Του Στάθη Βασιλόπουλου
Νέα επιβάρυνση 2 ευρώ στις διαδικτυακές αγορές από την Κίνα και άλλες τρίτες χώρες έρχεται από την 1η Νοεμβρίου 2026, αυξάνοντας το κόστος των μικροδεμάτων που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το νέο τέλος προστίθεται στον δασμό των 3 ευρώ που ισχύει από τον Ιούλιο, την ώρα που οι πρώτες ενδείξεις καταγράφουν σημαντική υποχώρηση στη διακίνηση των κινεζικών δεμάτων. Στο επίκεντρο των νέων επιβαρύνσεων βρίσκονται οι Temu, Shein και AliExpress, που έχουν σαρώσει την ελληνική αγορά με τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές τους, προσελκύοντας εκατομμύρια χρήστες και ασκώντας ισχυρή πίεση στο εγχώριο λιανεμπόριο.
Το τέλος των 2 ευρώ δεν αντικαθιστά τον δασμό των 3 ευρώ, αλλά προστίθεται σε αυτόν, ανεβάζοντας τη συνολική επιβάρυνση στα 5 ευρώ για αποστολές χαμηλής αξίας με ένα διακριτό είδος προϊόντος. Η χρέωση δεν υπολογίζεται απαραίτητα ανά δέμα ή τεμάχιο, αλλά ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντος.
Έτσι, ένα πακέτο με δύο ίδια στυλό επιβαρύνεται συνολικά με 5 ευρώ, ενώ εάν περιλαμβάνει στυλό, σημειωματάριο και μπρελόκ, η επιβάρυνση μπορεί να φτάσει τα 15 ευρώ. Το νέο τέλος των 2 ευρώ εφαρμόζεται ανεξαρτήτως αξίας, ενώ ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ αφορά εισαγωγές έως 150 ευρώ. Οι επιχειρήσεις μπορούν να μετακυλίσουν τις επιβαρύνσεις στις τελικές τιμές, περιορίζοντας το πλεονέκτημα των ιδιαίτερα φθηνών αγορών.
Οι πρώτες επιπτώσεις του δασμού των 3 ευρώ είναι ήδη ορατές στις ευρωπαϊκές εμπορευματικές ροές. Σύμφωνα με στοιχεία των γαλλικών τελωνείων που επικαλέστηκε το υπουργείο Οικονομίας της χώρας, ο αριθμός των μικροδεμάτων που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση μειώθηκε κατά 30%-40% μετά την εφαρμογή του μέτρου την 1η Ιουλίου 2026. Την ίδια περίοδο, ωστόσο, η μέση αξία τους αυξήθηκε από τα 8,82 στα 11,47 ευρώ.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι λιγότερα δέματα δεν σημαίνουν απαραίτητα λιγότερες αγορές. Οι καταναλωτές ενδέχεται να συγκεντρώνουν περισσότερα προϊόντα σε μία παραγγελία, ώστε να περιορίζουν αναλογικά το πρόσθετο κόστος, ενώ οι πλατφόρμες προσαρμόζουν τις πρακτικές διανομής τους.
Το μέγεθος της αγοράς εξηγεί και την ευρωπαϊκή παρέμβαση. Το 2025 εισήλθαν στην ΕΕ σχεδόν 5,9 δισεκατομμύρια είδη χαμηλής αξίας, έναντι 1,4 δισεκατομμυρίων το 2022, με το 93% να προέρχεται από την Κίνα.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η διείσδυση των κινεζικών πλατφορμών είναι ιδιαίτερα υψηλή. Η Temu κατέγραψε περίπου 3,1 εκατομμύρια μέσους μηνιαίους ενεργούς χρήστες το δεύτερο εξάμηνο του 2025, η Shein 2,7 εκατομμύρια το πρώτο εξάμηνο και η AliExpress 1,64 εκατομμύρια το δεύτερο. Τα μεγέθη αφορούν χρήστες και όχι αποκλειστικά αγοραστές.
Την ισχυρή παρουσία τους επιβεβαιώνει και έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σύμφωνα με την οποία περισσότεροι από επτά στους δέκα ερωτηθέντες στην Ελλάδα είχαν πραγματοποιήσει αγορές από κινεζικές πλατφόρμες, κυρίως λόγω των χαμηλών τιμών και της μεγάλης ποικιλίας προϊόντων.
Ωστόσο, η επιβολή του δασμού φαίνεται πως έχει επηρεάσει και την εγχώρια διακίνηση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων των ταχυμεταφορών, στις αρχές Ιουλίου καταγράφηκε σημαντική κάμψη στις αφίξεις δεμάτων από την Κίνα, η οποία ενδέχεται να άγγιξε ακόμη και το 50% σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.
Αντίστοιχες ενδείξεις για αισθητό περιορισμό των εισερχόμενων μικροδεμάτων εξακολουθούσαν να καταγράφονται και τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται, πάντως, για εκτιμήσεις της αγοράς και όχι για επίσημο ποσοτικό απολογισμό, ενώ παραμένει ασαφές κατά πόσο η μείωση των αποστολών συνοδεύεται από αντίστοιχη υποχώρηση της αξίας των παραγγελιών.
Πώς προσαρμόζονται οι πλατφόρμες
Απέναντι στις νέες επιβαρύνσεις, οι κινεζικές πλατφόρμες ενισχύουν τις ευρωπαϊκές αποθήκες και τις συνεργασίες με τοπικούς πωλητές. Η Temu έχει θέσει ως στόχο έως και το 80% των ευρωπαϊκών πωλήσεών της να εξυπηρετείται μελλοντικά μέσω τοπικών συνεργατών και διανομής, ενώ η Shein λειτουργεί μεγάλο κέντρο logistics στην Πολωνία.
Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να περιορίζονται οι απευθείας αποστολές από την Κίνα, χωρίς να μειώνεται απαραίτητα η παρουσία των προϊόντων στην αγορά. Για το ελληνικό εμπόριο, το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι πρόσθετες επιβαρύνσεις θα στρέψουν μέρος της ζήτησης προς τα εγχώρια καταστήματα ή εάν οι κινεζικές πλατφόρμες θα διατηρήσουν τη δυναμική τους, προσαρμόζοντας τις τιμές και τον τρόπο παράδοσης.
