ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 00.01
Ολοκληρώθηκε η πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, χωρίς να υπάρξει συμφωνία επί των συμπερασμάτων για το κρίσιμο ζήτημα της ενέργειας. Οι ηγέτες δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τα αναθεωρημένα συμπεράσματα για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, οι ηγέτες συζήτησαν τα βασικά στοιχεία που απαιτούνται για την επίτευξη ενός ισορροπημένου συμβιβασμού, με βάση την επικαιροποιημένη διαπραγματευτική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Παράλληλα, κάλεσαν τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε να ολοκληρωθεί η απαραίτητη νομοθετική διαδικασία εντός του 2027 και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη χρηματοδότηση των δικαιούχων από τον Ιανουάριο του 2028.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Αντόνιο Κόστα αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση της πρώτης ημέρας της Συνόδου, επισημαίνοντας ότι η τελευταία συζήτηση επικεντρώθηκε στη στρατηγική διεύρυνσης της ΕΕ και στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Όπως σημείωσε, αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν διακυβερνητικές διασκέψεις με το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Αλβανία, τονίζοντας ότι η ενταξιακή διαδικασία προχωρά με κινητήρια δύναμη τις μεταρρυθμίσεις.
Finishing the day with a strategic debate on EU enlargement and internal reforms. This week we had intergovernmental conferences with Montenegro, Ukraine, Moldova and Albania. Driven by the reforms, the accession process is making progress. At the same time, we must get ready to welcome new members in the EU family.
— António Costa (@eucopresident) October 15, 2026
Η προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου δεν πραγματοποιήθηκε λόγω της καθυστέρησης στις συζητήσεις, όπως ενημερώθηκαν οι δημοσιογράφοι. Σύμφωνα με το Politico, η αντιπαράθεση σχετικά με το ETS έφτασε σε τέτοιο αδιέξοδο που ανάγκασε τον Κόστα να διακόψει την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου και να αναβάλει τις περαιτέρω συζητήσεις για μετά το δείπνο, καθώς έχουν μετατραπεί σε “χάος”.
Οι έντονες διαπραγματεύσεις αντιπαραθέτουν μια συμμαχία που αποτελείται από τη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία, τις σκανδιναβικές χώρες και την Ολλανδία εναντίον ενός μπλοκ που αποτελείται από την Ιταλία και τις 4 χώρες του Visegrad, οι οποίες δεν υποχωρούν σχετικά με το ETS2.
Νέα συνάντηση τον Νοέμβριο για τον προϋπολογισμό
Στο μεταξύ, οι ηγέτες της ΕΕ θα συναντηθούν σε ειδική σύνοδο κορυφής στις 26 Νοεμβρίου με στόχο να σημειώσουν πρόοδο όσον αφορά τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ελπίζει ότι η συνάντηση θα ανοίξει τον δρόμο για μια συμφωνία σχετικά με τον προϋπολογισμό τον Δεκέμβριο.
Τα δύο “στρατόπεδα” εντός της ΕΕ διασταύρωσαν τα ξίφη τους, με τον Βορρά να ζητά μεγαλύτερες περικοπές ενώ οι “φίλοι της συνοχής”, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, τονίζουν ότι δεν θα δεχτούν περικοπές “σε κρίσιμες πολιτικές της Ευρώπης”, όπως δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο Μακρόν πιέζει για συμφωνία πριν από το τέλος του έτους
Στο μεταξύ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τάχθηκε υπέρ της θέσπισης προθεσμίας μέχρι το τέλος του έτους για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες.
Κατά τη διάρκεια της Συνόδου, ο Μακρόν προειδοποίησε τους ομολόγους του ότι δεν διαθέτει εντολή να υπογράψει συμφωνία κοντά στις γαλλικές εκλογές του Απριλίου του 2027, στις οποίες, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, προηγείται η ηγετιδα της ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν.
“Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δήλωσε ότι, από τον Ιανουάριο και μετά, δεν θα υπάρχει πολιτικό περιθώριο” για τη σύναψη συμφωνίας, ανέφερε ένας από τους διπλωμάτες.
Η παρέμβαση του Μακρόν αυξάνει την πίεση στους ηγέτες της ΕΕ να ξεπεράσουν τις διαφωνίες τους και να καταλήξουν σε συμφωνία κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του Δεκεμβρίου.
Μελόνι: Δύσκολη η επίτευξη συμφωνίας για τον προϋπολογισμό τον Δεκέμβριο
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, δήλωσε στους ηγέτες ότι θα είναι δύσκολο — αλλά όχι αδύνατο — να επιτευχθεί συμφωνία τον Δεκέμβριο για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, όπως ανέφεραν δύο διπλωμάτες της ΕΕ.
Η Μελόνι απηύθυνε έκκληση για την αποφυγή περαιτέρω περικοπών στον προϋπολογισμό, αφού η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου μείωσε τη πρόταση της Επιτροπής κατά 159 δισ. ευρώ. Ανέφερε ότι οι επιδοτήσεις προς τις πιο φτωχές περιφέρειες – οι οποίες είναι αντιδημοφιλείς στις χώρες του Βορρά – είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Ο Μερτς θέλει περικοπές στον προϋπολογισμό
Στον αντίποδα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς τάχθηκε υπέρ των περικοπών σε κονδύλια για τον αγροτικό τομέα και την πολιτική συνοχής, με στόχο τη μείωση του συνολικού ύψους του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Μερτς επανέλαβε τις εκκλήσεις του για σημαντική μείωση του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ, προκειμένου να μειωθούν οι εισφορές των Γερμανών φορολογουμένων, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της ΕΕ. Ωστόσο, προειδοποίησε ενάντια σε σημαντικές περικοπές στις νέες προτεραιότητες της ΕΕ, όπως η ανταγωνιστικότητα και η ασφάλεια.
Η ελληνική πρόταση για το ενεργειακό κόστος
Στη συζήτηση για μια κοινή απάντηση στην ενεργειακή κρίση παρενέβη ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ζητώντας χαλάρωση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να χρηματοδοτούν επιδοτήσεις και μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, αξιοποιώντας τα πρόσθετα κρατικά έσοδα που προκύπτουν από τον υψηλό πληθωρισμό.
“Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από εκείνο το μέρος της αύξησης των δημόσιων εσόδων που προκύπτουν λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, με παράλληλη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας”, δήλωσε νωρίτερα ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές.
Όπως σχολιάζει το Politico, η ελληνική πρόταση αποσκοπεί στη δημιουργία μεγαλύτερου δημοσιονομικού περιθωρίου για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής ακρίβειας, χωρίς να παραβιάζονται οι γενικότεροι στόχοι δημοσιονομικής σταθερότητας.
Η Αθήνα επιδιώκει να αξιοποιήσει τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που δημιουργεί η άνοδος των τιμών, ώστε να επιστρέψει μέρος αυτών των πόρων στην οικονομία μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων. Το πρόβλημα, σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, είναι ότι τα ισχύοντα ευρωπαϊκά όρια δαπανών περιορίζουν τις δυνατότητες των κυβερνήσεων να χρησιμοποιήσουν αυτά τα χρήματα, ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμοι δημοσιονομικοί πόροι.
Η ελληνική πρωτοβουλία συναντά, ωστόσο, τις επιφυλάξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία έχει ήδη απορρίψει αιτήματα της Αθήνας και της Ρώμης για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία. Οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι οι συνέπειες του πληθωρισμού λαμβάνονται ήδη υπόψη στους υφιστάμενους κανόνες και προειδοποιούν ότι νέες εξαιρέσεις θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν τη δημοσιονομική πειθαρχία στην ΕΕ.
ETS
Το Politico μετέδιδε νωρίτερα ότι έξι χώρες —η Ιταλία, η Ελλάδα, η Πολωνία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία— σχεδίαζαν να ζητήσουν από την ΕΕ την περαιτέρω αναβολή του ETS2, της δεύτερης φάσης του συστήματος τιμολόγησης του άνθρακα της Ένωσης, “τουλάχιστον έως το 2030”, επικαλούμενες την “εκτόξευση των τιμών ενέργειας” και τις διαφορές στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος μεταξύ των κρατών-μελών.
Το αίτημα των χωρών έρχεται ως απάντηση σε αίτημα που υπέβαλαν σήμερα το πρωί σκανδιναβικά κράτη, ζητώντας τη στήριξη του ETS. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε χθες τη μετάθεση της εφαρμογής του ETS2 από το 2027 στο 2028.
Διαβάστε ακόμη:
