Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα: Πρόταση για τη δημιουργία της πλατφόρμας ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ για τον έλεγχο του δημόσιου χρήματος

Σύμφωνα με την πρόταση, η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ θα λειτουργεί ως ενιαία ψηφιακή υποδομή ενοποίησης και ανάλυσης

Την πρότασή του για τη δημιουργία της κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ κατέθεσε στον δημόσιο διάλογο το Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα και η Ομάδα Ψηφιακής Πολιτικής, Τεχνητής Νοημοσύνης και Καινοτομίας.

Στόχος της πρότασης είναι να συμβάλλει στη δημόσια συζήτηση για την ενίσχυση της διαφάνειας και τον έλεγχο του δημόσιου χρήματος. «Στόχος μας είναι να ξεκινήσει ένας γόνιμος διάλογος μεταξύ ειδικών και πολιτών, ώστε να διερευνηθούν οι τεχνικές δυνατότητες και απαιτήσεις, να αποτυπωθούν οι προαπαιτούμενες θεσμικές αλλαγές και να επιτευχθεί η μέγιστη κοινωνική σύγκλιση για την υλοποίηση του προτεινόμενου έργου-μεταρρύθμιση», αναφέρει το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα σε ανακοίνωσή του.

«Κατακερματισμένο οικοσύστημα όπου οι πληροφορίες διασκορπίζονται»

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, η ΔΙΑΥΓΕΙΑ αποτέλεσε κρίσιμο βήμα προς τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, ωστόσο η μετέπειτα ανάπτυξη πολλαπλών ψηφιακών πλατφορμών δεν συνοδεύτηκε από ενιαίο σχεδιασμό. «Το αποτέλεσμα είναι ένα κατακερματισμένο οικοσύστημα όπου οι πληροφορίες διασκορπίζονται σε ασύνδετα συστήματα, χωρίς ουσιαστική διαλειτουργικότητα και χωρίς δυνατότητα ολοκληρωμένης παρακολούθησης των δημόσιων δαπανών» σημειώνει. Όπως υποστηρίζει, οι πλατφόρμες που υπάρχουν λειτουργούν μεμονωμένα και χωρίς συστηματική διαλειτουργικότητα.

Παράλληλα, η πληροφορία δημοσιεύεται συχνά σε μη δομημένη μορφή, ενώ τα διαφορετικά στάδια των δημοσίων δαπανών, όπως η προκήρυξη, η σύμβαση, η υλοποίηση και οι πληρωμές, αποτυπώνονται αποσπασματικά σε διαφορετικές πλατφόρμες, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται στην πράξη ένα ενιαίο και αξιόπιστο μονοπάτι ελέγχου.

Η πρόταση

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα, η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ είναι μια κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα, που ενσωματώνει ένα νέο θεσμικό και τεχνολογικό μοντέλο διαφάνειας, που αξιοποιώντας δομημένα δεδομένα, την πλήρη διαλειτουργικότητα μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων του δημοσίου και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, θα επιτρέπει την ολοκληρωμένη παρακολούθηση της πορείας κάθε δημόσιας δαπάνης· από την προκήρυξη έως την τελική πληρωμή.

«Η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ δεν προστίθεται στο υφιστάμενο κατακερματισμένο οικοσύστημα ως μια ακόμη πλατφόρμα. Λειτουργεί ως ενιαία ψηφιακή υποδομή ενοποίησης και ανάλυσης: αντλεί δεδομένα από όλα τα υπάρχοντα συστήματα (ΔΙΑΥΓΕΙΑ, ΚΗΜΔΗΣ, ΕΣΗΔΗΣ, ΓΕΜΗ), τα δομεί, τα εμπλουτίζει αυτόματα και τα καθιστά πραγματικά προσβάσιμα σε πολίτες, δημοσιογράφους, ερευνητές και ελεγκτικούς μηχανισμούς. Η πλατφόρμα προτείνεται να υλοποιηθεί με λογισμικό ανοικτού κώδικα και να παρέχει ανοικτά δεδομένα και διεπαφή προγραμματισμού (API), διασφαλίζοντας την τεχνολογική ανεξαρτησία του Δημοσίου και την αποφυγή εξάρτησης από συγκεκριμένους προμηθευτές».

«Τεχνικά εφικτό και υλοποιήσιμο»

Σύμφωνα με τους συντάκτες της πρότασης «η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ δεν είναι ένα ακόμη τεχνικό έργο ψηφιακού μετασχηματισμού. Είναι μια πολιτική επιλογή που αφορά τον τρόπο με τον οποίο το κράτος λογοδοτεί στους πολίτες. Το έργο είναι τεχνικά εφικτό και υλοποιήσιμο σε χρονικό ορίζοντα που δεν ξεπερνάει τα δύο έτη».

Το Ινστιτούτο του Αλέξη Τσίπρα σημειώνει ότι τα δεδομένα, τα εργαλεία και η τεχνογνωσία υπάρχουν. «Αυτό που απαιτείται είναι η πολιτική βούληση να μετατραπεί η τυπική διαφάνεια σε ουσιαστική λογοδοσία».

«Το διακύβευμα επομένως, είναι θεσμικό και πολιτικό: αν η διαφάνεια θα παραμείνει μια τυπική υποχρέωση ή αν θα εξελιχθεί σε ενεργό μηχανισμό λογοδοσίας, πρόληψης της διαφθοράς και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης στους δημόσιους θεσμούς», επισημαίνει καταλήγοντας: «Η επιλογή είναι πολιτική. Η ευθύνη είναι δημόσια».

Στην Ομάδα Εργασίας του Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας μετέχουν: ο Βαγγέλης Κανούλας Καθηγητής Τεχνητής Νοημοσύνης, Πανεπιστήμιο Άμστερνταμ, ο Σπύρος Κασάπης Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Αστροφυσικής, Πανεπιστήμιο Πρίνστον, ο Βασίλης Κωστάκης, Καθηγητής Τεχνολογικής Διακυβέρνησης και Βιωσιμότητας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Τάλιν, Ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, ο Άρης Μαγκλάρας, Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Αρχιτέκτονας Λογισμικού, η Γραμματή Πάντζιου, καθηγήτρια Αλγορίθμων, Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, η Δώρα Κοτσακά, ερευνήτρια, Διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Αθηνών και Αναπληρώτρια Συντονίστρια ΙΑΤ και η Ευγενία Φωτονιάτα, Δρ. Οικονομικής Επιστήμης, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Συντονίστρια ΙΑΤ.

Διαβάστε αναλυτικά την πρόταση ΕΔΩ