Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Αναβαθμισμένη στο ρίσκο χώρας είναι η Ελλάδα που ανέβηκε στη μεσαία κατηγορία από την Allianz και στην τελευταία έκθεσή της το 2026 για το ρίσκο στις διάφορες οικονομίες. Μετά από αναβάθμιση που αρχικά εξασφάλισε το 2025 με την θετική πορεία της οικονομίας, η ελληνική οικονομία είναι πλέον στην μεσαία κατηγορία και όσον αφορά το μεσοπρόθεσμο, αλλά και το βραχυπρόθεσμο κίνδυνο.
Η αξιολόγηση αυτή έχει δύο σκέλη:
-Το μεσοπρόθεσμο κίνδυνο (Country Grade)όπου η Ελλάδα κατατάσσεται στην κατηγορία B (σε κλίμακα από AA έως D).
-το βραχυπρόθεσμο κίνδυνο (Country Risk), όπου βρίσκεται στο επίπεδο 2 (σε κλίμακα από 1 έως 4), που αντιστοιχεί σε μεσαίο επίπεδο ρίσκου.
Για το 2026, η συνολική αξιολόγηση της Ελλάδας έχει αναβαθμιστεί, γεγονός που υποδηλώνει βελτίωση των συνθηκών στους περισσότερους κλάδους.
Σύμφωνα με την Allianz, το 2025, οι αναβαθμίσεις οφείλονταν κυρίως σε ισχυρότερα μακροοικονομικά θεμελιώδη μεγέθη, υποστηριζόμενα από πιο ευνοϊκές δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές. “Μεταξύ των οικονομιών υψηλού εισοδήματος, η βελτιωμένη πολιτική σταθερότητα, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και οι ισχυρότερες εμπορικές επιδόσεις ενίσχυσαν την ανθεκτικότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη (ιδίως στη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία) και την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού (συμπεριλαμβανομένων της Νότιας Κορέας και του Βιετνάμ)”.
Ειδικότερα για την Ελλάδα η έκθεση αναφέρει ότι το 2025, η ελληνική οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με ταχύτερο ρυθμό από την Ευρωζώνη (αναμενόταν +1,8% έναντι +1,4% σε πραγματικούς όρους), χάρη στις ισχυρές επενδύσεις που υποστηρίζονται από τη χρηματοδότηση του NGEU, τις άμεσες ξένες επενδύσεις, την κυκλική ανάκαμψη της τουριστικής ζήτησης και την ακλόνητη εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Η Allianz παραμένει επιφυλακτική σχετικά με τις προοπτικές: “Αναμένουμε ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά +1,5% το 2026-2027”.
Σημειώνει πάντως ότι “οι επενδύσεις σημείωσαν σταθερή απόδοση μετά την πανδημία. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου έφτασε στο ιστορικό υψηλό του 18% του ΑΕΠ, το υψηλότερο επίπεδο από το 2010. “Οι ισχυρές επενδυτικές τάσεις στα τέλη του 2025 υποστηρίχθηκαν περαιτέρω από ανοδική αναθεώρηση των επενδύσεων σε πραγματικούς όρους, κατά 6% για το πρώτο εξάμηνο του 2025 και κατά 5% για το 2024. Συγκεκριμένα, περίπου το 50% αυτής της αναθεώρησης αντανακλά ισχυρότερες δαπάνες για επενδύσεις εκτός κατοικιών, ενώ η έντονη τουριστική δραστηριότητα το καλοκαίρι στήριξε επίσης το καθαρό εμπόριο το 2025.
Χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι
Η δημοσιονομική θέση παρέμεινε σταθερή παρά ορισμένα επεκτατικά μέτρα. Οι περικοπές στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, οι υψηλότεροι μισθοί στον δημόσιο τομέα, η επιστροφή ενοικίου βάσει εισοδηματικών κριτηρίων και ένα μόνιμο ετήσιο επίδομα 250 ευρώ για ευάλωτα άτομα οδήγησαν σε μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος από 4,7% σε 4,3%.
Πρόσθετες “πιέσεις, συμπεριλαμβανομένων των υψηλότερων δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη και την άμυνα, άσκησαν επίσης πιέσεις στα δημόσια οικονομικά, αλλά αυτές αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την αύξηση των εσόδων, υποστηριζόμενη από τα συνεχιζόμενα μέτρα φορολογικής συμμόρφωσης, την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους τομείς για τη μείωση της αδήλωτης εργασίας και τα υψηλότερα τέλη της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Περαιτέρω μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος αναμένεται το 2026-2027 ως αποτέλεσμα του ανακοινωθέντος επεκτατικού δημοσιονομικού πακέτου, το οποίο αναμένεται να κοστίσει 0,6% του ΑΕΠ και 0,8% του ΑΕΠ το 2026 και το 2027, αντίστοιχα.
Η διατηρήσιμη δημοσιονομική πειθαρχία συνέβαλε στη μείωση του δημόσιου χρέους από 209,4% το 2020 σε 151,2% το δεύτερο τρίμηνο του 2025.
Κατά συνέπεια, η Ελλάδα θεωρείται πλέον επενδυτικής βαθμίδας από όλους τους μεγάλους οργανισμούς, ένα σημαντικό ορόσημο μετά από 13 χρόνια αξιολογήσεων σε επίπεδο junk. Επιπλέον, το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου χρέους παραμένει σε επίσημα χέρια και έχει εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη λήξη, επομένως οι κίνδυνοι αναχρηματοδότησης θα πρέπει να μετριαστούν”.
Περιμένει πτωχεύσεις επιχειρήσεων- μείωση ΜΕΔ
Στην Ελλάδα, οι πτωχεύσεις επιχειρήσεων σύντομα επέστρεψαν στα προ-πανδημίας επίπεδα. “Αναμένουμε ότι ο αριθμός των πτωχεύσεων θα φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 11 ετών το 2025, με περίπου 280 περιπτώσεις και θα παραμείνει περίπου στις 300 εταιρίες ετησίως το 2026 και το 2027.
Ο ελληνικός τραπεζικός τομέας έχει μειώσει σημαντικά το βάρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ενισχύοντας την ικανότητά του να παρέχει πίστωση στην πραγματική οικονομία, ιδίως στις επιχειρήσεις, την τελευταία δεκαετία. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ελλάδα μειώθηκε από 47,6% το 2017 σε 3,6% το δεύτερο τρίμηνο του 2025, αλλά τα περισσότερα από τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, παραμένουν στην οικονομία καθώς έχουν μετακινηθεί από τον τραπεζικό τομέα σε φορείς παροχής υπηρεσιών.
Ενθαρρυντικό είναι ότι τα δάνεια Σταδίου 2 βρίσκονται σε πτωτική τροχιά από το πρώτο τρίμηνο του 2021, μετριάζοντας ορισμένες ανησυχίες σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. Τέλος, το χρέος του ιδιωτικού τομέα μειώθηκε σημαντικά στο 95% του ΑΕΠ το 2024 (από 125% το 2020).
Διαρθρωτικοί κίνδυνοι για το επιχειρηματικό περιβάλλον
Το επιχειρηματικό περιβάλλον της Ελλάδας έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά παραμένει ρυθμιζόμενο και πολύπλοκο. Χαρακτηρίζεται “από μια ανακάμπτουσα οικονομία που βασίζεται στις υπηρεσίες (τουρισμός, ναυτιλία) με σημαντικές επενδύσεις της ΕΕ σε ψηφιακές και πράσινες μεταβάσεις, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις από τη γραφειοκρατία και τη δικαστική βραδύτητα”, αν και οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στην εργασία ενισχύουν την ευελιξία. Βασικές ευκαιρίες εντοπίζονται στην τεχνολογία, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τον τουρισμό και τα logistics.
