Νέος νόμος για τη θητεία στον Στρατό: Αντί για λούφα… στην παραμεθόριο

Ριζικές αλλαγές στις μεταθέσεις των στρατεύσιμων έφερε η εφαρμογή του νέου συστήματος υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, απαντώντας δραστικά σε ένα σύνηθες πεδίο πελατειακών διευθετήσεων για το εγχώριο πολιτικό σύστημα.

Παρότι οι μεταθέσεις φαντάρων είτε σε μονάδες κοντά στον τόπο κατοικίας τους, είτε σε προνομιακά και «ξεκούραστα» πόστα αντανακλούσαν μερικά από τα πιο συχνά ρουσφέτια χιλιάδων ψηφοφόρων επί δεκαετίες, η νέα συνθήκη που διαμορφώθηκε από το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Αμυνας όχι μόνο άλλαξε τα δεδομένα, αλλά και έστειλε τον περισσότερο κόσμο στην παραμεθόριο!

Δικλίδες ασφαλείας

Αν και το πολιτικό κόστος δεν υπήρξε αμελητέο ούτε και για την παρούσα κυβέρνηση, αφού «αν πάει κληρωτός σε πλοίο μόνο ο Αρχιεπίσκοπος δεν παίρνει τηλέφωνο», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, εντούτοις το κουμπί του εξορθολογισμού του συστήματος υποχρεωτικής στράτευσης πατήθηκε για τα καλά στο σχετικό πολυνομοσχέδιο.

Κι αυτό γιατί καταργήθηκε η δυνατότητα στους κληρωτούς να κατατάσσονται στο Πολεμικό Ναυτικό και στην Πολεμική Αεροπορία, όπως γινόταν στο παρελθόν, με αποτέλεσμα όλοι οι στρατεύσιμοι να παρουσιάζονται στον Στρατό Ξηράς. Αυτό αποτέλεσε το πρώτο αλλά καίριο βήμα για να… μη χαθούν στον δρόμο και κατόπιν πολιτικής παρέμβασης ορισμένοι από τους στρατεύσιμους…

Ως εκ τούτου, με την πρώτη εφαρμογή του νέου συστήματος της στρατιωτικής θητείας, δηλαδή με την Α’ ΕΣΣΟ του 2026, όλοι οι στρατεύσιμοι εμφανίστηκαν αποκλειστικά και μόνο στα 13 σύγχρονα Κέντρα Εκπαίδευσης (ΚΕΝ/ΣΥΠΟ), όπως στη Λαμία, στη Σπάρτη, στον Αυλώνα και αλλού, χωρίς τη δυνατότητα «διαφυγής» προς άλλες, πιο… ξεκούραστες κατευθύνσεις.

Παράλληλα, η δεύτερη ασφαλιστική δικλίδα που παρέχει το νέο σύστημα είναι η βασική εκπαίδευση 10 εβδομάδων, η οποία πραγματοποιείται ταυτόχρονα και για όλους τους στρατεύσιμους στα συγκεκριμένα Κέντρα Εκπαίδευσης ανά την επικράτεια.

Το γεγονός ότι η βασική εκπαίδευση -και ακολούθως η προκεχωρημένη- αυξήθηκε σε 10 από 2 εβδομάδες, όπως υπήρξε η χρονική διάρκειά της στο παρελθόν, μίκρυνε ακόμη περισσότερο τα περιθώρια πολιτικής παρέμβασης, καθώς κανένας στρατεύσιμος δεν μπορεί πρακτικά να «δραπετεύσει» από αυτήν, πολύ περισσότερο όταν η ολοκλήρωσή της απαιτεί στην πράξη 2,5 μήνες.

Στη διάρκεια της βασικής εκπαίδευσης, μάλιστα, στην οποία περιλαμβάνεται αφενός η αρχική εκπαίδευση (μαζί και η εβδομάδα κατάταξης μέχρι την ορκωμοσία) και αφετέρου η εκπαίδευση μαχητή, οι στρατεύσιμοι έρχονται ενώπιος ενωπίω μειώνοντας ακόμη περισσότερο τα περιθώρια προνομιακής μεταχείρισης.

Στο πλαίσιο αυτό, ένας από τους παράγοντες που συνέβαλαν στη στεγανοποίηση του συστήματος ήταν και η ανανέωση εκ βάθρων του περιεχομένου της βασικής εκπαίδευσης στα Κέντρα, αφού αυτή κατέστη σύγχρονη και ελκυστική στη νέα γενιά, περιλαμβάνοντας μεγαλύτερο αριθμό βολών, εξομοιωτές, περισσότερες πορείες και ασκήσεις, οριζόντιες δεξιότητες (όπως Πρώτες Βοήθειες), αλλά κυρίως εκπαίδευση στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ), με δυνατότητα απόκτησης και διπλώματος χειριστή.

Μετά την ολοκλήρωση της βασικής εκπαίδευσης ακολουθεί η ειδική εκπαίδευση διάρκειας 4 εβδομάδων, κατά την οποία οι στρατεύσιμοι εκπαιδεύονται σε συγκεκριμένες ειδικότητες και κάθετες δεξιότητες. Ειδικά για την Α’ ΕΣΣΟ του 2026 είχαν προβλεφθεί οι δεξιότητες χειριστή μηχανημάτων, ναυαγοσώστη – αυτοδύτη, οπλουργού, χειριστή drone, καθώς και ειδικού προγράμματος κυβερνοασφάλειας στη Σχολή Προγραμματιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών.

Η αυστηρή οριοθέτηση του τόπου, του χρόνου και των αντικειμένων εκπαίδευσης των νεοσύλλεκτων αποτελούν καίριες ασφαλιστικές δικλίδες ως προς την εμπέδωση ενός νέου, αδιάβλητου και αποκομματικοποιημένου συστήματος εκπλήρωσης των στρατιωτικών υποχρεώσεων των Ελλήνων πολιτών, που προστέθηκαν με τη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Εθνικής Αμυνας.

Σημειωτέον ότι πριν από την εισαγωγή του νέου συστήματος, τόσο η εκπαίδευση μαχητή όσο και η εκπαίδευση ειδικοτήτων γινόταν στις κατά τόπους μονάδες, ενώ πλέον υλοποιείται μόνο από τα Κέντρα Εκπαίδευσης, τα οποία έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα αναβαθμισμένο ρόλο. Κι αυτό γιατί με το πέρας της εκπαίδευσης των 14 εβδομάδων και μόνο τότε, οι οπλίτες τοποθετούνται σε Επιχειρησιακές Μονάδες Ελιγμού – Υποστήριξης Μάχης – Υποστήριξης Διοικητικής Μέριμνας, με το συντριπτικό ποσοστό αυτών να κατευθύνεται στην παραμεθόριο.

Στροφή στην παραμεθόριο

Αποκαλυπτικά της εφαρμογής του νέου συστήματος είναι τα στοιχεία που προέκυψαν από την πρώτη φουρνιά νεοσύλλεκτων, ήτοι την Α’ ΕΣΣΟ του 2026, καθώς σχεδόν το 100% αυτών πλην ελαχίστων εξαιρέσεων τοποθετήθηκαν σε επιχειρησιακές μονάδες για πρώτη φορά, ποσοστό που αγγίζει τα ιστορικά υψηλά του Πενταγώνου.

Μοναδικές εξαιρέσεις καταγράφηκαν για εκείνους τους οπλίτες που αντιμετώπιζαν οι ίδιοι κάποιο νόσημα ή στην περίπτωση που ένας εκ των γονέων τους έπασχε από ανίατη ασθένεια. Ακόμη πιο εντυπωσιακό υπήρξε, κατά πληροφορίες, το γεγονός ότι η συντριπτική τους πλειονότητα κατευθύνθηκε σε ακριτικές και παραμεθόριες περιοχές, οι οποίες και αυξήθηκαν αριθμητικά έπειτα από παρέμβαση του υπουργού Εθνικής Αμυνας Νίκου Δένδια.

Ιδίως όταν, για παράδειγμα, τα προηγούμενα χρόνια οι Νομοί Ξάνθης και Ροδόπης δεν νοούνταν ως ακριτικές περιοχές. Η διόρθωση αυτή αύξησε αφενός τις μοριοδοτήσεις όσων νεοσύλλεκτων υπηρετούν στις συγκεκριμένες περιοχές, μειώνοντας παράλληλα τον χρόνο της θητείας τους από τους 12 στους 9 μήνες.

Συγκεκριμένα:

• – Το 76,1% των νεοσύλλεκτων τοποθετήθηκε σε μονάδες 9μηνης θητείας στη Θράκη (Εβρος, Ροδόπη, Ξάνθη), στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, στις Ειδικές Δυνάμεις, την ΕΛΔΥΚ και την Προεδρική Φρουρά, ενώ μόνο
• – το 23,9% τοποθετήθηκε σε μονάδες 12μηνης θητείας σε όλη την Ελλάδα.

Επιπλέον κίνητρο τα χρήματα

Από τη μέχρι τώρα εικόνα που υπάρχει σε επίπεδο νεοσύλλεκτων, ανάμεσα στα κίνητρα που φαίνεται να λειτούργησε υπέρ της παραμεθορίου υπήρξε, κατά πληροφορίες, και το ποσό της αποζημίωσης που θα λαμβάνουν για τους 9 μήνες της θητείας τους εκεί, αφού θα τους καταβληθούν συνολικά 900 ευρώ, ήτοι 100 ευρώ για κάθε μήνα, έναντι 8,80 ευρώ που λάμβαναν μέχρι πρότινος.

Για τους υπηρετούντες σε μονάδες 12μηνης θητείας ανά την επικράτεια, το νέο ποσό μηνιαίας αποζημίωσης ανέρχεται σε 50 ευρώ τον μήνα, λαμβάνοντας συνολικά 600 ευρώ για το ίδιο χρονικό διάστημα. Στην ίδια κατεύθυνση, αυτήν της παροχής κινήτρων για την εκπλήρωση των στρατιωτικών καθηκόντων από τη νέα γενιά, εντάσσεται και η ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του συσσιτίου, το οποίο ακολουθεί πλέον σύγχρονα διατροφικά πρότυπα, με δεδομένο ότι έχει αυξηθεί το αντίτιμο της τροφοδοτικής μερίδας από 4,50 ευρώ σε 6,40 ευρώ.

Παρούσες και 100 γυναίκες

Η αποδοχή, πάντως, που φαίνεται να γνωρίζει το νέο σύστημα στρατιωτικής θητείας έχει αρχίσει να δημιουργεί και θετικές… παρενέργειες, αφού στον χορό της στράτευσης μπήκαν μαζικά και οι γυναίκες.

Αν και με το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Αμυνας προβλέπεται για πρώτη φορά η εθελοντική στράτευση των γυναικών, οι θέσεις που προέβλεπε η πρώτη σχετική προκήρυξη, 100 στον αριθμό, έχουν υπερκαλυφθεί, γεγονός που έχει προκαλέσει θετικότατη εντύπωση, όπως επισημαίνουν στρατιωτικές πηγές. Κι αυτό γιατί η προκήρυξη εκδόθηκε εν μέσω του πολέμου στο Ιράν και μιας σύνθετης γεωπολιτικής πρόκλησης, συνθήκης που κάθε άλλο παρά πτόησε τις εθελόντριες γυναίκες που κατατάχθηκαν εθελοντικά στις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις.

Ακόμη και αν δεν ήταν λίγοι όσοι προεξοφλούσαν ότι η διεθνής συγκυρία θα λειτουργούσε αποτρεπτικά, με αποτέλεσμα να δοθεί παράταση στην ημερομηνία υποβολής αιτήσεων, εντέλει αυτό δεν χρειάστηκε καν, λόγω της υψηλής ζήτησης.

Μόρια και μεταθέσεις

Ακόμη πιο μακριά από νοσηρές πρακτικές του παρελθόντος βρίσκεται και ο νέος τρόπος μετάθεσης των νεοσύλλεκτων, όπως αυτός έχει αναπροσδιοριστεί εκ βάθρων, από το νέο πολυνομοσχέδιο.

Ειδικότερα, οι οπλίτες έχουν δικαίωμα τακτικής μετάθεσης από τη μονάδα αρχικής τοποθέτησής τους μετά τη συμπλήρωση 6 μηνών από την ημερομηνία κατάταξης, μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας τους για 12 εβδομάδες (9μηνη θητεία) ή 26 εβδομάδες (12μηνη θητεία). Ωστόσο, οι τοποθετήσεις γίνονται βάσει των κριτηρίων που ορίζει αυστηρά το άρθρο 259 του πολυνομοσχεδίου, τα οποία έχουν ως εξής:

α) κάλυψη των επιχειρησιακών και υπηρεσιακών αναγκών
β) επίπεδο γραμματικών γνώσεων του οπλίτη
γ) προσόντα και ειδικές δεξιότητες και
δ) δήλωση του τόπου προτίμησης και εντοπιότητα.

Μία από τις καινοτομίες που βοηθούν στη στεγανοποίηση του συστήματος των μεταθέσεων είναι και το ότι η δήλωση του τόπου προτίμησης των στρατεύσιμων για τοποθέτηση και μετάθεση υποβάλλεται μόνο ηλεκτρονικά και πριν από την κατάταξή τους, μέσω των επίσημων ιστότοπων των Γενικών Επιτελείων, ενώ οριστικοποιείται και υπογράφεται από τους οπλίτες κατά την κατάταξή τους, ώστε να είναι σε γνώση και πρόσβαση των αρμοδίων και μόνο.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: EUROKINISSI

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ