-|-
Αλλαγές σε ΑΕΠ και πληθωρισμό για τον Προϋπολογισμό του 2026 και του 2027 προοιωνίζεται η έκρυθμη ακόμη κατάσταση στον Περσικό Κόλπο, η οποία κρατάει σε υπερένταση την αγορά ενέργειας και μαζί την παγκόσμια οικονομία. Ήδη χθες παρενέβει η κυβέρνηση στην αγορά με μείωση 10 λεπτών στην τιμή της βενζίνης και 5 λεπτών στην τιμή του ντίζελ.
Το ΔΝΤ στην αναθεώρηση της έκθεσής του για τις οικονομίες των χωρών-μελών του (World Economic Outlook), υποβαθμίζει την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3%. Τονίζει επίσης τον κίνδυνο η αστάθεια να συνεχιστεί μαζί με τους κινδύνους για τον πληθωρισμό όχι μόνο λόγω των υψηλών τιμών της ενέργειας, που θα διατηρηθούν, αλλά και της αβεβαιότητας που θα επικρατεί στις παγκόσμιες αγορές. Επίσης, επισημαίνει και το ενδεχόμενο ενός νέου πολέμου. Τα ίδια περίπου επισημαίνει στη δική του έκθεση ο ESM, προσθέτοντας τον πιθανό κίνδυνο κατάρρευσης των μετοχών τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης, στις οποίες έχουν επενδυθεί πολλά ευρωπαϊκά κεφάλαια. Ο μεγαλύτερος πιστωτής της Ελλάδας προειδοποιεί και για αύξηση του χρέους της Ε.Ε. εκτός από το ενδεχόμενο ύφεσης.
Στο μεταξύ συνέχιση του υψηλού πληθωρισμού βλέπουν και οι “σκληροί” της ΕΚΤ, ζητώντας άμεση δράση για να επανέλθει ο πληθωρισμός στο 2%.
Οι αλλαγές του 2026
Η επιβράδυνση της Ευρωζώνης έχει άμεση επίδραση και στην πορεία της οικονομίας της Ελλάδας, παρότι η χώρα δείχνει στην πράξη πιο ανθεκτική από το 2022. Όπως έχει πει και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, “δεν είναι άτρωτη”.
Λόγω της μεγάλης εξάρτησης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, η Ελλάδα έχει δύο βασικές ευπάθειες. Η πρώτη είναι το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Οι υψηλότερες τιμές των ενεργειακών προϊόντων μειώνουν το ΑΕΠ. Μέρος της μείωσης αντισταθμίζεται από τις εξαγωγές τελικών προϊόντων πετρελαίου, αλλά η αναλογία της αξίας των εισαγωγών με τις εξαγωγές είναι ακόμη αρνητική για την Ελλάδα. Η δεύτερη ευπάθεια από τις υψηλές τιμές των καυσίμων είναι ο πληθωρισμός. Η Ελλάδα έχει ήδη πληθωρισμό υψηλότερο κατά περισσότερο από 1%, από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Συγκεκριμένα, τον Ιούνιο στην Ελλάδα ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή μειώθηκε από 4,9% τον Μάιο σε 3,9%, ενώ στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 2,8% από 3,2% τον Μάιο.
Ο υψηλός πληθωρισμός δημιουργεί μια άλλη σειρά προβλημάτων με μεγαλύτερο τις δευτερογενείς επιδράσεις που μπορεί να έχει σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες, του “καλαθιού” του πληθωρισμού.
Στην Ελλάδα περιμέναμε την αμόλυβδη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης να επιστρέψουν στις προ κρίσεως τιμές, ακολουθώντας την τάση των διεθνών τιμών. Πριν συμβεί αυτό όμως, είχαμε τη νέα ανάφλεξη στην περιοχή του Περσικού, η οποία έστειλε το πετρέλαιο στα 80 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο για την Ευρώπη στα 59 ευρώ για τη θερμική μεγαβατώρα. Τώρα πια περιμένουμε νέα αύξηση τιμών.
Με αυτά τα δεδομένα για φέτος, στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2027, ειδικά για το 2026, αναμένεται αναθεώρηση του πληθωρισμού από 3,2% σε 3,5% ή 3,7% για φέτος, ενώ η ανάπτυξη αναμένεται να αναθεωρηθεί οριακά στο 1,9%, καθώς τουλάχιστον για φέτος έχουμε την αναπτυξιακή ώθηση από την ολοκλήρωση του ΤΑΑ.
Οι αλλαγές του 2027
Οι αλλαγές για το 2027 είναι ακόμη υπό σκέψη. Προς το παρόν, κανείς στην Ευρώπη και την Αθήνα δεν θέλει να σκεφτεί ότι η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο θα είναι ίδια με τη σημερινή και το 2027. Γι’ αυτό, άλλωστε, όλοι οι διεθνείς οργανισμοί βλέπουν ανάκαμψη τον επόμενο χρόνο.
Η Ευρώπη έχει έναν λόγο παραπάνω να είναι πιο αισιόδοξη για την επόμενη χρονιά. Ξεκίνησε τον χρόνο με στόχο για ανάκαμψη το 2026 1,2% και στη συνέχεια η ανάπτυξη αναθεωρήθηκε στο 0,9% και μετά στο 0,8%, με προοπτική να έρθει το 2027 με ρυθμό ανάπτυξης αρχικά στο 1,4% και στη συνέχεια στο 1,2 %. Τα στοιχεία για το 2026 και το 2027 είναι υπό αναθεώρηση.
Ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στην Ελλάδα στο 2,4% και στον μέσο όρο της Ε.Ε. στο 2%. Ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βλέπει ότι στην πράξη οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες τείνουν να ανατραπούν τέσσερα χρόνια μετά την υιοθέτησή τους. Οι μεγάλες οικονομίες (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία) έχουν ξεπεράσει το κριτήριο του ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ, ενώ άλλες 12 μικρότερες χώρες βρίσκονται πολύ κοντά στο να περάσουν το κατώφλι του 3% του ΑΕΠ. Ο ESM προειδοποιεί για νέα αύξηση του χρέους λόγω της υψηλής αβεβαιότητας.
Οι οδηγίες της Επιτροπής
Στη συζήτηση που έγινε στο Eurogroup την προηγούμενη Πέμπτη για τη δημοσιονομική πορεία της Ε.Ε., σε ανάλυση της Επιτροπής που παρουσιάστηκε στη σύνοδο θεωρείται δεδομένο ότι τα έκτακτα μέτρα για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων θα διακοπούν. Ωστόσο, αναμένει μια ουδέτερη δημοσιονομική θέση, την ώρα που καλεί τα κράτη-μέλη να συνεχίσουν να επενδύουν για την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας και την επίτευξη των στόχων της έκθεσης Ντράγκι.
Απέναντι σε όλη αυτή τη μερική επαναφορά του πνεύματος λιτότητας (με εξαίρεση την άμυνα) η Ελλάδα ετοιμάζει ένα πλέγμα ελαφρύνσεων ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αντίστοιχο περιθώριο και από την πλευρά των πρωτογενών δαπανών. Ωστόσο, θα πρέπει να προσαρμοστεί και στο πνεύμα της δημοσιονομικής συγκράτησης. Αυτό σημαίνει ότι αν η κρίση συνεχιστεί, με τις σημερινές συνθήκες η Ελλάδα θα χρειαστεί να αναθεωρήσει στο 1,9% ή το 1,8% την ανάπτυξη, που προβλέπει ότι θα φτάσει στο 2% το 2027, ενώ η πρόβλεψη θα αναθεωρηθεί προς τα πάνω, στο 2,6% ή το 2,8%, από 2,4% που είναι σήμερα.
