Η τεχνητή νοημοσύνη κερδίζει διαρκώς έδαφος στις ηλεκτρονικές αγορές, καθώς όλο και περισσότεροι καταναλωτές στρέφονται στα AI chatbots για να εντοπίσουν προϊόντα, να συγκρίνουν επιλογές και να βρουν αξιόπιστα ηλεκτρονικά καταστήματα. Ωστόσο, η νέα αυτή συνήθεια ενδέχεται να κρύβει παγίδες, καθώς δημοφιλή εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης παραπέμπουν χρήστες σε ιστοσελίδες αμφισβητούμενης αξιοπιστίας, ακόμη και όταν τους ζητείται να προτείνουν ασφαλείς επιλογές για αγορές.
Σύμφωνα με έρευνα της Podqi, τα ChatGPT, Gemini και Perplexity συμπεριέλαβαν στις απαντήσεις τους συνδέσμους προς ιστοσελίδες που εμφανίζονταν ως επίσημα ηλεκτρονικά καταστήματα επιχειρήσεων που έχουν πλέον σταματήσει τη λειτουργία τους, αλλά και προς ιστοτόπους που διαθέτουν προϊόντα-απομιμήσεις.
Για τις ανάγκες της έρευνας, οι αναλυτές εξέτασαν περίπου 151 εμπορικά σήματα, από μικρές επιχειρήσεις μέχρι μεγάλες διεθνείς εταιρείες. Στα chatbots τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία ηλεκτρονικών καταστημάτων, τη δυνατότητα αποστολής προϊόντων στο εξωτερικό και την ύπαρξη τοπικών ιστοσελίδων των συγκεκριμένων brands.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των τριών εργαλείων. Το Perplexity κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό παραπομπών σε ύποπτους ιστοτόπους, με 15% των απαντήσεών του να περιλαμβάνουν τέτοιες επιλογές. Ακολούθησε το ChatGPT με 8%, ενώ το Gemini εμφάνισε το χαμηλότερο ποσοστό, στο 4%.
Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα εργαλεία παρουσίαζαν πάντοτε τις επίμαχες ιστοσελίδες ως ασφαλείς. Το ChatGPT, για παράδειγμα, συμπεριέλαβε προειδοποιήσεις για πιθανούς κινδύνους στο 24% των απαντήσεων που εξετάστηκαν, εμφανίζοντας την καλύτερη επίδοση στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Όταν οι ύποπτες ιστοσελίδες εμφανίζονται ως προτάσεις αγοράς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στο 57% των απαντήσεων που περιείχαν ύποπτους ιστοτόπους, τα chatbots τους εμφάνιζαν ως προτεινόμενες επιλογές για την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών αγορών. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι στο 34% των περιπτώσεων δεν υπήρχε καμία προειδοποίηση ή επιφύλαξη για την αξιοπιστία τους. Αντίθετα, μόλις το 9% των απαντήσεων περιλάμβανε σαφή σύσταση προς τους χρήστες να αποφύγουν την επίσκεψη στις συγκεκριμένες σελίδες.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Podqi, Τρέβορ Γουέστ, μιλώντας στο The Verge, υπογράμμισε ότι βασικός στόχος της έρευνας είναι να καταστήσει σαφές πως οι καταναλωτές δεν πρέπει να θεωρούν αυτομάτως ασφαλείς τις προτάσεις που λαμβάνουν από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Όπως σημείωσε, είναι απαραίτητο να ελέγχουν την αξιοπιστία κάθε ιστοσελίδας πριν κοινοποιήσουν προσωπικά στοιχεία ή καταχωρίσουν δεδομένα πιστωτικών καρτών.
Οι κίνδυνοι από τις παραπλανητικές ιστοσελίδες
Τα ευρήματα της Podqi δεν αποτελούν μεμονωμένη περίπτωση. Αντίστοιχους κινδύνους αναδεικνύει και έρευνα της υπηρεσίας διαδικτυακής ασφάλειας Ask Silver, σύμφωνα με την οποία το ChatGPT μπορεί να παραπέμπει χρήστες σε ιστοσελίδες-κλώνους γνωστών εμπορικών σημάτων. Οι συγκεκριμένοι ιστότοποι αναπαράγουν την εμφάνιση παλαιότερων επίσημων σελίδων, με σκοπό να αποσπάσουν τραπεζικά στοιχεία και προσωπικές πληροφορίες από ανυποψίαστους επισκέπτες.
Η χειραγώγηση των αποτελεσμάτων δεν αποτελεί αποκλειστικό πρόβλημα των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς αντίστοιχες πρακτικές έχουν καταγραφεί και στις παραδοσιακές μηχανές αναζήτησης. Ωστόσο, τα AI chatbots δημιουργούν μια πρόσθετη πρόκληση: παρουσιάζουν συχνά τις απαντήσεις τους με τρόπο που αποπνέει βεβαιότητα, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των χρηστών στις προτάσεις τους.
