δ.: Γι’ αυτό σε λένε «Dirty Harry», «Κάλαχαν». Θα επιβάλεις την τάξη. Ενα Magnum σού λείπει.
Μ.ΧΡ.: Εγώ είμαι καλός άνθρωπος, πιστεύω στο καλό, εργάζομαι για το καλό.
Δ.Δ.: Ο Χρυσοχοΐδης, που είναι τόσο πολύ αυστηρός και θέλει να αλλάξει τη συμπεριφορά των Ελλήνων, πώς είναι σπίτι του, με την οικογένειά του;
Μ.ΧΡ.: Είμαι πολύ καλός, αλλά είμαι αυστηρός με όλους – και πρώτα με τον εαυτό μου. Eχω επιβάλει στον εαυτό μου μια εξαιρετική πειθαρχία προκειμένου ορισμένα πράγματα να προχωρούν. Δεν συγχωρώ στον εαυτό μου, για παράδειγμα, να χαλαρώνει.
Δ.Δ.: Δεν χαλαρώνεις ποτέ;
Μ.ΧΡ.: Oχι, βέβαια, δεν πρέπει! Είναι δυνατόν να είσαι υπουργός Προστασίας του Πολίτη αυτής της χώρας και να χαλαρώνεις; Θα έχεις έλλειψη συνείδησης ή έλλειψη αντίληψης και αποστολής. Αν χαλαρώσεις έστω και ένα 24ωρο, και δεν το λέω καθ’ υπερβολή, δυστυχώς θα υπάρξουν προβλήματα και θα γεννώνται διαρκώς προβλήματα.
Σκηνή 3η: Η Αστυνομία και η διαφθορά
Δ.Δ.: Στην Αστυνομία δεν υπάρχει μεγάλη διαφθορά;
Μ.ΧΡ.: Οταν ήρθα το ’24, είχε πολλή διαφθορά. Είχε φαινόμενα τα οποία αντιμετωπίζαμε. Η υπηρεσία η οποία καταπολεμά τη διαφθορά ανήκει στην Αστυνομία και είμαι εγώ προϊστάμενος.
Δ.Δ.: Η Εσωτερικών Υποθέσεων;
Μ.ΧΡ.: Ναι, η οποία πραγματικά είναι μια υπηρεσία ηρωική. Εχει κάνει καταπληκτικά πράγματα και πέρυσι συνέλαβε 150 άτομα, εκ των οποίων περίπου 75, οι μισοί δηλαδή, ήταν αστυνομικοί.
Δ.Δ.: Και τι απέγιναν αυτοί οι διεφθαρμένοι αστυνομικοί;
Μ.ΧΡ.: Ολοι είναι εκτός Σώματος – και κάποιοι είναι φυλακή.
Δ.Δ.: Οι δύο αστυνομικοί που σκότωσαν το παιδί;
Μ.ΧΡ.: Είναι στη φυλακή. Είπα ότι αυτό είναι δολοφονία και δεν υπάρχουν άλλες ερμηνείες, ούτε δικαιολογίες. Τα πράγματα είναι καθαρά και όπου είναι καθαρά τα πράγματα υπάρχουν και καθαρές απαντήσεις. Οπως επίσης αυτές τις μέρες ακούω κάποιους που έχουν αμφιβολίες για το κατά πόσο είναι δεμένη η υπόθεση της Marfin.
Δ.Δ.: Μήπως αθωωθούν αυτοί; Δεν υπάρχουν αρκετά πειστήρια, λένε οι δικηγόροι.
Μ.ΧΡ.: Οι δικηγόροι κάνουν τη δουλειά τους. Ο καθένας κάνει τη δουλειά του στη Δημοκρατία.
Δ.Δ.: Δεν είναι περίεργο ότι πολλοί δικηγόροι λένε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία να δέσουν την υπόθεση;
Μ.ΧΡ.: Σε όλες τις υποθέσεις οι δικηγόροι λένε αυτά που πρέπει να πουν και δικαίωμά τους να τα λένε. Αυτοί που κάνουν ρεπορτάζ, οι δημοσιογράφοι, εφόσον παίρνουν θέση ή θέλουν να ενημερώσουν το κοινό τους, πρέπει να δουν τη δικογραφία. Η δικογραφία είναι κάποιες χιλιάδες σελίδες. Αναρωτιέμαι αν τη διάβασε κανείς. Επίσης, πολύ σημαντικό, όταν κάποιοι κάνουν καλά τη δουλειά τους, βάζουν και την υπογραφή τους κάτω από μια δικογραφία.
Δ.Δ.: Βέβαια, πρέπει να βάζεις την υπογραφή σου σε αυτά που λες.
Μ.ΧΡ.: Ιδιαίτερα όταν κατηγορείς ανθρώπους. Και ιδιαίτερα όταν κατηγορείς κάποιους για τρεις δολοφονίες – με τη μία γυναίκα να ήταν έγκυος. Αρα, λοιπόν, όταν βάζεις την υπογραφή σου από κάτω από κάτι, σημαίνει ότι έχεις ευθύνη. Και υπηρεσιακή και ενδεχομένως αστική και ποινική. Λένε επίσης «γιατί μετά από 16 χρόνια;». Η «17 Νοέμβρη» βγήκε έπειτα από 27 χρόνια, ύστερα από πολλά λάθη. Kαι αυτοί της Marfin επίσης έπειτα από πολλά λάθη, πολλές πλημμέλειες, αδράνειες και ολιγωρίες.
Δ.Δ.: Τι είδους πλημμέλειες;
Μ.ΧΡ.: Κακές δικογραφίες.
Δ.Δ.: Η Αστυνομία δεν έκανε τη δουλειά της σωστά;
Μ.ΧΡ.: Ναι, δεν έκανε σωστά τη δουλειά της. Και γιατί δεν πρέπει να το πούμε αυτό; Τι είναι αυτό το οποίο θα κρύψουμε δηλαδή; Οταν όμως λένε «να έχουν μια δίκαιη δίκη», αυτονόητο δεν είναι ότι θα έχουν μια δίκαιη δίκη; Το θέμα είναι ότι χρωματίζουμε και τις δολοφονίες.
Δ.Δ.: Δηλαδή;
Μ.ΧΡ.: Εξαρτάται τι χρώματος είναι ο δολοφόνος. Και ανάλογα παίρνουμε θέση. Αυτό είναι το απαράδεκτο. Οι δολοφόνοι δεν έχουν χρώμα.
Δ.Δ.: Συμφωνούμε απόλυτα.
Μ.ΧΡ.: Οι δολοφόνοι είναι όλοι ίδιοι. Αφαιρούν ανθρώπινες ζωές.
Δ.Δ.: Πέταξαν μολότοφ σε απλούς ανθρώπους. Και φωνάζανε οι άλλοι «μη μας πετάτε, θα καούμε».
Μ.ΧΡ.: Οι δολοφόνοι δεν έχουν χρώμα και τις δολοφονίες δεν πρέπει να τις χρωματίζουμε, τελεία και παύλα. Η δίκαιη δίκη είναι αυτονόητη. Οσον αφορά το «γιατί τώρα;»: Διότι τώρα έγινε μια δουλειά. Κάθισα ο ίδιος μαζί με τους συνεργάτες μου, με τους αξιωματικούς, τους ικανούς ανθρώπους που υπάρχουν -γιατί υπάρχουν ικανοί άνθρωποι σε αυτή τη χώρα που αγαπάνε τη δουλειά τους-, κάναμε έρευνες, κάναμε σωστά τη δουλειά μας.
Σκηνή 4η: «Εγώ ήμουν υπουργός όταν έγινε η Marfin»
Δ.Δ.: Πώς προέκυψε αυτό; Μια μέρα ο Χρυσοχοΐδης είπε «θα βρω τους ανθρώπους που σκότωσαν στη Marfin»; Ποιο ήταν το ερέθισμα;
Μ.ΧΡ.: Το ερέθισμα ήταν ότι όταν έγινε η δολοφονία της Marfin εγώ ήμουν υπουργός. Οταν επέστρεψα το ’24 ανασύραμε τη δικογραφία, την έδωσα στο Ανθρωποκτονιών και αρχίσαμε τις έρευνες. Για κάθε έγκλημα που γίνεται υπάρχει μια δικογραφία. Σε κάθε δικογραφία υπάρχει μια έκθεση ανάλυσης, κάθε σελίδα της οποίας παίρνει τα τεκμήρια, τα πειστήρια και αρχίζει και τα ταυτίζει ή όχι με κάποιον δράστη. Οι άνθρωποι της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών δεν είναι απλά αστυνομικοί, είναι πολύ άξιοι, έμπειροι και ικανοί επιστήμονες οι οποίοι κάθισαν κάτω και βγάλανε από τα αρχεία της τράπεζας βίντεο, βγάλανε όλα τα στοιχεία τα οποία υπήρχαν, τα ανασύνθεσαν και κατέληξαν σε συμπεράσματα σε μια έκθεση 117 σελίδων. Επειδή κάποιοι λένε για ένα email, μπορώ εγώ να στείλω για εσένα ένα email και να λέω ότι είσαι δολοφόνος και να σε καταδικάσει ένα δικαστήριο; Τι αστειότητες είναι αυτές;
Δ.Δ.: Υπήρξε email;
Μ.ΧΡ.: Ναι, αλλά γιατί το κάνεις θέμα; Αυτό έγινε θέμα για να μην κουβεντιάζουμε την ουσία.
Δ.Δ.: Υπήρξε email, πάντως. Και στο email ένας άνθρωπος κατήγγειλε κάποιους συγκεκριμένους.
Μ.ΧΡ.: Αρα ήρθε μια καταγγελία, λοιπόν. Η καταγγελία είναι ουσιαστικά η αφορμή. Δεν καταδικάζεις ανθρώπους από μια καταγγελία.
Δ.Δ.: Πώς προέκυψε όμως η καταγγελία ύστερα από τόσα χρόνια;
Μ.ΧΡ.: Γιατί να πρέπει να το αναζητήσω εγώ αυτό; Μα, δεν στηρίζεται καθόλου η έρευνα στην καταγγελία αυτή. Είναι αστείο να μιλάμε για αυτό και όχι για την ουσία. Η καταγγελία είναι η αφορμή να γίνει ξανά έρευνα. Αυτό, τίποτε άλλο. Εδώ υπάρχει μια έκθεση ανάλυσης.
Δ.Δ.: Η έκθεση συμπίπτει με τις καταγγελίες αυτές ή όχι; Τα ονόματα είναι τα ίδια;
Μ.ΧΡ.: Δεν έχει καμία σημασία αυτό. Θα ενοχοποιηθούν άνθρωποι που αναφέρονται σε μια καταγγελία αν δεν υπάρχουν στοιχεία; Μη λαμβάνετε υπόψη αυτά τα πράγματα. Μιλάω με τρόπο καθαρό και απόλυτο, ειλικρινή. Η έκθεση ανάλυσης, η οποία είναι δημόσια και δεν την επικαλείται κανείς, λέει με ποιον τρόπο ταυτίζονται στοιχεία και δράστες. Με υπογραφή από κάτω. Οποιος είναι γενναίος, όποιος είναι υπεύθυνος και μπορεί να βάζει την υπογραφή του κάτω από τέτοιες δικογραφίες, τότε πραγματικά αξίζει τον κόπο, τον χειροκροτούμε. Αν έχει κάνει λάθος, θα φανεί στο δικαστήριο. Θα το δούμε, όμως, αυτό όταν θα έρθει η ώρα. Το γεγονός ότι ο ανακριτής, ο εισαγγελέας και τα μέχρι τώρα δικαστικά όργανα έχουν πειστεί και έχουν προβεί στις αποφάσεις στις οποίες έχουν προβεί, αυτό δείχνει τον δρόμο στην υπόθεση. Ωστόσο, θα συνεχιστούν οι έρευνες προκειμένου να εξευρεθούν και οι υπόλοιποι της ομάδας που εκείνη την ημέρα πραγματοποίησαν αυτές τις επιθέσεις.
Σκηνή 5η: «Παίξαμε με ανθρώπινες ζωές»
Δ.Δ.: Αυτοί φορούσαν κουκούλα όμως. Δεν είναι αναγνωρίσιμοι.
Μ.ΧΡ.: Δεν θέλω να πω παραπάνω γι’ αυτό, δεν είναι η δουλειά μου αυτή.
Δ.Δ.: Υπάρχουν άνθρωποι σήμερα που τους υποστηρίζουν, τους χειροκροτούν.
Μ.ΧΡ.: Είδατε χθες στη Θεσσαλονίκη (σ.σ.: την περασμένη Δευτέρα) που πήγαν αυτόν στο δικαστήριο (σ.σ.: θάνατος Βάγιας Νέστορα), ο οποίος προφυλακίστηκε και ήταν απέξω καμιά 50αριά, για να υποστηρίξουν άτομα τα οποία συνέβαλαν στον θάνατο μιας γυναίκας. Η γυναίκα καιγόταν επί δύο μέρες μέσα στο νοσοκομείο, συνέχισε να καίγεται εσωτερικά. Τραγικό! Κι αυτό το ξέρει η κόρη της, η οποία έχει εγκαύματα επίσης και ο σύζυγος της γυναίκας αυτής. Δηλαδή παίζουμε με τις ανθρώπινες ζωές. Παίξαμε με ανθρώπινες ζωές, με τον Αξαρλιάν ως παράπλευρη απώλεια. Παίξαμε με ανθρώπινες ζωές με τη Marfin, τώρα με τη Νέστορα. Για όνομα του Θεού. Δολοφονικές ενέργειες, οι οποίες πραγματικά δεν οδηγούν πουθενά, από κάποιους που επικαλούνται τη δημοκρατία και τον αγώνα. Αυτά δεν τελειώνουν ποτέ, δεν έχω αυταπάτες ότι θα τελειώσουν, αλλά όταν στοιχίζουν ανθρώπινες ζωές, τότε τα πράγματα είναι πάρα πολύ σοβαρά.
Δ.Δ.: Εάν καιγόταν μια γυναίκα της Αριστεράς τι θα γινόταν; Τα πράγματα έχουν να κάνουν με το χρώμα. Είσαι δεξιός, είσαι κακός. Είσαι αριστερός, είσαι καλός.
Μ.ΧΡ.: Oχι από όλο το φάσμα της Αριστεράς, για να είμαστε ειλικρινείς.
Δ.Δ.: Oχι, το ΚΚΕ δεν έχει καμία σχέση.
Μ.ΧΡ.: Και με χαρά βλέπω ότι ο Τσίπρας τώρα δεν ασχολείται με αυτά. Είναι κάποιοι κυρίως από τον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Eχουν τα δικά τους προβλήματα, αλλά η σύγχρονη Ελλάδα δεν έχει θέση γι’ αυτούς. Δεν αναφέρομαι στις ιδέες τους, τις οποίες μπορούν να διακινούν και έχουν το δικαίωμα να διακινούν. Αναφέρομαι στις δολοφονικές τους πράξεις και τη βία. Η βία δεν έχει θέση στη Δημοκρατία.
Δ.Δ.: Υπάρχει τρομοκρατική οργάνωση σήμερα;
Μ.ΧΡ.: Τρομοκρατική οργάνωση με την έννοια που είχαμε παλιά, όχι. Υπάρχουν κάποιοι πυρήνες οι οποίοι έχουν πραγματοποιήσει τρομοκρατικές ενέργειες – ευτυχώς, όχι δολοφονικές, με εξαίρεση την τελευταία. Αλλά τρομοκρατική οργάνωση με την έννοια της «17 Νοέμβρη», όχι, δεν υπάρχει.
Δ.Δ.: Είναι εντυπωσιακό ότι υπήρχαν δημοσιογράφοι και εφημερίδες που τους υποστήριζαν.
Μ.ΧΡ.: Οχι τους υποστήριζαν, ήταν μαχητικά υπέρ τους. Ηταν μια άλλη εποχή.
Σκηνή 6η: Ο εκσυγχρονισμός της Αστυνομίας
Δ.Δ.: Τι εποχή ήταν αυτή; Πώς μπορείς να υποστηρίζεις δολοφόνους;
Μ.ΧΡ.: Είναι η δυσπιστία που υπάρχει απέναντι στη Δικαιοσύνη, στο κράτος. Αλλά όταν αποκαλύφθηκε ποιοι είναι, κατέρρευσαν τα είδωλα. Οι Ελληνες αντιλήφθηκαν πόσο μάταιο ήταν αυτό που έγινε στη χώρα επί περίπου 30 χρόνια. Εγινε μεγάλη ζημιά στη χώρα για ένα ζήτημα το οποίο δήθεν περιείχε ήρωες, ενώ ουσιαστικά επρόκειτο για ανθρωπάκια-δολοφόνους.
Δ.Δ.: Αυτά τα περιστατικά δεν διασύρουν την Αριστερά; Ενώ υποτίθεται ότι τα κάνουν υπέρ της Αριστεράς, τελικά είναι εναντίον της.
Μ.ΧΡ.: Γι’ αυτό και επαναλαμβάνω ότι μεγάλο μέρος της Αριστεράς δεν σχετίζεται με αυτά.
Δ.Δ.: Ο ΣΥΡΙΖΑ παλιά αυτό δεν έκανε περίπου;
Μ.ΧΡ.: Οι ερμηνείες δεν είναι μόνο πολιτικές, είναι και κοινωνιολογικές. Εχει να κάνει με τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται και σκέφτονται όλοι αυτοί οι άνθρωποι. Τώρα έχουμε το φαινόμενο των social media, όπου όλοι αυτοί εκφράζονται εκ των προτέρων. Διαβάζω και γνωστούς, επώνυμους, οι οποίοι παίρνουν θέση σε θέματα τα οποία δεν γνωρίζουν, δεν έχουν αντιληφθεί καθόλου τι συμβαίνει, δεν έχουν διαβάσει δικογραφίες. Και παίρνουν θέση, αυτομάτως μιλάνε για σκευωρίες. Ολα αυτά δείχνουν πολλά πράγματα. Πολιτικά, αλλά και ανθρωπολογικά και κοινωνιολογικά. Δεν μπορούμε, όμως, να τα θεραπεύσουμε όλα. Εμείς είμαστε εδώ για να θεραπεύουμε τα θεσμικά. Δηλαδή ότι η Δημοκρατία σέβεται την ανθρώπινη ζωή, η Δικαιοσύνη δικάζει την απώλεια της ανθρώπινης ζωής, η Αστυνομία και το κράτος μαζί με όλη την κοινωνία εργάζονται για το κοινωνικό συμβόλαιο.
Δ.Δ.: Τι ακριβώς συμβαίνει τώρα στην Αστυνομία μέσα; Εχετε κάνει πολλές αλλαγές, με το FBI, με άλλες υπηρεσίες.
Μ.ΧΡ.: Επειδή εγώ έχω μία θητεία περίπου 10 χρόνια σε αυτή τη δουλειά, διακεκομμένη τα τελευταία 25 χρόνια. Κάθε φορά που έρχομαι έχουμε δύο πράγματα καινούρια. Το ένα είναι ότι οι συνθήκες του εγκλήματος γίνονται χειρότερες, δηλαδή αλλάζουν τα χαρακτηριστικά του εγκλήματος. Από μια μεριά έχουμε έγκλημα οργανωμένο, πολύ δυνατό, και από την άλλη έχουμε βία. Η βία αυξάνεται διαρκώς στην κοινωνία. Και δεν αναφέρομαι στην πολιτική βία μόνο, η οποία είναι λιγότερη αυτά τα χρόνια. Εχουμε όμως μέσα στην κοινωνία ενδοοικογενειακή βία, λεκτική βία, έχουμε βία στα παιδιά. Αρα, το ένα φαινόμενο που βρίσκω κάθε φορά χειρότερο είναι το θέμα του εγκλήματος με την ευρεία έννοια. Και το δεύτερο θέμα είναι ότι κάθε φορά χρειάζεται μια νέα Αστυνομία για να αντιμετωπίσει αυτά τα φαινόμενα. Δηλαδή χρειάζεται διαρκής εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών, έτσι ώστε να μπορούν αυτές αποτελεσματικά να καταπολεμήσουν το έγκλημα. Οταν τον Οκτώβριο του ’24 -σε λίγο κλείνουμε δύο χρόνια- ίδρυσα το FBI, τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, ούτε εγώ μπορούσα να διανοηθώ πόσο μεγάλο ήταν το πρόβλημα του οργανωμένου εγκλήματος. Και σήμερα έχουμε 2.000 κατηγορούμενους, 2.000 συλλήψεις. Από αυτούς, 700 άνθρωποι είναι προφυλακισμένοι. Ηταν μια αναγκαιότητα αυτή η υπηρεσία, που δεν υπήρχε. Οταν κάλεσα τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων για να συζητήσουμε για τα θέματα της διαφθοράς, διαπίστωσα μέσα από την έρευνα που έκανε ότι έχει αυξηθεί η διαφθορά. Και τι κάναμε; Ιδρύσαμε το FBI, αυστηροποιήσαμε τη νομοθεσία, δημιουργήσαμε μέσα στο FBI βάσεις δεδομένων πολύ σημαντικές που καταγράφουν το έγκλημα, το αναλύουν και χρησιμοποιείται η τεχνολογία για την καταπολέμησή του. Αυτά δεν υπήρχαν πριν από δέκα χρόνια. Αρα δύο συμπεράσματα: η κοινωνία γίνεται περισσότερο βίαιη, περισσότερο εγκληματική και η Αστυνομία οφείλει να είναι περισσότερο σύγχρονη.
Σκηνή 7η: Η ενδοοικογενειακή βία
Δ.Δ.: Τι συμβαίνει με τη βία και τα παιδιά; Δεν πάνε φυλακή, βέβαια.
Μ.ΧΡ.: Οχι, δεν πάνε φυλακή τα παιδιά, ούτε πρέπει να πάνε φυλακή. Εκτός αν έτσι κρίνει ο εισαγγελέας ή ο δικαστής. Το πρόβλημα είναι η διαχείριση των παιδιών. Συνήθως ένα παιδί παραβατικό είναι καθ’ έξιν παραβατικό, που σημαίνει ότι κάπως πρέπει να περιοριστεί, να διαπαιδαγωγηθεί και να σταματήσει να είναι παραβατικό.
Δ.Δ.: Αυτά συνέβαιναν και στο παρελθόν.
Μ.ΧΡ.: Σε έναν βαθμό συνέβαιναν και δεν ασχολούνταν κανείς. Οπως και η ενδοοικογενειακή βία συμβαίνει εδώ και αιώνες και δεν ασχολούνταν κανείς. Το ότι ασχολούμαστε τώρα είναι πάρα πολύ σημαντικό. Και είμαι πολύ χαρούμενος γιατί έχουν μειωθεί φέτος κατά 15% οι καταγγελίες, έπειτα από μια έξαρση που είχαν επί δύο χρόνια. Που σημαίνει ότι κάποιοι ανόητοι δεν είναι αμετανόητοι και κάπου φοβούνται πια.
Δ.Δ.: Εχει μετρηθεί πόσες γυναίκες είναι αυτές που δεν το καταγγέλλουν;
Μ.ΧΡ.: Εχουμε 20.000-23.000 καταγγελίες τον χρόνο. Το ’25 είχαμε 13.000 συλλήψεις. Τώρα, το α’ εξάμηνο του ’26 έχουμε περίπου 6.000. Τι έγιναν αυτοί; Γύρω στους 700 είναι στη φυλακή και οι υπόλοιποι είναι έξω με περιοριστικούς όρους, βραχιολάκια. Με αποφάσεις να μην πλησιάζουν τα θύματά τους. Και επειδή τους παρακολουθεί η Αστυνομία όλους, αν δει ότι κάποιος αρχίζει και ξαναρέπει προς τη βία, τότε επιλαμβάνεται ο εισαγγελέας για προφυλάκιση. Αλλά έχουμε ένα μεγάλο θέμα και εδώ. Το 30% από αυτούς είναι υπότροποι, δηλαδή είναι άνθρωποι οι οποίοι το ξανακάνουν. Και είναι χρήστες ναρκωτικών, είναι αλκοολικοί, είναι ψυχασθενείς, είναι διάφορα πράγματα.
Δ.Δ.: Υπάρχει ειδικό τμήμα για τις γυναίκες;
Μ.ΧΡ.: Βεβαίως, έχουμε φτιάξει ειδική μονάδα.
Δ.Δ.: Για τις γυναικοκτονίες λέω – αν και διαφωνώ με τον όρο αυτό. Τι πάει να πει γυναικοκτονία, ανθρωποκτονία είναι.
Μ.ΧΡ.: Σε κάθε πρωτεύουσα νομού υπάρχει ειδικό γραφείο για την ενδοοικογενειακή βία όπου έρχεται η γυναίκα -και αν έχει παιδιά, τα βάζουμε μέσα σ’ ένα δωμάτιο ειδικά διαμορφωμένο με παιχνίδια- και το θύμα καταθέτει, δημιουργείται δικογραφία, πάμε στον δικαστή, πάμε σε ψυχολόγο, παρέχουμε και σπίτι.
Δ.Δ.: Το κρίσιμο ερώτημα είναι το εξής: πόσοι αστυνομικοί χτυπάνε τις γυναίκες τους; Το έχετε ψάξει αυτό;
Μ.ΧΡ.: Φυσικά, και έχουμε και καταγγελίες. Πρόσφατα είχαμε τη δολοφονία γυναίκας αστυνομικού από τον σύζυγό της, επίσης αστυνομικό. Φυσικά και υπάρχουν και τέτοια φαινόμενα.
Δ.Δ.: Δημιουργείται όμως η αίσθηση στην κοινωνία ότι αυτοί που μας προστατεύουν κάνουν τα ίδια.
Μ.ΧΡ.: Υπάρχουν και τέτοια φαινόμενα και θα υπάρχουν πάντα. Ποιος μπορεί να υποστηρίξει το αντίθετο;
Δ.Δ.: Είναι αλήθεια ότι οι αστυνομικοί μετά τη βάρδιά τους πάνε και δουλεύουν αλλού;
Μ.ΧΡ.: Μπορεί κάποιοι να το κάνουν, ναι.
Δ.Δ.: Να είναι μπράβοι, να είναι παρκαδόροι… Οι αμοιβές τους πώς είναι;
Μ.ΧΡ.: Είναι όπως όλες οι αμοιβές στο Ελληνικό Δημόσιο, με τη διαφορά ότι φέτος ενισχύθηκαν πολύ οι μισθοί όλων των ενστόλων.
Δ.Δ.: Ποιος είναι ο κατώτερος μισθός;
Μ.ΧΡ.: Ο κατώτερος πρέπει να είναι 1.000 ευρώ περίπου. Είναι κάπως πιο αυξημένος σε σχέση με τον μέσο δημόσιο υπάλληλο. Ο αστυνομικός που είναι στην Αθήνα -γιατί αυτοί που είναι στην επαρχία είναι μια χαρά και η εγκληματικότητα είναι χαμηλή, δουλειά πολλή δεν έχει, είναι στα σπίτια τους όλοι και τις δουλειές τους έχουν- είναι αυτός ο οποίος πραγματικά υποφέρει.
Δ.Δ.: Ζητάμε από έναν αστυνομικό να ρισκάρει τη ζωή του για να παίρνει 1.000 ευρώ.
Μ.ΧΡ.: Αυτό δεν είναι δίλημμα, αυτοί είναι οι μισθοί στην Ελλάδα. Δεν υπήρξε καμία ιδιαίτερη συμφωνία με κάποιον ότι θα γίνει αστυνομικός και θα παίρνει έναν πολύ μεγάλο μισθό, ούτε υπάρχει η δυνατότητα να δοθούν μεγάλοι μισθοί. Απλώς είναι καλύτεροι οι μισθοί των ενστόλων σε σχέση με τους υπόλοιπους.
Επίλογος: Το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρουλάκης
Οσο πλησιάζαμε στο φινάλε αυτής της κουβέντας τόσο ήθελα να τον ρωτήσω για τις παλιές του αγάπες. Δηλαδή το ΠΑΣΟΚ. Μπας και έφυγε από εκεί για να βρεθεί με τον Κυριάκο;
Δ.Δ.: Οι εκλογές θα γίνουν τον Μάρτιο;
Μ.ΧΡ.: Τον Απρίλιο, τον Μάιο, κάπου εκεί.
Δ.Δ.: Ο Κυριάκος θα βγει πάλι αυτοδύναμος; Το ελπίζεις, το πιστεύεις; Ειλικρινά πες μου.
Μ.ΧΡ.: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι πρωθυπουργός, τώρα μπήκε στον 8ο χρόνο, και πρώτα-πρώτα αναμετράται ο ίδιος με την Ιστορία, για να πάρει μια τρίτη τετραετία. Πέρα όμως απ’ αυτό, νομίζω ότι αυτό που στο τέλος θα μετρήσει είναι ποιος θα εμπνεύσει ένα μέρος της κοινωνίας -όχι όλο, ένα μέρος- να εμπιστευτεί τον Μητσοτάκη και τη Νέα Δημοκρατία και την κυβέρνηση αυτή, ούτως ώστε να συνεχιστεί μια προσπάθεια η οποία έφερε θετικά αποτελέσματα για την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Δ.Δ.: Επειδή ήσουν στο ΠΑΣΟΚ παλιά, πώς το βλέπεις σήμερα;
Μ.ΧΡ.: Το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα της κανονικότητας. Ο Ανδρουλάκης είναι ένας σοσιαλδημοκράτης πολιτικός, κλασικός, χωρίς διαλυτικά και αιρέσεις, ένας γνήσιος σοσιαλδημοκράτης. Και το ΠΑΣΟΚ περίπου ακολουθεί αυτή τη γραμμή. Τώρα από εκεί και πέρα υπάρχουν αντιλήψεις διαφορετικές, αλλά πάντα συνέβαιναν αυτά στα κόμματα. Το ερώτημα είναι κατά πόσο το ΠΑΣΟΚ θα πείσει ένα μέρος των πολιτών που ενδεχομένως δεν θέλουν να ψηφίσουν Νέα Δημοκρατία ότι μπορεί να αποτελέσει τον άλλον πόλο.
Δ.Δ.: Μα, τα ποσοστά είναι πολύ χαμηλά, πέφτει συνέχεια. Ο Τσίπρας είναι δεύτερος με μεγάλη διαφορά.
Μ.ΧΡ.: Θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα το επόμενο χρονικό διάστημα.
Δ.Δ.: Μήπως ο Μητσοτάκης έχει καταφέρει και έχει πάρει ένα μεγάλο μέρος του Κέντρου; Απόδειξη, ο Χρυσοχοΐδης.
Μ.ΧΡ.: Αυτή τη στιγμή ο Μητσοτάκης εκπροσωπεί αυτό τον χώρο της κανονικότητας, με την έννοια ότι είναι ο χώρος της σταθερότητας, της ασφάλειας, της γεωπολιτικής ισχύος και του σημαντικού ρόλου της Ελλάδας. Και ταυτόχρονα, μέσα από την ανάπτυξη, υπάρχει μια αλληλεγγύη κοινωνική, η οποία εκδηλώνεται συνεχώς μέσα από τη διανομή των πλεονασμάτων τα οποία δημιουργούνται. Εδώ έχουμε ένα μεγάλο επίτευγμα. Εγώ θεωρώ ότι το μεγάλο επίτευγμα που έχει η κυβέρνηση Μητσοτάκη από το ’19 μέχρι σήμερα είναι ότι για πρώτη φορά στην Ιστορία – μεταπολεμικά, όχι μεταπολιτευτικά- επιτέλους ένα μεγάλο μέρος της φοροδιαφυγής έχει συλληφθεί.
Πρέπει να το πω. Για να ολοκληρώσω. Ανάμεσα στους υπουργούς που εργάζονται αδιακόπως και συστηματικώς, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ξεχωρίζει. Οι επιτυχίες του το διαβατήριό του για την υστεροφημία του. Και όπως είπε ο ίδιος: «Είναι δυνατόν να είσαι υπουργός Προστασίας του Πολίτη αυτής της χώρας και να χαλαρώνεις; Θα έχεις έλλειψη συνείδησης ή έλλειψη αντίληψης και αποστολής». Το προσυπογράφω!
