Είναι τελικά το Oasis: Don’t Look Back In Anger επικό;

Oasis: Don’t Look Back In Anger. ©Disney/Feelgood

«Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να κάνεις την καλύτερη συναυλία σου σε προβάδικο. Δεν το θες αυτό», λέει ο Noel Gallagher την ώρα που οι Oasis προβάρουν για την περιοδεία της επανένωσής τους και κάπως έτσι αρχίζει να ξετυλίγεται το Oasis: Don’t Look Back In Anger. Ένα ντοκιμαντέρ που θα μπορούσε πολύ εύκολα να αρκεστεί στο προφανές: δύο από τους διασημότερους τσακωμένους αδερφούς στην ιστορία της μουσικής ξαναβρίσκονται έπειτα από 15 χρόνια, μία από τις μεγαλύτερες μπάντες της Βρετανίας επιστρέφει, εκατομμύρια άνθρωποι παθαίνουν υστερία, τα στάδια γεμίζουν και τα τραγούδια ακούγονται ξανά από δεκάδες χιλιάδες στόματα ταυτόχρονα.

Ευτυχώς, όμως, η ταινία των Dylan Southern και Will Lovelace, με τον Steven Knight στη δημιουργία και το σενάριο, θέλει να μιλήσει και για κάτι περισσότερο. Για τον χρόνο, για την οικογένεια, για σχέσεις που μοιάζουν να καταστράφηκαν οριστικά και κάποια στιγμή φαίνεται τελικά ότι ίσως όχι και κυρίως για τη συγχώρεση. Γιατί μπορεί το Don’t Look Back In Anger να καταγράφει τη θριαμβευτική Oasis Live ’25 tour, αλλά στην καρδιά του βρίσκεται ένα πολύ απλούστερο πράγμα, δύο αδέρφια που προσπαθούν να μάθουν πάλι να είναι αδέρφια.

Η ταινία δεν ψάχνει ιδιαίτερα βαθιά στο παρελθόν τους, δεν ανατέμνει τον καβγά του 2009, δεν μας λέει ποιος έκανε το πρώτο τηλεφώνημα, ποιος υποχώρησε πρώτος ή πώς ακριβώς ξεκίνησε η επαναπροσέγγιση και πιθανότατα κάποιοι θα το θεωρήσουν αδυναμία της. Εμένα δεν με ενόχλησε, γιατί αυτό που καταγράφει είναι πολύ πιο ενδιαφέρον. Την αμηχανία που υπάρχει όταν δύο άνθρωποι που έχουν υπάρξει τα πάντα ο ένας για τον άλλο, έχουν περάσει χρόνια χωρίς να μιλούν και ξαφνικά βρίσκονται πάλι στο ίδιο δωμάτιο.

Στις πρώτες πρόβες η ένταση σχεδόν κατοικεί ανάμεσά τους. Ο Noel οργανώνει τα πάντα σχολαστικά. «Κάνουμε διαρκώς πρόβες για να μπορέσουμε να το απολαύσουμε στη σκηνή», λέει. Ο Liam εμφανίζεται αργότερα, γκρινιάζει σχεδόν αμέσως για τα πάνελ μπροστά στα ντραμς του Joey Waronker, τραγουδάει και μόλις τελειώσει η δουλειά του φεύγει ενώ οι υπόλοιποι συνεχίζουν να παίζουν. Classic Liam. Μόνο που αυτός ο Liam δεν είναι ακριβώς εκείνος που θυμόμαστε. Έχει κόψει για την περιοδεία το αλκοόλ και τα τσιγάρα, βρίσκεται σε εξαιρετική φωνητική κατάσταση και πίσω από το αιώνιο «I don’t give a fuck» υπάρχει πλέον μια σχεδόν εμμονική προσήλωση σε αυτό που πρέπει να κάνει. Κάποια στιγμή το εξηγεί με μία φράση που ίσως είναι η καλύτερη περιγραφή του: «Πρέπει να νοιάζεσαι πολύ για να μπορείς να τα έχεις όλα χεσμένα».

Και φτάνουμε στο Κάρντιφ και την πρώτη συναυλία. Εκείνη που μέχρι να αρχίσει, κανείς δεν ήταν απολύτως βέβαιος ότι θα γίνει. Ένας αστυνομικός ενημερώνει την ομάδα ασφαλείας για την άφιξη της μπάντας και, όταν τον ρωτούν αν θα είναι μεγάλη η αυτοκινητοπομπή, απαντά με λογοπαίγνια: «I don’t know. Definitely maybe. We must roll with it. That’s the masterplan». Και μετά παραδέχεται ότι τελείωσε με τα αστεία. Όλοι γελάνε μέχρι που ανοίγουν οι πόρτες.

Βλέποντας τη φρενίτιδα του κόσμου καταλαβαίνω ότι αυτό που συνέβη το καλοκαίρι του 2025 ήταν (όπως το περιέγραψε ένας φαν): «Σαν να ξαναγεννήθηκε ο Χριστός». Υπερβολικό; Βεβαίως. Αλλά όταν κοιτάζω τα πρόσωπα του κόσμου, κάπως το νιώθω. Ο Noel είναι τρομοκρατημένος και το παραδέχεται και ο ίδιος αργότερα. Φαίνεται τρακαρισμένος από αυτό που συμβαίνει μπροστά του, κοιτάζει τον κόσμο και σκέφτεται: «Μπορείτε να σταματήσετε για πέντε λεπτά να συνέλθω»; Ο Liam, από την άλλη, έχει φτάσει στο στάδιο περίπου 20 λεπτά πριν από τη συναυλία και δεν είχε πάει καν στην τελική πρόβα το προηγούμενο βράδυ. Λίγο πριν βγουν στη σκηνή κάνει κάτι που ο Noel δεν περιμένει. Του αρπάζει το χέρι και το σηκώνει ψηλά. Η αντίδραση του Noel σε όλο αυτό μπορεί να συνοψιστεί σε αλλεπάλληλα «What the fuck?».

Εκεί ακριβώς αρχίζει η πραγματική ιστορία της ταινίας. Στην αρχή το πιάσιμο των χεριών μοιάζει σχεδόν εξαναγκασμένο, όσο όμως περνάει η περιοδεία, γίνεται φυσικό και μαζί αλλάζει και ο Noel. Ο ίδιος άνθρωπος που στην πρώτη συναυλία έμοιαζε να μην ξέρει πώς να διαχειριστεί το συναίσθημα, στις τελευταίες γελάει, χαμογελάει και φαίνεται να διασκεδάζει πραγματικά. «Έχουμε μια ευκαιρία να αλλάξουμε το αφήγημα της μπάντας και να διορθώσουμε όλες τις μαλακίες που μας χώρισαν», λέει. Ο Noel τονίζει ότι η συγχώρεση ήρθε φυσικά, χωρίς να ειπωθεί τίποτα. Κάποτε δεν μιλούσαν ούτε όταν βρίσκονταν μαζί στην περιοδεία και τώρα στέλνουν ο ένας στον άλλο reels και γελάνε σαν φίλοι.

Δεν είναι μόνο οι δυο τους, όμως. Υπάρχει ο Bonehead, για τον οποίο λένε: «He is the sound of Oasis». Ο Noel θυμάται ότι είχε να παίξει μαζί του από το 1997 και πόσο υπέροχο ήταν να ξαναβρεθούν. Υπάρχουν τα παιδιά των Gallagher, που εξαιτίας της ρήξης των πατεράδων τους ουσιαστικά δεν γνωρίζονταν και συναντήθηκαν στην περιοδεία. Τώρα είναι αχώριστα. Και φυσικά, ενώ βλέπουμε αυτή την παράξενη νέα οικογένεια να σχηματίζεται, ακούγεται το “Don’t Look Back In Anger”.

Υπάρχει και ο Mani, ο Gary Mounfield των Stone Roses και των Primal Scream, που πέθανε τον Νοέμβριο του 2025. Ο θάνατός του τούς έχει στοιχίσει και τους έχει κάνει να σκεφτούν τον χρόνο που περνάει, τους ανθρώπους που χάνονται και τη δική τους θνητότητα. Του αφιερώνουν το Live Forever από τη σκηνή και φυσικά το τραγούδι αποκτά ξαφνικά άλλο βάρος.

Θα μου πεις, ωραία όλα αυτά τα συγκινητικά αλλά πού πήγαν οι πλάκες του Liam; Μια χαρά διατηρεί τη χιουμοριστική πλευρά του, μη μου ανησυχείτε. Κάποια στιγμή μιλάει για τον Mick Jagger, το σπαγκάτο, τα πηδήματα και όλο το Jumpin’ Jack Flash stuff του και καταλήγει στο «Είμαστε στα 60 μας, δεν μπορούμε να τα κάνουμε αυτά, οπότε πρέπει να βρούμε κάτι άλλο να κάνουμε για να ξεχωρίσουμε αλλά παράλληλα να στεκόμαστε ακίνητοι». Και τότε βλέπουμε εικόνες του Liam με το ντέφι πάνω στο κεφάλι, με αλλόκοτα καπέλα ή με τα χέρια ανοιχτά σαν τον Ιησού. Η αντίθεση ανάμεσα στη σχεδόν απόλυτη στατικότητα του Liam και τη νωχελικότητα του Noel πάνω στη σκηνή, με το χάος που συμβαίνει πίσω τους, είναι μαγική. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι χοροπηδούν, αγκαλιάζονται, κλαίνε, πέφτουν στα γόνατα, τραγουδούν σαν να εξαρτάται η ζωή τους από αυτό και τα αδέρφια μοιάζουν ατάραχα. Ευτυχώς το ντοκιμαντέρ μάς δείχνει ότι μόνο ατάραχοι δεν είναι. 

Ο Liam τονίζει ότι δεν θέλει κοινό που στέκεται με το χέρι στο σαγόνι σχολιάζοντας πόσο ωραίο ήταν το κιθαριστικό σόλο. Θέλει χάος. Και το παίρνει. Βάζει ολόκληρα στάδια να κάνουν Poznan, φωνάζει, προκαλεί, πειράζει. Κι όμως πίσω από όλα αυτά η ταινία ανακαλύπτει κάτι πολύ πιο τρυφερό, τη σχέση του κόσμου με αυτά τα τραγούδια.

Μία επιζήσασα της βομβιστικής επίθεσης στη συναυλία της Ariana Grande στο Manchester Arena μιλάει για το πώς άφησε πίσω της τον θυμό γι’ αυτό που έπαθε και βρήκε νόημα και παρηγοριά στους στίχους των Oasis και στο “Don’t Look Back In Anger”. Σε άλλες χώρες συναντάμε ανθρώπους που ζουν με τα τραγούδια των Oasis μέσα στην καθημερινότητά τους. Πατεράδες αγκαλιάζουν γιους, παιδιά που δεν είχαν καν γεννηθεί όταν κυκλοφόρησε το Definitely Maybe τραγουδούν κάθε λέξη. Η γενιά των Oasis κράτησε αυτά τα τραγούδια στην καρδιά της και μετά τα παρέδωσε στην επόμενη και το βλέπουμε αυτό στην ταινία. Τα αδέρφια νιώθουν ότι δεν επέστρεψαν μόνο για εκείνους που ήταν 20 χρονών το 1995, επέστρεψαν και για τα παιδιά τους.

Υπάρχει βέβαια ένας ελέφαντας μέσα στο δωμάτιο και η ταινία δεν προσπαθεί ιδιαίτερα να τον αντιμετωπίσει. Οι Oasis ήταν η μπάντα που έχτισε ολόκληρη τη μυθολογία της πάνω στην εργατική τάξη και τώρα φτάνει στα στάδια με λιμουζίνες, αυτοκινητοπομπές και στρατιές ασφαλείας και στο φεστιβάλ της Βενετίας με motoscafo. Οι τιμές των εισιτηρίων της περιοδείας προκάλεσαν τεράστια συζήτηση και το ντοκιμαντέρ δεν μπαίνει πραγματικά σε αυτήν. Μόνο ο Liam το καρφώνει, όπως μόνο ο Liam μπορεί, μιλάει στο κοινό για τις φθηνές θέσεις και μετά διορθώνει τον εαυτό του: «Συγγνώμη, δεν έχουμε φθηνά εισιτήρια». Και γελάς λίγο πικρά γιατί υπάρχει ένα τεράστιο οξύμωρο εδώ. Αλλά υπάρχει επίσης κάτι που καμία τιμολογιακή πολιτική δεν μπορεί να κατασκευάσει, αυτό που συμβαίνει μέσα στα στάδια και που όπως παραδέχονται οι ίδιοι οι αδερφοί, δεν συνέβαινε τότε, τουλάχιστον όχι με τόση ένταση και από τόσες γενιές μαζί. 

Το Don’t Look Back In Anger χτυπάει δυνατά γιατί δεν ασχολείται με το αν οι Oasis ήταν η μεγαλύτερη βρετανική μπάντα των 90s, ούτε για το αν ο Noel είχε δίκιο ή ο Liam άδικο το 2009. Δεν έχει καν σημασία πια. Καταπιάνεται κυρίως με το πόσο ανόητο μπορεί να είναι να αφήνεις 15 χρόνια να περάσουν επειδή κάποτε θύμωσες τυφλά. 

Στην παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας, στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, περισσότεροι από 1.000 θεατές γέμισαν τη Sala Grande και η προβολή κατέληξε σε ένα 8λεπτο standing ovation. Ο κόσμος χειροκροτούσε τα live αποσπάσματα, τραγουδούσε μαζί με το “Champagne Supernova”, οι δυο Gallagher έπιασαν ξανά τα χέρια και τα σήκωσαν ψηλά, όπως είχαν κάνει στην πρώτη συναυλία του Cardiff. Ο Noel φάνηκε κάποια στιγμή να σκουπίζει τα μάτια του. Ο Liam, επειδή φυσικά παραμένει Liam, κοίταξε κάποια στιγμή το ρολόι του και φάνηκε να ρωτάει: «Should we fuck off?». Κατέβηκαν προς τον κόσμο, υπέγραψαν αυτόγραφα και το Palazzo del Cinema έμοιαζε περισσότερο με συναυλία των Oasis παρά με κινηματογραφικό φεστιβάλ.

Πολλοί από τους δημοσιογράφους που την είδαμε σε πρωινή προβολή βγήκαμε από την αίθουσα με τα μάτια δακρυσμένα και τα μάγουλα μούσκεμα. Όταν ακολυστηκε το πρώτο κιθαριστικό ριφάκι έπεσε το πρώτο δάκρυ και από εκεί και πέρα ήταν μονόδρομος. Θα σας πω τι φταίει. Τα τραγούδια, η καταπληκτική σκηνοθεσία των live στιγμών, ο κόσμος και οι αντιδράσεις του, η σκέψη ότι τα χρόνια περνούν και πρέπει να μη χάνουμε συναυλίες καλλιτεχνών που αγαπάμε και φυσικά η σκέψη ότι μπορεί να μην προλάβουμε να κλείσουμε εισιτήριο για την επόμενη τουρνέ που λέγεται ότι θα είναι το καλοκαίρι του 2027.

Στην πρώτη κοινή συνέντευξη των δύο αδερφών μετά την επανένωση, ο Liam σοβαρεύει όταν η κουβέντα φτάνει στο τι εκπροσωπούν τελικά οι Oasis. «Τα media δεν κατάλαβαν ποτέ τι είναι οι Oasis. Ξέρω όμως τι δεν είναι. Δεν είναι κάτι δεξιό, όλοι είναι ευπρόσδεκτοι. Είναι “εμείς” και “μαζί”», λέει. Αυτά τα τραγούδια εδώ και χρόνια δεν ανήκουν μόνο στους Gallagher, όπως παραδέχεται και ο Noel λίγο πριν πέσουν οι τίτλοι τέλους, «Ανήκουν σε όλους εκείνους που βρήκαν μέσα τους τη δική τους ιστορία». Και για να απαντήσω στην ερώτηση του τίτλου, ναι, είναι. Γιατί δεν μοιάζει με κανένα άλλο.

Πάντως ως κατακλείδα να πω, μην εκπλαγείτε αν, βγαίνοντας από το Don’t Look Back In Anger, πετύχετε κάποιον που έχετε χρόνια να του μιλήσετε και ξαφνικά δείτε τον εαυτό σας να θέλει να του πιάσει το χέρι και να του χαμογελάσει. Οι αδερφοί Gallagher φταίνε και, τέλος πάντων, αφού έδωσαν τα χέρια και τα βρήκαν εκείνοι, εμείς θα τα χαλάσουμε;