Σχεδόν τρεις στους τέσσερις Έλληνες (72%) δηλώνουν ότι η ενεργειακή μετάβαση είναι πλέον επιτακτική ανάγκη για τη χώρα τους, σύμφωνα με τα ευρήματα έρευνας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Σε ερώτηση σχετικά με το τι αναμένουν από την ενεργειακή μετάβαση, όπου οι ερωτηθέντες μπορούσαν να επιλέξουν περισσότερες από μία απαντήσεις, το 82% ανέφερε τη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου ενώ το 81% επιζητά σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές ενέργειας και το 78% την επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής.
Σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, η πλειονότητα των πολιτών αναμένει ότι η ενεργειακή μετάβαση θα επιβραδύνει την κλιματική αλλαγή, με ποσοστά που κυμαίνονται από 58% στην Εσθονία έως 87% στην Ουγγαρία. Πρόκειται για ένα από τα βασικά ευρήματα της όγδοης Έρευνας για το Κλίμα που δημοσίευσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).
Η έρευνα που διεξήχθη από την Ipsos bva σε δείγμα 23.000 ατόμων και στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, δημοσιεύεται σε μια περίοδο που οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας έχουν μειώσει σημαντικά την αγοραστική δύναμη σε σχεδόν οκτώ στους δέκα Έλληνες.
Τα τρία αναμενόμενα οφέλη της ενεργειακής μετάβασης συγκεντρώνουν παραπλήσια ποσοστά, ωστόσο η μεταξύ τους σειρά κατάταξης έχει αλλάξει από το 2022. Πριν από τέσσερα χρόνια η επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής ήταν το όφελος που αναφερόταν συχνότερα στην Ελλάδα και σε άλλα 18 ακόμη κράτη μέλη και η μείωση των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου σε οκτώ κράτη μέλη ενώ οι σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές δεν αναφέρθηκε σε κανένα. Σήμερα, οι σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές καταλαμβάνουν την πρώτη θέση ως το συχνότερα αναφερόμενο όφελος, σαν απάντηση, στην Ελλάδα και σε επτά ακόμη κράτη μέλη, με τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης να αναφέρεται ως απάντηση σε 16 κράτη μέλη ενώ η επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής μόνο σε τρία.
“Τα ελληνικά νοικοκυριά συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που επλήγησαν περισσότερο από τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, στην Ευρώπη”, δήλωσε ο Αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, Γιάννης Τσακίρης.
“Η αξιοποίηση του άφθονου ηλιακού δυναμικού της Ελλάδας αποτελεί μια στρατηγική ευκαιρία για τη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και την έκθεση στις διακυμάνσεις των τιμών της ενέργειας. Επενδύοντας στην καθαρή ενέργεια, μπορούμε να ενισχύσουμε την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για πιο προσιτή ηλεκτρική ενέργεια για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, προωθώντας παράλληλα τους κλιματικούς μας στόχους”.
Στην ερώτηση σχετικά με το τι θα συνέβαινε εάν η ΕΕ προχωρούσε με πολύ αργούς ρυθμούς στην ενεργειακή μετάβαση, οι Έλληνες έβαλαν στην πρώτη θέση τους λογαριασμούς τους: το 81% θεωρεί επικίνδυνη την μακροπρόθεσμη αύξηση των τιμών της ενέργειας και του κόστους ζωής (ΕΕ: 79%), ποσοστό οριακά υψηλότερο από το 80% που αναφέρει ως κίνδυνο την αύξηση της εξάρτησης από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου (ΕΕ: 78%). Το θετικό στοιχείο είναι το αίσθημα υπερηφάνειας των Ελλήνων: επτά στους δέκα Έλληνες (69%) δηλώνουν ότι θα ένιωθαν ακόμα πιο υπερήφανοι που είναι Ευρωπαίοι εάν η ΕΕ αποκτούσε ενεργειακή ανεξαρτησία (ΕΕ: 62%).
Η ακρίβεια και οι επιπτώσεις της
Κατά τους τελευταίους 12 μήνες, οι αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, των καυσίμων για τα οχήματα, του πετρελαίου θέρμανσης ή της ηλεκτρικής ενέργειας έχουν μειώσει “σε μεγάλο βαθμό” την αγοραστική δύναμη σε σχεδόν οκτώ στους δέκα Έλληνες (78%) (ΕΕ: 60%), ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ, με το 32% να αναφέρει ότι επηρεάστηκε σε “πολύ μεγάλο βαθμό” από τις αυξήσεις (ΕΕ: 20%), επίσης ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ.
Για να αντεπεξέλθουν στις αυξήσεις των τιμών, το 52% δηλώνει ότι έχει περιορίσει τις καθημερινές δαπάνες για τρόφιμα ή για την υγεία (ΕΕ: 38%), ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ, ενώ το 41% έχει μειώσει τη θέρμανση (ΕΕ: 34%). Για κάποιους πολίτες, οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας δεν περιορίστηκαν απλώς σε περικοπές δαπανών: το 33% δηλώνει ότι χρεώθηκε, ζήτησε οικονομική βοήθεια ή καθυστέρησε να πληρώσει έναν λογαριασμό ρεύματος (ΕΕ: 16%), το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.
Στις μετακινήσεις, σχεδόν τρεις στους τέσσερις Έλληνες (74%, ΕΕ: 60%) δηλώνουν ότι οι αυξήσεις των τιμών έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν το αυτοκίνητό τους, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ. Χαρακτηριστικά το 45% έχει περιορίσει τις μετακινήσεις για βασικές ανάγκες, όπως ψώνια, ιατρικά ραντεβού ή για τη διεκπεραίωση διοικητικών υποθέσεων (ΕΕ: 31%), ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. Το 34% δηλώνει πως έχει στερηθεί μια εκδρομή το Σαββατοκύριακο, τις διακοπές ή μια επίσκεψη σε συγγενείς και φίλους (ΕΕ: 30%). Το 25% δήλωσε πως οδηγεί πλέον πιο αργά για εξοικονόμηση καυσίμων (ΕΕ: 22%), ενώ το 31% έχει αντικαταστήσει τις μεμονωμένες μετακινήσεις με αυτοκίνητο με την από κοινού χρήση αυτοκινήτου, τα μέσα μαζικής μεταφοράς ή το ποδήλατο (ΕΕ: 22%), ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ.
Ευρωπαϊκή παραγωγή
Για να υλοποιηθεί η ενεργειακή μετάβαση, το 84% των Ελλήνων επιθυμεί να δοθεί προτεραιότητα στην ενέργεια χαμηλών εκπομπών άνθρακα (ΕΕ: 87%). Η ηλιακή ενέργεια καταλαμβάνει την πρώτη θέση (61%, ποσοστό πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ΕΕ: 52%) και ακολουθεί η αιολική ενέργεια (31%).
Στην ερώτηση σχετικά με την προσέγγιση στην οποία θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα η ΕΕ για την ενεργειακή της μετάβαση, το 51% των Ελλήνων θα προτιμούσε την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής βιομηχανίας καθαρών τεχνολογιών, ακόμα και αν χρειαστεί περισσότερος χρόνος, ενώ το 37% θα προτιμούσε την ταχύτερη επέκταση της χρήσης καθαρών τεχνολογιών χρησιμοποιώντας εισαγόμενο εξοπλισμό. Η ανάπτυξη της παραγωγής στην Ευρώπη είναι η προτιμώμενη προσέγγιση και στα 27 κράτη μέλη.
Οι Έλληνες όμως προτιμούν τη συνεργασία από τη μεμονωμένη δράση: το 69% θέλει η χώρα του να εντείνει τη συνεργασία της με άλλες χώρες (ΕΕ: 68%), ενώ το 26% θεωρεί ότι θα πρέπει να βασίζεται κυρίως στις δικές της δυνατότητες (ΕΕ: 23%). Επίσης, το 62% θα προτιμούσε τη συνένωση των πόρων των χωρών της ΕΕ για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων (ΕΕ: 59%), έναντι του 29% που θα προτιμούσε να τις χρηματοδοτεί κάθε χώρα χωριστά (ΕΕ: 31%). Και στα 27 κράτη μέλη, οι Ευρωπαίοι προτιμούν τη συνένωση των πόρων τους.
