Είμαστε επιφυλακτικοί αλλά όχι ανήσυχοι, επισήμανε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε ερώτηση για τα spreads των ομολόγων της ευρωζώνης.
Ειδικότερα, ερωτηθείς για τη διεύρυνση των spreads μεταξύ χωρών της ευρωζώνης, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε: “Είμαστε προσεκτικοί, είμαστε σε εγρήγορση, σε επιφυλακή, αλλά όχι σε κατάσταση συναγερμού”. Ο ίδιος εξήγησε ότι το διεθνές περιβάλλον είναι δύσκολο και ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δημιουργούν ανοδικές πιέσεις στις οικονομίες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αναφερόμενος ειδικότερα στη Γαλλία και στις πιέσεις που καταγράφονται στα γαλλικά κρατικά ομόλογα, ο πρόεδρος του Eurogroup εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στη δέσμευση της γαλλικής κυβέρνησης για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών της, ενώ υπογράμμισε ότι έχει προσωπικά μεγάλη εμπιστοσύνη στον Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ.
Πολλαπλές προκλήσεις
Μιλώντας μετά το πέρας της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές προκλήσεις.
“Η γεωπολιτική αστάθεια ασκεί εκ νέου πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, ο πληθωρισμός αυξάνεται και οι αγορές κρατικών ομολόγων αντιδρούν. Το κόστος δανεισμού έχει ανέβει, ενώ οι δημοσιονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες τραβούν την αυξανόμενη προσοχή των επενδυτών.
Οι αγορές αξιολογούν τις οικονομίες βάσει των θεμελιωδών μεγεθών τους. Αυτό αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι της λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών αγορών. Τα θεμεμελιώδη μεγέθη της ευρωζώνης είναι ισχυρά και διαθέτουμε ένα μεταρρυθμισμένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης εντός του οποίου λειτουργεί κάθε κράτος-μέλος της Ευρώπης. Δική μας ευθύνη είναι να διατηρήσουμε την εμπιστοσύνη μέσω συνετών δημοσιονομικών πολιτικών, ισχυρών θεσμών και συντονισμένης δράσης”.
Ενεργειακή πολιτική
Περνώντας στο θέμα της ενέργειας, ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αλλά και στο μέτωπο του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας επηρεάζουν προϊόντα όπως το ντίζελ, δημιουργώντας σοβαρούς εξωτερικούς κινδύνους στον ενεργειακό τομέα.
“Σε ό,τι αφορά τη δύσκολη ενεργειακή κατάσταση, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια απαιτητική ισορροπία. Πρέπει να προστατεύσουμε τους πολίτες από τις υψηλές τιμές της ενέργειας χωρίς να στέλνουμε λανθασμένα δημοσιονομικά μηνύματα. Πρέπει να στηρίξουμε την οικονομική δραστηριότητα χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τη σταθερότητα. Και πρέπει να χρηματοδοτήσουμε τις ανάγκες του μέλλοντος διασφαλίζοντας παράλληλα την αξιοπιστία μας.
Αυτή η αξιοπιστία είναι που μας επιτρέπει να δρούμε αποτελεσματικά όταν οι περιστάσεις το απαιτούν. Η ευρωζώνη έχει αποδείξει την ανθεκτικότητά της μέσα από διαδοχικές κρίσεις. Έχουμε στη διάθεσή μας ισχυρότερους θεσμούς, πολύτιμη εμπειρία και σημαντικά εργαλεία οικονομικής πολιτικής. Με βάση αυτά, ενεργούμε πάντα με ψυχραιμία, συνέπεια και αποφασιστικότητα. Με αυτό το πνεύμα προσεγγίσαμε τη σημερινή ατζέντα”.
Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι από τα τέλη Αυγούστου, οι τιμές της ενέργειας έχουν επανέλθει σε αυξημένα επίπεδα, επηρεάζοντας προϊόντα όπως το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ο συνεχιζόμενος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας υπογραμμίζουν την έκθεση της Ευρώπης σε σοβαρούς εξωτερικούς ενεργειακούς κινδύνους.
“Στη συνεδρίασή μας, εξετάσαμε τα μέτρα που έχουν ληφθεί από τα κράτη-μέλη για την προστασία των πιο ευάλωτων και τη διατήρηση της ανθεκτικότητας των οικονομιών μας”.
“Όλοι επαναβεβαιώσαμε τη σημασία της τήρησης μέτρων που είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα”, είπε.
“Η προστασία των πολιτών αποτελεί άμεση προτεραιότητα για όλους μας. Ωστόσο, τα μέτρα στήριξης πρέπει να σχεδιάζονται έτσι ώστε να αποφεύγεται η επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών με δυσανάλογο βάρος”.
Την ίδια στιγμή, τόνισε, η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να υπαγορεύεται από τη μία κρίση μετά την άλλη.
Χρειάζεται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και επενδύσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής μας αυτονομίας. Αυτό σημαίνει περισσότερη καθαρή ενέργεια, μεγαλύτερη ηλεκτροδότηση, ισχυρότερα δίκτυα και καλύτερες διασυνδέσεις. Αυτές οι υποδομές απαιτούν χρόνο για να κατασκευαστούν. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο οι αποφάσεις δεν μπορούν να περιμένουν. Η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα και η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια αποτελούν αλληλένδετες προτεραιότητες. Η Ευρώπη πρέπει να σημειώσει πρόοδο και στα τρία μέτωπα”
Aποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των δημόσιων οικονομικών
Κάνοντας αναφορά στα Eurogroup του 2016, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι την τελευταία δεκαετία, “οι συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά“.
“Επιτρέψτε μου να παραθέσω ορισμένους αριθμούς για να το αποδείξω αυτό.
Τότε, το δημόσιο έλλειμμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανερχόταν στο 1,7% του ΑΕΠ. Το 2026, προβλέπεται να φτάσει το 3,5%. Η μέση απόδοση των δεκαετών κρατικών ομολόγων ήταν 1,1%. Τώρα βρίσκεται στο 4%. Οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται προφανώς στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτικής, έναντι της οποίας χρειαζόμαστε περαιτέρω επενδύσεις στην άμυνα από το 1,3% του ΑΕΠ στο 2,4%.
Και το κόστος της ενέργειας, το κόστος του πετρελαίου ή το κόστος του φυσικού αερίου έχει αναμφίβολα αυξηθεί από τότε. Το δημόσιο χρέος παραμένει επίσης υψηλό. Και σε ορισμένα κράτη-μέλη, συνεχίζει να αυξάνεται. Μεγαλύτερες ανάγκες, υψηλότερο κόστος δανεισμού και περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος: αυτή είναι η πραγματικότητα εντός της οποίας πρέπει να κινηθούμε όλοι μας.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στις αγορές κρατικών ομολόγων μάς υπενθυμίζουν ότι οι επενδυτές γίνονται πιο ευαίσθητοι στους δημοσιονομικούς κινδύνους και αναζητούν μεγαλύτερη αντιστάθμιση για την αβεβαιότητα που περιβάλλει την αξιοπιστία και τον ρυθμό της δημοσιονομικής προσαρμογής, ιδιαίτερα σε χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολότερες δημοσιονομικές θέσεις”.
“Η απάντηση δεν μπορεί απλά να είναι περισσότερος δανεισμός. Ούτε μπορούν να υπάρξουν οριζόντιες περικοπές δαπανών που θα αποδυναμώσουν τις κρίσιμες δημόσιες υπηρεσίες. Πρέπει να πετύχουμε περισσότερα με τους πόρους που ήδη διαθέτουμε” τόνισε ο Έλληνας ΥΠΟΙΚ.
Χρειάζεται να επαναξιολογήσουμε τις προτεραιότητες δαπανών, να βελτιώσουμε την αποδοτικότητα των φορολογικών μας συστημάτων και να ενισχύσουμε τη συνολική μας δημοσιονομική πολιτική, είπε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης.
“Η σημερινή συζήτηση επιβεβαίωσε τη κοινή μας δέσμευση για υγιή δημόσια οικονομικά. Αργότερα εντός του έτους, το Eurogroup θα αξιολογήσει τα σχέδια προϋπολογισμού των κρατών-μελών και τη συνολική δημοσιονομική προοπτική της ευρωζώνης. Θα συνεχίσουμε επίσης τις στοχευμένες συζητήσεις μας σχετικά με τις προτεραιότητες των δημόσιων δαπανών, τη βελτιστοποίηση των φορολογικών εσόδων και τη δημοσιονομική διακυβέρνηση”.
Έως τις 28 Οκτωβρίου οι υποψηφιότητες για τη θέση της Σνάμπελ στην ΕΚΤ
Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης ξεκίνησαν την Πέμπτη τη διαδικασία για την επιλογή του προσώπου που θα διαδεχθεί την Ιζαμπέλ Σνάμπελ στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σημείωσε εξάλλου ο κ. Πιερρακάκης.
Η Σνάμπελ θα αποχωρήσει από την ΕΚΤ στις 3 Ιανουαρίου, προκειμένου να αναλάβει θέση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Ο πρόεδρος του Eurogroup κάλεσε τις 21 χώρες της Ευρωζώνης να υποβάλουν τις υποψηφιότητές τους για τη θέση έως τις 28 Οκτωβρίου.
Το Eurogroup αναμένεται να αποφασίσει κατά την επόμενη συνεδρίασή του ποιον υποψήφιο θα προτείνει στους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον διορισμό στη θέση, με την τελική απόφαση να αναμένεται πιθανότατα κατά τη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου.
“Να στηρίξουμε τα νοικοκυριά για την ενεργειακή κρίση αλλά και να διαφυλάξουμε τα δημοσιονομικά μας”
Νωρίτερα, προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup, ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στην ευρωπαϊκή οικονομία, τις πιέσεις στις αγορές ομολόγων, αλλά και το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο και τις πρωτοβουλίες της Ελλάδας και της Ιταλίας.
“Όλοι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια δύσκολη εξίσωση, η οποία έχει δύο σκέλη. Από τη μία πλευρά, έχουμε τις υψηλές τιμές ενέργειας και τον αυξανόμενο πληθωρισμό και, από την άλλη πλευρά, τις πιέσεις και τις προκλήσεις στις αγορές ομολόγων”, δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ειδικότερα, για το ενεργειακό σοκ αλλά και τις πιέσεις στις αγορές ομολόγων, ο υπουργός είπε: “Όλοι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια δύσκολη εξίσωση, η οποία έχει δύο σκέλη. Από τη μία πλευρά, έχουμε τις υψηλές τιμές ενέργειας και τον αυξανόμενο πληθωρισμό και, από την άλλη πλευρά, τις πιέσεις και τις προκλήσεις στις αγορές ομολόγων. Δεν πρόκειται για δύο ανταγωνιστικούς στόχους. Πρέπει να επιτύχουμε και τα δύο ταυτόχρονα. Οι δύο λέξεις-κλειδιά είναι προστασία και διαφύλαξη. Πρέπει να προστατεύσουμε τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις, κάθε Ευρωπαίο πολίτη που βιώνει το κόστος της ενεργειακής κρίσης. Ταυτόχρονα, πρέπει να διαφυλάξουμε τη δημοσιονομική αξιοπιστία του πλαισίου μας. Όλοι όσοι χαράσσουν πολιτική στην Ευρώπη γνωρίζουν ότι πρέπει να επιτύχουμε και τους δύο στόχους”.
