Του Νίκου Ρουσάνογλου
Με αμείωτη ένταση συνεχίστηκε και κατά το φετινό πρώτο τρίμηνο το “ράλι” τιμών στην αγορά κατοικίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του δείκτη τιμών Spitogatos – SPI, τις μεγαλύτερες αυξήσεις συνεχίζουν να καταγράφουν το κέντρο της Αθήνας και τα δυτικά προάστια. Πρόκειται για τις περιοχές που έχουν εξελιχθεί στους κυριότερους “υποδοχείς” της ζήτησης λόγω του προγράμματος “Σπίτι Μου”, το οποίο επιδοτεί το 50% της αξίας του τραπεζικού δανείου για την απόκτηση κατοικίας, χρηματοδοτώντας έως το 90% της αξίας του ακινήτου σε ποσά έως 190.000 ευρώ μέγιστης αξίας δανείου και 250.000 ευρώ αξίας κατοικίας.
Στο πλαίσιο αυτό, από τις αρχές του 2025, μεγάλο μέρος της ζήτησης έχει εστιάσει ακριβώς σε αυτήν την κατηγορία τιμής, με αποτέλεσμα να συγκεντρωθεί στις περιοχές που διαθέτουν παλιότερα και πιο προσιτά ακίνητα. Το αποτέλεσμα όμως είναι τα σημεία αυτά, κυρίως το κέντρο της Αθήνας, τα δυτικά προάστια, αλλά και τα προάστια του Πειραιά, να καταγράφουν και τα μεγαλύτερα ποσοστά αυξήσεων, τάση που διατηρήθηκε και κατά το φετινό πρώτο τρίμηνο.
Με βάση τα σχετικά στοιχεία, στο κέντρο η αύξηση σε ετήσια βάση ανήλθε σε 9,4%, με αποτέλεσμα η μέση ζητούμενη τιμή να αγγίζει τα 2.462 ευρώ/τ.μ., όντας 58,2% υψηλότερη σε σχέση με το 2021. Κατά το φετινό πρώτο τρίμηνο, τα δυτικά προάστια αποτέλεσαν την περιοχή με την μεγαλύτερη άνοδο φτάνοντας το 11,4% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, ενώ τα τελευταία πέντε χρόνια (2021-2026) καταγράφουν σωρευτική άνοδο κατά 59%.
Πάντως, την τελευταία πενταετία, οι “πρωταθλητές” σε επίπεδο αυξήσεων είναι ο Πειραιάς και τα προάστιά του, όπου παρατηρείται άνοδος κατά 69,3% και 73,3%, σε 2.540 ευρώ/τ.μ. και 2.167 ευρώ/τ.μ. αντίστοιχα. Πρόκειται για μια εξέλιξη, η οποία ερμηνεύεται από την έλευση του ΜΕΤΡΟ, αλλά και την επί δύο χρόνια μεγάλη ζήτηση (2023-2024) από ξένους επενδυτές, λόγω των αλλαγών που έγιναν στο πρόγραμμα της Χρυσής Βίζα και κατέστησε την περιοχή του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας, σε πρωταγωνιστή. Ο λόγος ήταν ότι σε εκείνη το ελάχιστο απαιτούμενο όριο επένδυσης παρέμειναν τα 250.000 ευρώ, έναντι 500.000 ευρώ σε κέντρο, βόρεια και νότια προάστια.
Με βάση τα στοιχεία του δείκτη τιμών Spitogatos-SPI, κατά το φετινό πρώτο τρίμηνο στο σύνολο της Αττικής, η ετήσια αύξησης της μέσης ζητούμενης τιμής πώλησης διαμορφώθηκε σε 8%. Σύμφωνα με την επεξεργασία των σχετικών στοιχείων από το capital.gr, σε σχέση με το 2021, προκύπτει ότι η συνολική αύξηση των τελευταίων πέντε ετών φτάνει το 54% και καταδεικνύει τους λόγους για τους οποίους, η απόκτηση κατοικίας από το μέσο ελληνικό νοικοκυριό, είναι πλέον όλο και δυσκολότερη. Άλλωστε, η αγοραστική δύναμη παρέμεινε καθηλωμένη, λόγω των αυξήσεων που μεσολάβησαν στις τιμές των αγαθών και τις υπηρεσίες τα προηγούμενα χρόνια. Σε πρόσφατη τριμηνιαία έκθεση των ΙΟΒΕ-CEPAL, επισημαίνεται ότι ενώ την περίοδο 2019-2025, ο μέσος μισθός στον ιδιωτικό τομέα καταγράφει μέση ετήσια ονομαστική αύξηση κατά 4,5%, προσεγγίζοντας τα 1.500 ευρώ, σε πραγματικούς όρους, έχει μειωθεί οριακά, ακριβώς επειδή η ακρίβεια αντιστάθμισε το σύνολο των αυξήσεων αυτών, διατηρώντας έτσι καθηλωμένη την αγοραστική δύναμη.
Σε ό,τι αφορά τις τιμές ενοικίασης το πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με τα στοιχεία του δείκτη τιμών Spitogatos-SPI, στην Αττική, η ετήσια αύξηση διαμορφώνεται σε 4,8%, στη Θεσσαλονίκη σε 6,5% και στο υπόλοιπο της χώρας σε 6,7%. Το μεγαλύτερο ζήτημα προκύπτει από την διατήρηση των ενοικίων στο κέντρο της Αθήνας σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο, αντίστοιχο των ενοικίων στα βόρεια προάστια (!), δείγμα των στρεβλώσεων που γεννώνται από την έλλειψη προσφοράς. Ειδικότερα, η μέση ζητούμενη τιμή ανέρχεται σε 11,54 ευρώ/τ.μ. και στο κέντρο και στα βόρεια, με την ετήσια αύξηση να διαμορφώνεται σε 5,8% και 3,9% αντίστοιχα.
Εκ των πραγμάτων, πρόκειται για τιμές στις οποίες δύσκολα μπορεί να ανταποκριθούν τα ελληνικά νοικοκυριά κι ακόμα περισσότερο οι πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, δηλαδή οι νέοι, οι εργένηδες, τα νέα ζευγάρια, οι φοιτητές και οι χαμηλόμισθοι. Το πρόβλημα μεγεθύνεται από το γεγονός ότι λιγοστεύουν πλέον και οι προσιτές επιλογές, καθώς παρατηρούνται υψηλές τιμές ακόμα και σε περιοχές που στο παρελθόν είχαν τέτοια ακίνητα. Για παράδειγμα, στα δυτικά προάστια και στα προάστια του Πειραιά, η μέση ζητούμενη τιμή ανέρχεται σήμερα σε 8,75 ευρώ/τ.μ., καταγράφοντας ετήσια αύξηση κατά 4,5% και 3,3%. Πάντως, θα πρέπει να σημειωθεί ότι πλέον, ο ρυθμός της ανόδου των ενοικίων έχει επιβραδυνθεί, με δεδομένο ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 30% κατά μέσο όρο τα τελευταία πέντε χρόνια.
