Του Κώστα Κατίκου
Η επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας συνοδεύεται από δύο παράλληλες εξελίξεις που εκ πρώτης όψεως φαίνονται αντιφατικές: από τη μία πλευρά αυξάνονται τα έσοδα του Δημοσίου και οι δηλωμένες υπερωρίες, ενώ από την άλλη εξακολουθούν να επιβάλλονται υψηλά πρόστιμα σε επιχειρήσεις που δεν εφαρμόζουν σωστά το μέτρο. Στην πραγματικότητα, οι δύο αυτές τάσεις αποτελούν αποτέλεσμα της εντατικοποίησης των ελέγχων και της σταδιακής επέκτασης της ψηφιακής κάρτας σε ολοένα περισσότερους κλάδους της οικονομίας.
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως έχει δηλώσει ότι η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας οδήγησε σε 2,7 εκατομμύρια περισσότερες δηλωμένες υπερωρίες το 2025 σε σύγκριση με το 2024, γεγονός που απέφερε πρόσθετα έσοδα 516 εκατ. ευρώ για το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Οι υπερωρίες που στο παρελθόν παρέμεναν αδήλωτες καταγράφονται πλέον ηλεκτρονικά, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να αμείβονται για τον πραγματικό χρόνο εργασίας τους και το κράτος να εισπράττει περισσότερες ασφαλιστικές εισφορές και φόρους.
Παράλληλα, η ψηφιακή κάρτα επεκτείνεται συνεχώς σε νέους κλάδους, όπως οι υπηρεσίες υγείας, οι τηλεπικοινωνίες, οι εταιρείες logistics, οι επιχειρήσεις καθαρισμού, τα κομμωτήρια, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες και άλλοι κλάδοι, με αποτέλεσμα σήμερα να καλύπτει περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενους. Η διεύρυνση αυτή επιτρέπει στην Επιθεώρηση Εργασίας να πραγματοποιεί περισσότερους και πιο στοχευμένους ελέγχους μέσω των στοιχείων του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Η αύξηση των ελέγχων, ωστόσο, συνοδεύεται και από σημαντική παραβατικότητα που είναι η άλλη όψη της ψηφιακής κάρτας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας, στο πρώτο πεντάμηνο του 2026 επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους περίπου 21 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 11,6 εκατ. ευρώ, δηλαδή περισσότερο από το 55% του συνόλου, αφορούσαν παραβάσεις που σχετίζονται είτε με την αδήλωτη εργασία είτε με τη μη εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Ειδικότερα, επιβλήθηκαν πρόστιμα 5,86 εκατ. ευρώ για παραβάσεις της Ψηφιακής Κάρτας και 5,76 εκατ. ευρώ για αδήλωτη εργασία, ενώ επιπλέον 845.400 ευρώ αφορούσαν παραβάσεις σχετικά με τη μη υποβολή στοιχείων στο σύστημα ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας.
Τα στοιχεία του Μαΐου 2026 επιβεβαιώνουν την ίδια εικόνα. Τα συνολικά πρόστιμα του μήνα ανήλθαν σε περίπου 4 εκατ. ευρώ, με τις παραβάσεις της Ψηφιακής Κάρτας να αποτελούν για πρώτη φορά τη σημαντικότερη αιτία επιβολής κυρώσεων, ύψους 1,17 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας ακόμη και τα πρόστιμα για αδήλωτη εργασία, τα οποία διαμορφώθηκαν σε 735 χιλ. ευρώ.
Οι συνηθέστερες παραβάσεις αφορούν τη μη ενεργοποίηση της κάρτας κατά την έναρξη ή τη λήξη της εργασίας, την αναντιστοιχία μεταξύ δηλωμένου και πραγματικού ωραρίου, τη μη καταχώριση υπερωριών, καθώς και τη μη διαβίβαση των απαιτούμενων στοιχείων στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Για τις σοβαρότερες παραβάσεις προβλέπεται πρόστιμο που μπορεί να φθάνει τις 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο, ενώ σε περιπτώσεις υποτροπής προβλέπεται ακόμη και προσωρινή αναστολή λειτουργίας της επιχείρησης.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας λειτουργεί πλέον ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο καταπολέμησης της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας. Από τη μία πλευρά, αποκαλύπτει εκατομμύρια υπερωρίες που μέχρι πρόσφατα δεν δηλώνονταν, αυξάνοντας τα έσοδα του κράτους και τις αποδοχές των εργαζομένων.
Από την άλλη, η εντατικοποίηση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και των επιτόπιων ελέγχων οδηγεί στον εντοπισμό περισσότερων παραβάσεων και στην επιβολή αυξημένων προστίμων, καθώς πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να μην εφαρμόζουν πλήρως το νέο σύστημα καταγραφής του χρόνου εργασίας.
Πολλές φορές όμως η παραβατικότητα οφείλεται και σε τεχνικά προβλήματα που καθιστούν δύσκολη την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας σε πολλούς κλάδους.
