-
Με το βλέμμα στραμμένο στην αποψινή ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ βρίσκεται η ελληνική βιομηχανία, καθώς τις τελευταίες ημέρες έχουν καλλιεργηθεί εκ νέου ισχυρές προσδοκίες ότι αυτή τη φορά θα υπάρξουν συγκεκριμένες ανακοινώσεις για την ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους.
Συγκεκριμένα η κυβέρνηση φέρεται να έχει επεξεργαστεί ένα πακέτο παρεμβάσεων ύψους τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ, ενώ ορισμένες εκτιμήσεις ανεβάζουν το τελικό ποσό αισθητά υψηλότερα, με αξιοποίηση των νέων ευρωπαϊκών εργαλείων CISAF και METSAF. Στόχος η περίμετρος των δικαιούχων να μην περιοριστεί στις περίπου 50-60 μεγάλες ενεργοβόρες επιχειρήσεις που καλύπτονται σήμερα από την αντιστάθμιση, αλλά να συμπεριλάβει και εκατοντάδες μικρότερες βιομηχανίες.
Αυτό ακριβώς είναι και ένα από τα σημεία στα οποία εστιάζει το ενδιαφέρον της αγοράς, δηλαδή η ενίσχυση εκτός από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες με κατανάλωση 6,5-7 TWh, να αφορά και τις περίπου 550-600 μικρομεσαίες ενεργοβόρες επιχειρήσεις, με συνολική κατανάλωση της τάξης των 1-1,5 TWh ετησίως.
Κεντρική θέση στον σχεδιασμό φαίνεται να καταλαμβάνει το CISAF, το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίζουν ενεργοβόρες επιχειρήσεις απέναντι στο υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Το συγκεκριμένο εργαλείο προβλέπει ενίσχυση που μπορεί να φθάνει έως το 50% του επιλέξιμου κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν κυκλοφορήσει εξετάζεται ακόμη και η δυνατότητα αναδρομικής εφαρμογής για το 2026.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται το METSAF, το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που συνδέεται με τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το συγκεκριμένο εργαλείο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό καθώς μπορεί να αυξήσει το ποσοστό στήριξης της επιλέξιμης κατανάλωσης από το 50% στο 70%, χωρίς τις πρόσθετες δεσμεύσεις για πράσινες επενδύσεις που συνοδεύουν άλλες μορφές ενίσχυσης.
Το κρίσιμο, ωστόσο, για τη βιομηχανία ωστόσο είναι εάν από το βήμα του ΣΕΒ θα υπάρξει σαφής πολιτική δέσμευση από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, τόσο για το ύψος του πακέτου όσο και για την περίμετρο των επιχειρήσεων που θα καλύψει.
Η επιφυλακτικότητα που επικρατεί στον βιομηχανικό κόσμο δεν είναι τυχαία. Πέρυσι, και πάλι ενόψει της Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ είχαν δημιουργηθεί έντονες προσδοκίες για μέτρα στήριξης και ειδικότερα για την εφαρμογή του λεγόμενου “ιταλικού μοντέλου”.
Οι προσδοκίες εκείνες τελικά δεν επιβεβαιώθηκαν και το περίφημο ιταλικό μοντέλο έμεινε στα χαρτιά με την κυβέρνηση να προκρίνει αντ’ αυτού την αύξηση της αντιστάθμισης του κόστους των ρύπων, η οποία όμως αφορά μόνο έναν περιορισμένο αριθμό πολύ μεγάλων ενεργοβόρων επιχειρήσεων. Μάλιστα, οι πρόσθετοι πόροι από την αυξημένη αντιστάθμιση για το 2026 θα καταβληθούν στις επιχειρήσεις εντός του 2027.
Για τον λόγο αυτό, η αγορά κρατά μικρό καλάθι μέχρι να ακούσει τις επίσημες συγκεκριμένες ανακοινώσεις, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ.
Η ενεργειακή κρίση αλλάζει τα δεδομένα
Θα πρέπει να τονιστεί πάντως, ότι σε σχέση με πέρυσι υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά , που δεν είναι άλλη από τη νέα έξαρση της ενεργειακής κρίσης και τη σημαντική αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Το πρόβλημα, άλλωστε, δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό. Τα στοιχεία του Power Barometer 2026 της Eurelectric δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία δεν έχει ακόμη συνέλθει από το ενεργειακό σοκ των προηγούμενων ετών. Η βιομηχανική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ε.Ε. το 2024 παρέμενε 9% χαμηλότερη, ενώ κλάδοι όπως ο χάλυβας, ο σίδηρος και τα χημικά δεν είχαν ανακτήσει τα επίπεδα παραγωγής του 2021. Σε αυτό το περιβάλλον καθίσταται σαφές ότι τα περιθώρια για την ελληνική βιομηχανία στενεύουν και απαιτείται η άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών στην κατεύθυνση της μείωσης του ενεργειακού κόστους και της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
