Το νέο βιβλίο του επιχειρηματία Χρύσανθου Πανά ζωντανεύει την ιστορία της οικογένειάς του και ενός κινηματογράφου που συνδέθηκε με τη ζωή και τις αναμνήσεις πολλών γενεών στο Γαλάτσι και στην ιστορική συνοικία Κυπριάδου.
Η παρουσίαση του βιβλίου «Κινηματοθέατρο ΖΑΪΡΑ – Μια ιστορία της οικογένειας Πανά», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας 13 Ιουλίου 2026 στον κινηματογράφο «Ζαΐρα», επί της Λεωφόρου Γαλατσίου 75.
Ο ιστορικός χώρος γέμισε από κατοίκους της περιοχής και ανθρώπους του πολιτισμού, οι οποίοι έδωσαν το «παρών» σε μια βραδιά αφιερωμένη στη συλλογική μνήμη, στον κινηματογράφο και στην Αθήνα μιας άλλης εποχής.
Ο χώρος είχε γεμίσει από νωρίς, καθώς πολλοί θέλησαν όχι μόνο να παρακολουθήσουν την παρουσίαση του βιβλίου, αλλά και να επισκεφθούν ξανά έναν κινηματογράφο που έχει συνδεθεί στενά με την κοινωνική ζωή και τη συλλογική μνήμη της περιοχής. Για αρκετούς από τους παρευρισκομένους, η βραδιά αποτέλεσε μια συμβολική επιστροφή στις εποχές κατά τις οποίες το συγκεκριμένο οικοδομικό τετράγωνο αποτελούσε σημείο συνάντησης, ψυχαγωγίας και επικοινωνίας.
Την εκδήλωση άνοιξαν με χαιρετισμούς ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς και ο δήμαρχος Γαλατσίου Γιώργος Μαρκόπουλος. Στις τοποθετήσεις τους αναφέρθηκαν στην προσφορά της οικογένειας Πανά και στην παραχώρηση του ακινήτου στον Δήμο με συμβολικό τίμημα, προκειμένου η έκταση να αξιοποιηθεί ως χώρος πρασίνου, αναψυχής και πολιτισμού για τους κατοίκους της περιοχής.
Στην παρουσίαση συμμετείχαν η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Στεφανία Γουλιώτη, ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος και η Ντόρα Βυζοβίτου. Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος ανέλαβε την παρουσίαση του βιβλίου, ενώ η Στεφανία Γουλιώτη διάβασε αποσπάσματα από τις σελίδες του. Η Ντόρα Βυζοβίτου συμμετείχε στη συζήτηση και η Ελευθερία Αρβανιτάκη μίλησε κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας βραδιάς αφιερωμένης στην ιστορία, στον κινηματογράφο και στη δύναμη της μνήμης.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης προβλήθηκε ειδικά διαμορφωμένο οπτικοακουστικό υλικό, τη σκηνοθετική επιμέλεια του οποίου είχε ο Μενέλαος Καραμαγγιώλης. Με παλιές εικόνες, αφηγήσεις και τεκμήρια, το κοινό ταξίδεψε στις διαφορετικές περιόδους της «Ζαΐρας» και γνώρισε άγνωστες πτυχές της ιστορίας ενός χώρου που άφησε έντονο το αποτύπωμά του στην πολιτιστική ζωή της Αθήνας.
Στις σελίδες του βιβλίου «Κινηματοθέατρο ΖΑΪΡΑ – Μια ιστορία της οικογένειας Πανά», ο Χρύσανθος Πανάς ανατρέχει στην πορεία ενός τόπου στενά συνδεδεμένου τόσο με την οικογένειά του όσο και με την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της πόλης. Προσωπικές αναμνήσεις, ιστορικά στοιχεία και εικόνες μιας άλλης εποχής συνθέτουν την αφήγηση ενός κινηματογράφου που αποτέλεσε, για πολλές γενιές, σημείο συνάντησης, ψυχαγωγίας και κοινών εμπειριών.
Μια οικογενειακή ιστορία με αφετηρία τον 14ο αιώνα
Το βιβλίο του Χρύσανθου Πανά δεν περιορίζεται στην ιστορία ενός κινηματογράφου, αλλά ξεδιπλώνει μια ευρύτερη οικογενειακή διαδρομή, η οποία ξεκινά από τον 14ο αιώνα. Η αφήγηση περνά από την Καταλονία, την Κεφαλονιά και το Παρίσι, προτού φτάσει στην Αθήνα. Αξιοποιώντας τεκμήρια, οικογενειακές μνήμες και προσωπικές αναζητήσεις, ο συγγραφέας καταγράφει την πορεία της οικογένειας Πανά και το αποτύπωμά της στην επιστήμη, στην τέχνη και στην επιχειρηματικότητα.
Η σκληρόδετη έκδοση, η οποία κυκλοφόρησε στις 4 Μαΐου 2026 από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, αριθμεί 152 σελίδες. Στην καρδιά της αφήγησης βρίσκεται το κινηματοθέατρο «Ζαΐρα», στη Λεωφόρο Γαλατσίου, στα σύνορα με την ιστορική συνοικία Κυπριάδου. Σύμφωνα με τον Δήμο Γαλατσίου, ο θερινός κινηματογράφος λειτούργησε από το 1957 έως το 1993 και πήρε το όνομά του από τη μεγαλύτερη κόρη του Σπυρίδωνα Πανά, τη Ζαΐρα Πανά, η οποία ήταν αρχιτέκτονας. Στα 36 χρόνια της λειτουργίας του προσέφερε ψυχαγωγία στους κατοίκους, αποτελώντας αναπόσπαστο μέρος της ζωής της περιοχής.
Οι ρίζες της σχέσης της οικογένειας Πανά με τον κινηματογράφο φτάνουν, σύμφωνα με τα στοιχεία του Δήμου, στα μέσα της δεκαετίας του 1940, όταν ο Σπυρίδων Πανάς δημιούργησε έναν από τους πρώτους θερινούς κινηματογράφους της Ελλάδας. Σε παράπλευρους χώρους, στο ευρύτερο οικοδομικό τετράγωνο που ανήκε στην οικογένεια, δημιουργήθηκε επίσης ένα από τα πρώτα κινηματογραφικά στούντιο της χώρας. Εκεί γυρίστηκε το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας «Οι Απάχηδες των Αθηνών», με πρωταγωνιστές τον Λάμπρο Κωνσταντάρα και την Άννα Καλουτά.
Ένας ιστορικός χώρος επιστρέφει στην πόλη
Το έργο της ανακατασκευής της «Ζαΐρας» σχεδιάστηκε με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου βιοκλιματικού κινηματογράφου, με υπόγειους χώρους στάθμευσης, αναψυκτήριο, πράσινο και διαμορφωμένους κοινόχρηστους χώρους. Η επαναλειτουργία του ιστορικού κινηματογράφου επανασυνδέει τη σημερινή πόλη με ένα σημαντικό μέρος της πολιτιστικής και κοινωνικής μνήμης του Γαλατσίου.
Η παρουσίαση του βιβλίου απέκτησε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς πραγματοποιήθηκε στον νέο κινηματογράφο «Ζαΐρα», στον χώρο που βρίσκεται στην καρδιά της αφήγησης. Με την επαναλειτουργία του, ένας ιστορικός τόπος που παρέμενε ζωντανός στις αναμνήσεις των κατοίκων αποκτά ξανά ενεργό ρόλο ως σημείο πολιτισμού, ψυχαγωγίας και συνάντησης.
