
Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου και νέα δεδομένα εξηγούν γιατί έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής.
Οι άνδρες εξακολουθούν να έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής από τις γυναίκες, ενώ εμφανίζουν υψηλότερη θνησιμότητα από συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά νοσήματα και ατυχήματα.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου, πρόσφατα στοιχεία από την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας (Destatis), αναδεικνύουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων. Υπογραμμίζουν επίσης την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης, αναφέρει το Medscape που τα παρουσίασε αναλυτικά.
Τα νέα δεδομένα, συνοψίζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος), Δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος-ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ).
Όπως εξηγούν, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα η θνησιμότητα των ανδρών είναι υψηλότερη σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Η διαφορά είναι ιδιαιτέρως έντονη στις ηλικίες 15–34 ετών, όπου οι θάνατοι των ανδρών είναι υπερδιπλάσιοι εκείνων των γυναικών.
Στις ηλικίες 35–84 ετών, η θνησιμότητα των ανδρών είναι κατά 50-85% υψηλότερη. Το προσδόκιμο ζωής στη Γερμανία διαμορφώνεται στα 78,8 έτη για τους άνδρες και στα 83,4 έτη για τις γυναίκες, παρουσιάζοντας διαφορά 4,6 ετών. Παρά τη σταδιακή μείωση αυτής της απόκλισης τις τελευταίες δεκαετίες, οι ανισότητες παραμένουν σημαντικές.
Καρδιαγγειακά και καρκίνος
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν μία από τις κυριότερες αιτίες αυξημένης ανδρικής θνησιμότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Destatis, το 2024 καταγράφηκαν 65.435 θάνατοι ανδρών από ισχαιμική καρδιοπάθεια, έναντι 48.038 γυναικών. Αντίστοιχα, οι θάνατοι από έμφραγμα του μυοκαρδίου ανήλθαν σε 24.875 και 16.383.
Παρότι η θνησιμότητα από έμφραγμα παρουσιάζει πτωτική τάση, η καρδιαγγειακή υγεία σε άνδρες και γυναίκες εξακολουθεί να επιβαρύνεται σημαντικά από παράγοντες όπως:
- Το κάπνισμα
- Η αρτηριακή υπέρταση
- Η δυσλιπιδαιμία
- Ο σακχαρώδης διαβήτης
- Η παχυσαρκία
- Η σωματική αδράνεια
Σημαντικές διαφορές παρατηρούνται και στη θνησιμότητα από καρκίνο. Το 2025, ο καρκίνος του πνεύμονα ευθυνόταν για 26.192 θανάτους ανδρών, έναντι 18.972 γυναικών, αποτελώντας τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου στους άνδρες.
Η διαχρονικά υψηλότερη κατανάλωση καπνού στον ανδρικό πληθυσμό αποτελεί καθοριστικό παράγοντα αυτής της διαφοράς.
Επιπλέον, ο καρκίνος του παχέος εντέρου προκάλεσε 12.554 θανάτους ανδρών και 10.336 γυναικών. Στην εμφάνιση της νόσου, εκτός από την ηλικία και τη γενετική προδιάθεση, συμβάλλουν επίσης:
- Η παχυσαρκία
- Η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας
- Η κατανάλωση αλκοόλ
- Ορισμένες διατροφικές συνήθειες
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της διακοπής του καπνίσματος, της υιοθέτησης υγιεινών συνηθειών και της συμμετοχής σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξατομικευμένη αξιολόγηση του κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου, του πνεύμονα και του προστάτη, σύμφωνα με τις ενδεδειγμένες συστάσεις πρόληψης, τονίζουν οι ειδικοί.
Κατανάλωση αλκοόλ και ατυχήματα
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι η κατανάλωση αλκοόλ. Το 2023 καταγράφηκαν περίπου 169.800 νοσηλείες ανδρών για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές σχετιζόμενες με το αλκοόλ, έναντι 62.900 στις γυναίκες.
Τα στοιχεία αφορούν περιστατικά νοσηλείας και όχι μοναδικούς ασθενείς. Η κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο:
- Κακοηθειών
- Καρδιαγγειακών νοσημάτων
- Ηπατικής βλάβης
- Ατυχημάτων
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η υπερεκπροσώπηση των ανδρών στα θανατηφόρα ατυχήματα. Το 2025, το 73,6% των θυμάτων τροχαίων δυστυχημάτων στη Γερμανία ήταν άνδρες.
Στις ηλικίες 15–20 ετών, οι θάνατοι αγοριών και νεαρών ανδρών ήταν περίπου πενταπλάσιοι εκείνων των κοριτσιών και νεαρών γυναικών. Στη διαφορά αυτή συμβάλλουν παράγοντες, όπως:
- Η υπερβολική ταχύτητα
- Η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών
- Η συχνότερη χρήση μοτοσικλετών από τους άνδρες
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται στους πνιγμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανικής Ένωσης Ναυαγοσωστικής (DLRG), έως τον Σεπτέμβριο του 2026 σχεδόν το 85% των θυμάτων ήταν άνδρες. Η υποτίμηση του κινδύνου, η υπερεκτίμηση των προσωπικών δυνατοτήτων, οι ανεπαρκείς κολυμβητικές δεξιότητες και η κατανάλωση αλκοόλ αποτελούν σημαντικούς επιβαρυντικούς παράγοντες.
Συμπέρασμα
Η μικρότερη διάρκεια ζωής των ανδρών δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε βιολογικές διαφορές. Οι συμπεριφορικές συνήθειες, οι κοινωνικές επιδράσεις, οι επαγγελματικές επιβαρύνσεις και η περιορισμένη αξιοποίηση των υπηρεσιών υγείας διαδραματίζουν επίσης ουσιαστικό ρόλο.
«Το κεντρικό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ανδρών είναι ότι σημαντικό μέρος της πρόωρης ανδρικής θνησιμότητας μπορεί να προληφθεί. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου, ο συστηματικός προληπτικός έλεγχος, η φροντίδα της ψυχικής υγείας και η υιοθέτηση ασφαλέστερων συμπεριφορών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση τόσο της διάρκειας όσο και της ποιότητας ζωής. Η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από τη νεαρή ηλικία, πολύ πριν εμφανιστούν σοβαρά προβλήματα υγείας», καταλήγουν οι τρεις ειδικοί.
Φωτογραφία: iStock

