-
Απογοήτευση επικρατεί στους κύκλους της βιομηχανίας για το πακέτο μέτρων στήριξης του ενεργειακού κόστους που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, με τις επιχειρήσεις να εκτιμούν ότι οι παρεμβάσεις δεν ανταποκρίνονται στις κρίσιμες ανάγκες της συγκυρίας. Παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζεται πως πρόκειται για βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η βιομηχανία παραμένει ουσιαστικά αθωράκιστη απέναντι σε μια νέα ενεργειακή κρίση που δείχνει να αποκτά διάρκεια.
Η κριτική που διατυπώνεται είναι σαφής, ότι η βιομηχανία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο έντονων ενεργειακών πιέσεων χωρίς ουσιαστική θωράκιση, την ώρα που οι ανταγωνιστές της σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες απολαμβάνουν πιο γενναία και άμεσα μέτρα στήριξης.
Όπως τόνισε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, “το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα για τη βιομηχανία πληρώνει ακριβότερο κόστος ενέργειας από πάρα πολλές χώρες μέσα στην ΕΕ”, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια διαχρονική στρέβλωση που δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς με τα νέα μέτρα.
“Δεν λύνεται το πρόβλημα”
Ο ίδιος έδωσε τον τόνο της αποτίμησης του πακέτου, σημειώνοντας με σαφήνεια ότι “αν πρέπει να απαντήσω στο ερώτημα αν λύνεται το πρόβλημα με αυτά τα μέτρα, οπωσδήποτε δεν λύνεται”. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι πρόκειται για μια πρώτη παρέμβαση που διαφοροποιείται ανάλογα με το προφίλ της κάθε επιχείρησης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒ, τα μέτρα έχουν διαφορετική βαρύτητα:
• για τις μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες που λαμβάνουν αντιστάθμιση CO₂, αποτελούν ένα σχετικά σημαντικό βήμα που μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα
• για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, κυρίως μεσαίες και μικρές στη μέση και χαμηλή τάση, η επίδραση είναι αισθητά μικρότερη
Η διαφοροποίηση αυτή αποτελεί και έναν από τους βασικούς άξονες της κριτικής που διατυπώνεται συνολικά από τη βιομηχανία.
Δύο ταχύτητες στη στήριξη
Η αγορά επισημαίνει ότι το πακέτο δημιουργεί ουσιαστικά ένα σύστημα “δύο ταχυτήτων”. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι μεγάλες ενεργοβόρες επιχειρήσεις που ωφελούνται από την ενίσχυση της αντιστάθμισης CO₂, ενώ από την άλλη ένα ευρύ σύνολο επιχειρήσεων που παραμένει εκτεθειμένο στις υψηλές τιμές ενέργειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η παρέμβαση του προέδρου της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνη Κοντολέων, ο οποίος επισημαίνει ότι “διαπιστώνουμε ότι τα μέτρα περιορίζονται κύρια στην ενίσχυση ενός υφιστάμενου μέτρου, εκείνου της Αντιστάθμισης CO₂, που εφαρμόζεται από το 2013 και δεν αφορά το σύνολο των ενεργοβόρων βιομηχανιών”. Όπως σημειώνει, η ενίσχυση αυτή τελεί υπό την προϋπόθεση ότι τα επόμενα έτη θα διατεθούν επαρκή κονδύλια από τα έσοδα των δικαιωμάτων CO₂, υπενθυμίζοντας ότι “το 2023 διατέθηκε μόλις το 16,2% και το 2025 μέχρι στιγμής το 20%, όταν ο στόχος είναι άνω του 25%”.
Ο ίδιος τονίζει ότι “η μείωση των ΥΚΩ δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει την αύξηση του κόστους ενέργειας για εκείνες τις βιομηχανίες που δεν επιδοτούνται από το μέτρο της αντιστάθμισης, που αποτελούν και την πλειοψηφία”, υπογραμμίζοντας το δομικό έλλειμμα του πακέτου.
“Δεν θέλουμε βιομηχανία;”
Ιδιαίτερα αιχμηρές είναι συνολικά οι τοποθετήσεις του κ. Κοντολέων στο Power & Gas Forum, που κάνουν λόγο για διαχρονική υστέρηση της χώρας στην ενίσχυση της βιομηχανίας.
“Άλλες χώρες έχουν πολλαπλάσιες εξαγωγές και στηρίζουν ενεργά τη βιομηχανία τους. Στην Ελλάδα φαίνεται ότι δεν θέλουμε βιομηχανία”, σημειώνει χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας την έντονη δυσαρέσκεια που επικρατεί.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν επιβεβαιώνουν ότι η χώρα υστερεί σημαντικά σε εξαγωγική επίδοση σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, γεγονός που συνδέεται άμεσα με το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Την ίδια στιγμή, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες υπογραμμίζουν ότι ο κλάδος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, με συνολική συμβολή που ξεπερνά ακόμη και αυτή του τουρισμού. Όπως επισημαίνεται, τα έσοδα που δημιουργεί η βιομηχανία είναι διπλάσια σε σχέση με τον τουρισμό, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη στήριξής της.
Το χαμένο “όπλο” του CISAF
Στο επίκεντρο της συζήτησης παραμένει και η μη αξιοποίηση του ευρωπαϊκού εργαλείου CISAF. Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ ζητά μάλιστα ρητά “η κυβέρνηση να ενώσει τη φωνή της με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες για τη βελτίωση του μέτρου που έχει εξαγγελθεί από την Κομισιόν, ώστε να εφαρμοστεί παράλληλα με την αντιστάθμιση CO₂, χωρίς συμψηφισμό”.
Όπως τονίζουν οι βιομηχανικοί καταναλωτές, το CISAF θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική και άμεση ανακούφιση, καλύπτοντας το σύνολο των ενεργοβόρων επιχειρήσεων και όχι μόνο ένα περιορισμένο αριθμό.
Αντίθετα, η επιλογή να δοθεί έμφαση σε υφιστάμενα εργαλεία θεωρείται ανεπαρκής, καθώς δεν αντιμετωπίζει το βασικό πρόβλημα: το υψηλό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.
Εκκρεμότητες και καθυστερήσεις
Την ίδια στιγμή, η αγορά επισημαίνει ότι παραμένουν ανοιχτές σημαντικές εκκρεμότητες από προηγούμενα μέτρα, γεγονός που υπονομεύει την αξιοπιστία του συνολικού πλαισίου στήριξης.
Μεταξύ άλλων, εκκρεμεί:
• η προσαρμογή των ποσοστών αντιστάθμισης CO₂
• η απόδοση οφειλόμενων ποσών προηγούμενων ετών
• η εφαρμογή του νέου σχήματος μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ
Οι καθυστερήσεις αυτές ενισχύουν την αβεβαιότητα και δυσχεραίνουν τον προγραμματισμό των επιχειρήσεων.
Το πρόγραμμα των 200 εκατ.
Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα των 200 εκατ. ευρώ για επενδύσεις ενεργειακής αποδοτικότητας, ο κ. Θεοδωρόπουλος κράτησε επιφυλάξεις, σημειώνοντας ότι η αξιολόγηση θα εξαρτηθεί από τις τελικές λεπτομέρειες.
Όπως ανέφερε, “είναι ένα πρόγραμμα το οποίο περιμένουμε να δούμε τι ακριβώς θα αφορά”, θέτοντας ερωτήματα για το εάν θα κατευθυνθεί σε λύσεις όπως αποθήκευση ενέργειας, εξηλεκτρισμό ή δράσεις μείωσης εκπομπών.
Η τελική εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί τον Ιούνιο, όταν θα υπάρξει πλήρης εξειδίκευση των μέτρων.
Συνεχίζεται η διαπραγμάτευση
Παρά τις επιφυλάξεις, θετικό στοιχείο θεωρείται το γεγονός ότι ο διάλογος μεταξύ κυβέρνησης και βιομηχανίας συνεχίζεται. Όπως σημείωσε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, έχουν ήδη κατατεθεί νέες προτάσεις, μεταξύ των οποίων και η ενίσχυση μηχανισμών όπως η διακοψιμότητα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι –όπως τονίζεται– υπάρχουν λύσεις που δεν απαιτούν απαραίτητα δημοσιονομική επιβάρυνση, αλλά μπορούν να μειώσουν το ενεργειακό κόστος μέσω καλύτερης λειτουργίας της αγοράς.
Το βασικό ζητούμενο
Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι, παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες, το πρόβλημα του υψηλού ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία παραμένει ανοιχτό.
Η βιομηχανία ζητά πιο τολμηρές και οριζόντιες παρεμβάσεις, που θα καλύπτουν το σύνολο των επιχειρήσεων και θα διασφαλίζουν συνθήκες ανταγωνιστικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σε διαφορετική περίπτωση, όπως προειδοποιούν οι εκπρόσωποι του κλάδου, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει περαιτέρω έδαφος στον βιομηχανικό χάρτη της Ευρώπης, σε μια συγκυρία όπου η ενέργεια καθορίζει –περισσότερο από ποτέ– το μέλλον της παραγωγής.
