Θέουτα όπως… Έβρος: Με οδηγό την επιτυχημένη αντιμετώπιση της κρίσης του 2020 πάει η Ελλάδα στo έκτακτο συμβούλιο της Τρίτης για το μεταναστευτικό

Με τέσσερις καθαρές θέσεις πηγαίνει η Αθήνα στο έκτακτο Συμβούλιο των υπουργών Εσωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συγκαλείται την Τρίτη για την κρίση στη Θέουτα: αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, ισχυρότερη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, τέλος στις επιλογές που λειτουργούν ως «μαγνήτης» για παράνομες αφίξεις και ενιαίο ευρωπαϊκό σχέδιο για την αντιμετώπιση ακραίων καταστάσεων.

Η ελληνική πλευρά θα ζητήσει η Ευρώπη να μπορεί να αντιδρά συντονισμένα σε κρίσεις όπως αυτή στη Θέουτα, με πρότυπο όσα έγιναν στον Έβρο το 2020: κοινή πολιτική στάση, άμεση επιχειρησιακή κινητοποίηση και έμπρακτη αλληλεγγύη προς το κράτος που δέχεται την πίεση.

Η Αθήνα στηρίζει την ευρωπαϊκή συνδρομή προς την Ισπανία, την ενίσχυση της Frontex και την αποκατάσταση του ελέγχου στα σύνορα. Θα επιμείνει, όμως, ότι δεν γίνεται η ΕΕ να ζητεί αυστηρότερη φύλαξη και ταυτόχρονα να ανέχεται πολιτικές που καλλιεργούν την προσδοκία ότι η παράνομη είσοδος μπορεί αργότερα να οδηγήσει σε νομιμοποίηση.

Σε αυτή τη γραμμή κινείται και η επιστολή που συνυπέγραψαν 22 Ευρωπαίοι ηγέτες. Χωρίς να αναφέρεται ονομαστικά στην Ελλάδα, στο κείμενο καθρεφτίζονται βασικές θέσεις της Αθήνας, τις οποίες προ ημερών από το Αγαθονήσι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μέσω της προειδοποίησης προς τους διακινητές: προστασία των εξωτερικών συνόρων, περισσότερες επιστροφές, κοινή ευρωπαϊκή απάντηση και περιορισμός των πολιτικών που τροφοδοτούν νέες ροές.

Κάτι που αποτυπώνεται με αυστηρό ύφος στην επιστολή των 22 προς την Ε.Ε.: «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να δημιουργηθεί η αντίληψη ότι η παράνομη είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να μετατραπεί σε νόμιμη παραμονή».

Η ελληνική παρέμβαση

Πριν κλειδώσει το τελικό κείμενο, προηγήθηκαν συνεχείς διαβουλεύσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η Αθήνα δεν παρενέβη στη διαμόρφωση κρίσιμων σημείων της επιστολής.

Το αρχικό σχέδιο, που προωθούσαν κυρίως η Δανία και η Ιταλία, ήταν αισθητά σκληρότερο. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, περιείχε διατυπώσεις που στην πράξη θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην απομόνωση τόσο χωρών από τις οποίες ξεκινούν οι ροές όσο και κρατών-μελών που θεωρείται ότι, με τις επιλογές τους, δημιουργούν νέα κίνητρα για παράτυπη μετανάστευση.

Η ελληνική πλευρά συνέβαλε ώστε αυτές οι αναφορές να αλλάξουν. Η Αθήνα τάσσεται υπέρ της αυστηροποίησης της ευρωπαϊκής πολιτικής, θεωρεί όμως ότι χωρίς συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης δεν μπορούν να περιοριστούν οι αναχωρήσεις ούτε να αυξηθούν οι επιστροφές.

Θέλει, με άλλα λόγια, αυστηρά σύνορα χωρίς να κλείσουν οι δίαυλοι με κρίσιμες τρίτες χώρες. Μια πολιτική απομόνωσης θα μπορούσε τελικά να δυσκολέψει την ίδια την Ευρώπη.

Από τη Θέουτα στον Έβρο

Για την Αθήνα, η Θέουτα δεν είναι αποκλειστικά ισπανική υπόθεση. Η οργανωμένη πίεση σε ένα εξωτερικό σύνορο της Ένωσης θυμίζει όσα συνέβησαν στον Έβρο το 2020, αλλά και την απότομη αύξηση των ροών από τη Λιβύη προς την Κρήτη.

Γι’ αυτό η Ελλάδα ζητεί ένα κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο για τέτοιες κρίσεις, με συγκεκριμένους κανόνες και έτοιμο επιχειρησιακό μηχανισμό. Ως παράδειγμα προβάλλει τον Έβρο, όπου η φύλαξη των συνόρων συνδυάστηκε με ευρωπαϊκή πολιτική και επιχειρησιακή στήριξη.

Οι 22 ζητούν ταχεία ενεργοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων, ενίσχυση της Frontex και αποτελεσματικότερη συνεργασία με το Μαρόκο. Επιμένουν επίσης ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων και η στήριξη των χωρών πρώτης γραμμής αποτελούν κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη.

Αυτό ακριβώς υποστηρίζει σταθερά και η Αθήνα: τα σύνορα της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Ιταλίας είναι ταυτόχρονα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα μηνύματα

Το άλλο κρίσιμο θέμα είναι οι λεγόμενοι pull factors: οι πολιτικές που δίνουν κίνητρο για νέες παράνομες αφίξεις. Οι 22 αναφέρουν:

«Έχουμε καθήκον να αντιμετωπίσουμε όλες τις πολιτικές που μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες έλξης, όπως η νομιμοποίηση πολύ μεγάλου αριθμού παράτυπων μεταναστών».

Η διατύπωση στρέφει το βλέμμα στην Ισπανία, η οποία κινήθηκε διαφορετικά από τη γενικότερη ευρωπαϊκή στροφή προς αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική. Η κυβέρνηση Σάντσεθ προχώρησε σε ευρείας κλίμακας νομιμοποιήσεις, επιλογή που η Αθήνα θεωρεί ότι στέλνει λάθος μήνυμα στα κυκλώματα των διακινητών και σε όσους σχεδιάζουν να περάσουν παράνομα στην Ευρώπη.

Κατά την ελληνική θέση, τέτοιες αποφάσεις δεν αφορούν μόνο τη χώρα που τις λαμβάνει. Σε μια Ένωση χωρίς εσωτερικά σύνορα, μπορούν να αλλάξουν τις μεταναστευτικές διαδρομές και να μεταφέρουν την πίεση και σε άλλα κράτη. Όπως προειδοποιεί η επιστολή: «Μια τέτοια αντίληψη θα ενθάρρυνε νέες απόπειρες, θα υπονόμευε την εμπιστοσύνη στην κοινή μεταναστευτική πολιτική και θα είχε συνέπειες για όλα τα κράτη-μέλη».

Γιώργος Παπακωνσταντίνου

01.08.2026, 19:59

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ