Οι ΗΠΑ αυξάνουν τη διπλωματική πίεση στο Ιράν, προτείνοντας την παραπομπή της Τεχεράνης στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, λόγω της παρεμπόδισης των πυρηνικών επιθεωρητών, οι οποίοι δεν έχουν καταφέρει να επαληθεύσουν την τοποθεσία του αποθέματος ουρανίου του Ιράν που βρίσκεται κοντά σε επίπεδο κατάλληλο για την κατασκευή όπλων.
Η κίνηση αναμένεται να εξελιχθεί αυτή την εβδομάδα κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου των Διοικητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στη Βιέννη. Το Ιράν έχει εμποδίσει τον οργανισμό του ΟΗΕ να ελέγξει το απόθεμα ουρανίου του εδώ και 15 μήνες, από την έναρξη των ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών τον Ιούνιο του 2025.
Το αμερικανικό ψήφισμα απαιτεί από το Ιράν να “διορθώσει επειγόντως τη μη συμμόρφωσή του” και να επιτρέψει ελέγχους προκειμένου να διασφαλιστεί “η μη εκτροπή πυρηνικού υλικού”, σύμφωνα με αντίγραφο του δισέλιδου εγγράφου που είδε το Bloomberg News.
Την τελευταία φορά που η Ουάσινγκτον παρέπεμψε τον πυρηνικό φάκελο του Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το Ισραήλ ξεκίνησε επιθέσεις εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων της χώρας μέσα σε 24 ώρες, προκαλώντας έναν πόλεμο 12 ημερών. Η έναρξη της τρέχουσας σύγκρουσης, στις 28 Φεβρουαρίου, ήρθε μία ημέρα μετά την αναφορά της IAEA ότι είχε παρατηρηθεί εκ νέου δραστηριότητα κοντά σε εγκαταστάσεις που είχαν βομβαρδιστεί.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η συνεχιζόμενη στρατιωτική εκστρατεία έχει ως στόχο να αποτρέψει το Ιράν από την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου. Η σύγκρουση βρίσκεται σε αδιέξοδο, ενώ υπάρχουν λιγότερες πληροφορίες σχετικά με τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν απ’ ό,τι υπήρχαν πριν από τις επιθέσεις στα μέσα του 2025.
Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων εναντίον πυρηνικών εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος κάτω από την επιφάνεια της γης.
“Μπορεί να χτυπήσουμε το Pickaxe πολύ σύντομα”, δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στις 4 Σεπτεμβρίου, αναφερόμενος σε μια βαριά οχυρωμένη ορεινή εγκατάσταση ακριβώς νότια της κύριας εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν στη Νατάνζ.
“Γνωρίζουμε όλους όσοι κινούνται στο Pickaxe”, δήλωσε ο Τραμπ. “Αν κάτι πάει στραβά, θα τους χτυπήσουμε.”
Η IAEA δεν έχει καταφέρει να επαληθεύσει τις δραστηριότητες του Ιράν στην εγκατάσταση, η οποία βρίσκεται στα όρη Ζάγκρος, 220 χιλιόμετρα (140 μίλια) νότια της Τεχεράνης. Οι επιθεωρητές έχουν επίσης εμποδιστεί να επιστρέψουν στις κατεστραμμένες εγκαταστάσεις του Φορντόου, του Ισφαχάν και της Νατάνζ, όπου είχαν καταγραφεί για τελευταία φορά 440,9 κιλά (972 λίβρες) ουρανίου και 8.599,6 κιλά υλικού χαμηλότερου βαθμού εμπλουτισμού.
“Η έλλειψη πληροφόρησης του Οργανισμού σχετικά με αυτό το πυρηνικό υλικό και η έλλειψη πρόσβασης στις εγκαταστάσεις προκειμένου να το επαληθεύσει αποτελεί ζήτημα ανησυχίας από πλευράς διάδοσης των πυρηνικών όπλων”, ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ο γενικός διευθυντής της IAEA, Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι, σε διπλωμάτες, προσθέτοντας ότι το Ιράν πρέπει να επιτρέψει στους επιθεωρητές να επιστρέψουν “με τη μέγιστη δυνατή επείγουσα ανάγκη”.
Ενώ ιστορικά μια παραπομπή στο Συμβούλιο Ασφαλείας θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιβολή οικονομικών κυρώσεων ή στην εξουσιοδότηση χρήσης στρατιωτικής βίας, η Κίνα και η Ρωσία είναι απίθανο να στηρίξουν οποιαδήποτε νέα ενέργεια εναντίον της Τεχεράνης. Έχουν επανειλημμένα επικρίνει την εκστρατεία της Ουάσινγκτον και έχουν αμφισβητήσει τη νομιμότητα των κυρώσεων του ΟΗΕ κατά του Ιράν που επανήλθαν σε ισχύ πέρυσι.
Το Συμβούλιο των Διοικητών της IAEA ξεκινά τη Δευτέρα την εβδομαδιαία συνεδρίασή του, με αντικείμενο το Ιράν και άλλα περιφερειακά ζητήματα. Πρόκειται για την πρώτη συνεδρίαση για τον νέο πρεσβευτή των ΗΠΑ, Πρέστον Γουέλς Γκρίφιθ Γ΄, ο οποίος ήταν ειδικός βοηθός του Λευκού Οίκου κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ.
Το αμερικανικό ψήφισμα, το οποίο υποστηρίζεται από ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στο Συμβούλιο των Διοικητών της IAEA, “υπογραμμίζει επίσης την υποστήριξή του για μια διπλωματική λύση”, ενώ ενθαρρύνει “όλα τα μέρη να συμμετάσχουν εποικοδομητικά στη διπλωματία”.
