Η Ελλάδα επενδύει στα θαλάσσια drones: Πώς οι Ένοπλες Δυνάμεις χτίζουν οικοσύστημα με τεχνογνωσία MIT, το «μάθημα» της Λευκάδας

Με την τεχνογνωσία του Massachusetts Institute of Technology (MIT), με την οποία έχει ήδη εφοδιάσει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, εξελίσσεται τις ημέρες αυτές στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων το «MIT TRITON Summer School», σηματοδοτώντας την μετάβαση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο πεδίο των θαλάσσιων drones.

To εντατικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα διεθνών προδιαγραφών στον τομέα της θαλάσσιας ρομποτικής, της αυτονομίας, των αισθητήρων, των επικοινωνιών και της τεχνητής νοημοσύνης, παρακολουθούν σε διακλαδική σύνθεση και σε δύο φάσεις συνολικά στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού, της Αεροπορίας, του Στρατού Ξηράς, αλλά και του Λιμενικού, μαζί με στελέχη ιδιωτικών εταιριών αμυντικής τεχνολογίας της χώρας, συνθέτοντας αθόρυβα το πρώτο ελληνικό οικοσύστημα αυτόνομων θαλάσσιων οχημάτων, υποβρύχιων ή επιφανείας αντίστοιχα.

Μόνιμο εργαστήριο

Χωρισμένο σε δύο κύκλους, το πρόγραμμα εστιάζεται αφενός στα ρομποτικά συστήματα (Design of Electromechanical Robotic Systems) και αφετέρου στην αυτονομία (Marine Autonomy, Sensing and Communications), ενώ χρηματοδοτείται από το ΕΛΚΑΚ με στρατηγικό στόχο να κατατεθεί μέχρι τα τέλη του τρέχοντος έτους μια προκήρυξη για την προμήθεια και την κατασκευή αυτόνομων θαλάσσιων οχημάτων (USV και UUV) αμιγώς ελληνικής τεχνολογίας. Το κρίσιμο, όμως, στο συγκεκριμένο πρόγραμμα που φέρει τη σφραγίδα ακαδημαϊκών του ΜΙΤ, όπως του Μιχαήλ Τριανταφύλλου, Henry L. and Grace Doherty Professor of Ocean Science and Engineering at MIT, του David Barrett, Professor of the Practice in the Mechanical Engineering Department at MIT, αλλά και του Andrew Bennett, Senior Lecturer στο MIT Department of Mechanical Engineering, είναι η δυνατότητα μεταφοράς τεχνογνωσίας «εδώ και τώρα» προς τα στελέχη των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων από το MIT Marine Lab. Με στρατηγικό στόχο, «να δημιουργήσουν εδώ, στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, ένα προηγμένο εργαστήριο, ανάλογο του Εργαστηρίου του MIT», όπως εξήγησε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ενημερώνοντας σχετικά τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στις εγκαταστάσεις του προγράμματος.

Δίνοντας το στίγμα, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε για το πρόγραμμα πως «δεν είναι απλά μία εικόνα από το μέλλον, είναι μία εικόνα από το παρόν ενός θεάτρου επιχειρήσεων το οποίο αλλάζει δραματικά», υπογραμμίζοντας πως «έχουμε μία υποχρέωση, για να κρατήσουμε την πατρίδα μας ασφαλή, να είμαστε στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας τεχνογνωσίας και καινοτομίας».

Είναι το γεγονός ότι στη διάρκεια της εκπαίδευσης στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων τα στελέχη των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων διδάσκονται «πως να φτιάχνουν, πως να προγραμματίζουν και πως να καθιστούν αυτόνομα» τα θαλάσσια οχήματα, αφού σε έτοιμες πλατφόρμες δημιουργούν αισθητήρες και ενεργοποιητές στο ρομποτικό μέρος, αλλά και πρωτότυπο λογισμικό, ώστε να εξασφαλίσουν τα ζητήματα αυτονομίας. Το ίδιο… manual του ΜΙΤ χρησιμοποιούν και οι ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ, προκειμένου να μπορούν να αποκτούν ανά πάσα στιγμή πλατφόρμες αυτονομίας.

Τη γέφυρα ανάμεσα στο εγνωσμένου κύρους ακαδημαϊκό ίδρυμα των ΗΠΑ και το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού έκανε η Smart Start, η οποία «τρέχει» τα προγράμματα του ΜΙΤ για την Νοτιοανατολική Ευρώπη, ανοίγοντας ένα παράθυρο ουσιαστικής εκπαιδευτικής εμπειρίας για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Δηλωτικό αυτού είναι το γεγονός ότι το πρόγραμμα οργανώθηκε μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, ενώ για τις ανάγκες του οι διοργανωτές εισήγαγαν εξοπλισμό αξίας περίπου 100.000 ευρώ, τον οποίο, κατά πληροφορίες, θα διαθέσουν στην Σχολή Ναυτικών Δοκίμων.

Άλλωστε, προμετωπίδα για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα αποτέλεσαν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας στο συγκεκριμένο πεδίο, με δεδομένο ότι διαθέτει την κατάλληλη γεωγραφική θέση, ναυτική γνώση αιώνων αλλά και ένα από τα πιο έμπειρα πολεμικά ναυτικά στις υποβρύχιες επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη, παράλληλα με υψηλού επιπέδου Στρατιωτικές Σχολές. Αυτό, στο οποίο, ωστόσο, υστερούσε σημαντικά μέχρι πρότινος η χώρα, ήταν η έλλειψη εξειδικευμένης γνώσης γύρω από τα θαλάσσια drones, τα οποία εμφανίζουν μεγάλο βαθμό δυσκολίας, τόσο ως προς την κατασκευή και την πλοήγηση και κυρίως ως προς τον εντοπισμό τους, μήνυμα το οποίο ελήφθη, στην περίπτωση του ουκρανικού θαλάσσιου drone, το οποίο εντοπίστηκε σε σπηλιά, στις ακτές της Λευκάδας. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η Ελλάδα μπορεί να αναπτύξει ένα εγχώριο οικοσύστημα και να αποτελέσει μια βάση για την περαιτέρω εξέλιξη των αυτόνομων θαλάσσιων οχημάτων, αυξάνοντας το αποτύπωμά της στη διεθνή αμυντική βιομηχανία.

Στόχοι και μαθήματα

Σημειωτέον ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο αυτοτελή εντατικά εκπαιδευτικά σκέλη, βασισμένα σε μαθήματα του MIT, ενώ ευθυγραμμίζεται πλήρως ως προς τους στόχους της μεταρρυθμιστικής «Ατζέντας 2030», αφού συμβάλλει:

– στην εισαγωγή και αφομοίωση τεχνογνωσίας αιχμής από το MIT σε κρίσιμους τομείς, όπως η θαλάσσια ρομποτική, η αυτονομία, οι αισθητήρες, οι επικοινωνίες, η τεχνητή νοημοσύνη και η ολοκλήρωση μη επανδρωμένων συστημάτων,

– στην ενίσχυση της ικανότητας του Πολεμικού Ναυτικού να κατανοεί, να αξιολογεί και να αξιοποιεί μελλοντικά αυτόνομα θαλάσσια συστήματα, όπως μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας και υποβρύχια αυτόνομα συστήματα,

– στη δημιουργία πυρήνα στελεχών υψηλής εξειδίκευσης σε αναδυόμενες τεχνολογίες με άμεση συνάφεια προς το σύγχρονο ναυτικό επιχειρησιακό περιβάλλον, στη σύνδεση της διεθνούς ακαδημαϊκής τεχνογνωσίας με τις επιχειρησιακές ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού και των Ενόπλων Δυνάμεων,

– στην υποστήριξη της εθνικής προσπάθειας αμυντικής καινοτομίας, μέσω της πρωτοβουλίας του ΕΛΚΑΚ και σε ευθυγράμμιση με τις κατευθύνσεις του ΥΠΕΘΑ και την «Ατζέντα 2030»,

– στην ανάδειξη της ΣΝΔ ως κόμβου τεχνολογικής εκπαίδευσης, έρευνας, καινοτομίας και διεθνούς ακαδημαϊκής συνεργασίας σε τεχνολογίες θαλάσσιας ρομποτικής, αυτονομίας και μη επανδρωμένων συστημάτων,

– στη δημιουργία οργανωμένης διακλαδικής εκπαιδευτικής βάσης,

– στην επιτάχυνση της αφομοίωσης πρωτοποριακών εφαρμογών, με σύνδεση της θεωρητικής κατάρτισης με την επιχειρησιακή πράξη και

– στην ενίσχυση της διά βίου μάθησης και της διαρκούς επαγγελματικής ανάπτυξης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ