ΣΙΝΕΜΑ

Το «Πάθος» του Γκοντάρ επιστρέφει στα σινεμά – είναι όμως για καλό;

Οθόνες

Το «Πάθος» του Γκοντάρ επιστρέφει στα σινεμά – είναι όμως για καλό;

Υπάρχει λόγος που αυτή η ταινία παραμένει ξεχασμένη.

Γιάννης Βασιλείου

Γιάννης Βασιλείου

ΑΠΟ ΤΑ 2 Ή 3 ΠΡΑΓΜΑΤΑ που ξέρω γι’ αυτή και έπειτα το σινεμά του Γκοντάρ γίνεται αυστηρά δοκιμιακού χαρακτήρα και με τα χρόνια ολοένα και πιο εσωστρεφές, απαιτώντας ειδικές συνθήκες προβολής και ειδική μεταχείριση από όσους δεν ανήκουν στην ομάδα των σκληροπυρηνικών φαν του.

Στην πραγματικότητα, και αυτή η (ας την πούμε έτσι) δεύτερη καριέρα του Γκοντάρ έχει πολλές επιμέρους φάσεις – αν θέλουμε να γίνουμε κι εμείς προβοκάτορες, υπάρχει η περίοδος Τζίγκα Βερτόφ π.χ. που το κυριότερο που μας χάρισε είναι μάλλον μια ξεκαρδιστική σκηνή στο «Godard mon Amour» του Μισέλ Χαζαναβίσιους, η οποία αποδεικνύει γιατί το σινεμά δεν μπορεί να είναι προϊόν ανόθευτης δημοκρατικής διαδικασίας, κάτι που αντιλήφθηκε εκ των υστέρων και ο ίδιος ο (ισχυρογνώμων) Γκοντάρ. 

Στο φιλμ έχουμε αρκετό γυμνό –σχεδόν πάντα έχουμε, από ένα σημείο κι έπειτα‒, κλασική μουσική, ίδια μικρά ονόματα χαρακτήρων με τους ηθοποιούς που τους ενσαρκώνουν, για να μειωθεί η απόσταση μεταξύ αλήθειας και κινηματογραφικής αλήθειας, έχουμε και τη νεαρή Ιζαμπέλ Ιπέρ να ξεκαθαρίζει μέσα στο πρώτο δεκάλεπτο ότι «δεν μπορείς να κάνεις πλάκα με την εργατική τάξη».

Στα ’80s oι προκλήσεις και η επιστροφή σε μια σχετική αφηγηματικότητα με το «Ο σώζων εαυτόν σωθήτω» έφεραν απρόσμενη εμπορική επιτυχία και μαζί τους αναγέννηση, μεγαλύτερους προϋπολογισμούς, περισσότερες συνεργασίες με σταρ και όλα αυτά ενώ ο δημιουργός συνέχιζε να εκδηλώνει μια σχέση αγάπης-μίσους για την τέχνη που υπηρετούσε, αν και στην πραγματικότητα ζούσε και ανέπνεε σινεμά ‒ οι αφορισμοί του είχαν έναν λανθάνοντα ναρκισσιστικό χαρακτήρα, σύμφυτο με το ζώδιο του Τοξότη στο οποίο ανήκε, για να μιλήσουμε επιστημονικά.

Ο Γκοντάρ συνεχίζει και σε αυτήν τη δεκαετία να στηλιτεύει τους περιορισμούς του σινεμά και να παράγει πολιτικά στρατευμένα, μη αφηγηματικά φιλμικά δοκίμια που στην καλή τους εκδοχή έμοιαζαν με το «Prenom: Carmen», στην κακή τους με το «Πάθος».

Το «Πάθος» του Γκοντάρ επιστρέφει στα σινεμά – είναι όμως για καλό;
Γνωρίζοντας την ύστερη εξέλιξη του σινεμά του, που τα τελευταία χρόνια έφτασε να θυμίζει περισσότερο video art, εδώ μπορείς να παρατηρήσεις έναν πρώιμο «αποχαιρετισμό στη γλώσσα».

Γνωρίζοντας την ύστερη εξέλιξη του σινεμά του, που τα τελευταία χρόνια έφτασε να θυμίζει περισσότερο video art, εδώ μπορείς να παρατηρήσεις έναν πρώιμο «αποχαιρετισμό στη γλώσσα». Το σχίσμα μεταξύ εικόνας και ήχου μεγαλώνει, όπως διαπιστώνουμε σε μια σειρά από σκηνές με επιτηδευμένο και εξόφθαλμα –περισσότερο από άλλες φορές‒ ασυγχρόνιστο ήχο. Μεταξύ άλλων, στην ταινία ένας σκηνοθέτης στήνει και γυρίζει αναπαραστάσεις πινάκων ζωγραφικής, από Γκόγια και Ελ Γκρέκο μέχρι Ντελακρουά.

Ο Γκοντάρ αρχικά τα είχε βρει με τον Βιτόριο Στοράρο και τον Ντιν Ταβουλάρις, οι οποίοι ταξίδεψαν ως την πόλη της Ρολ για να συνεργαστούν μαζί του και να βοηθήσουν σε αυτό το σκέλος της ταινίας. Όπως καταλαβαίνετε, ογκόλιθοι και οι δύο στους επιμέρους κλάδους τους, παραείχαν προσωπική άποψη για το πώς πρέπει να γίνουν τα πράγματα και οι διαφωνίες με τον Γκοντάρ ήταν διαρκείς. Ο βοηθός του ισχυρίζεται ότι στο τέλος ο σκηνοθέτης εξοργίστηκε τόσο που τους παράτησε σε ένα καφέ την ώρα που έκλεινε, δίχως ταξί για να γυρίσουν στο ξενοδοχείο και δίχως εισιτήρια επιστροφής για τις ΗΠΑ.  

Τελικά ο Γκοντάρ έμελλε να συνεργαστεί ξανά με τον θρυλικό Ραούλ Κουτάρ, ο οποίος τότε είχε να δουλέψει μια πενταετία. Οι Κάννες χαιρέτισαν την επιστροφή του διευθυντή φωτογραφίας με ένα βραβείο για τη δουλειά του στο φιλμ, στις σχετικές σκηνές ακούμε τον Γέρζι, τον Πολωνό σκηνοθέτη στο φιλμ να μιλά (ενίοτε και να διαμαρτύρεται) για το φως στην τρισδιάστατη ανασύνθεση των πινάκων, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς όμως το οπτικό αποτέλεσμα δεν μπορεί να συγκριθεί με αντίστοιχα εγχειρήματα του Γκρίναγουεϊ, για παράδειγμα, οπότε μάλλον δεν μπορούμε να κάνουμε λόγο και για κομψοτέχνημα, όπως διαβάζουμε σε κριτικές της εποχής.

Το «Πάθος» του Γκοντάρ επιστρέφει στα σινεμά – είναι όμως για καλό;
Έχουμε και τη νεαρή Ιζαμπέλ Ιπέρ να ξεκαθαρίζει μέσα στο πρώτο δεκάλεπτο ότι «δεν μπορείς να κάνεις πλάκα με την εργατική τάξη».

Αυτό ίσως να μην έρχεται απαραίτητα σε αντίθεση με τις προθέσεις του Γκοντάρ, που είναι πιθανό να ήθελε η κινηματογραφική εκδοχή του εκάστοτε πίνακα να ωχριά μπρος στην αυθεντική δημιουργία.

Κατά τα άλλα, στο φιλμ έχουμε αρκετό γυμνό –σχεδόν πάντα έχουμε, από ένα σημείο κι έπειτα‒, κλασική μουσική, ίδια μικρά ονόματα χαρακτήρων με τους ηθοποιούς που τους ενσαρκώνουν, για να μειωθεί η απόσταση μεταξύ αλήθειας και κινηματογραφικής αλήθειας, έχουμε και τη νεαρή Ιζαμπέλ Ιπέρ να ξεκαθαρίζει μέσα στο πρώτο δεκάλεπτο ότι «δεν μπορείς να κάνεις πλάκα με την εργατική τάξη». Με το κοινό σου όμως; Για τον Γκοντάρ, ναι. Όχι μόνο μπορείς, αλλά οφείλεις να κάνεις πλάκα με το κοινό σου, οφείλεις να το προκαλείς και να το πυροβολείς με ερωτήματα και ιδέες. Απλώς εδώ φοβόμαστε ότι οι βινιέτες που συνθέτουν το έργο δεν στοιχειοθετούν κάποιο υποτιμημένο «ανέκδοτο» ‒ υπάρχει λόγος που η ταινία παραμένει ξεχασμένη, ανάμεσα σε άλλες, αναμφίβολα πιο γοητευτικές και γόνιμες δουλειές του μέσα στη δεκαετία.

Το «Πάθος» προβάλλεται ξανά στα θερινά σινεμά.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα στο email σας μια επιλογή από τα καλύτερα άρθρα του lifo.gr

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η γυναίκα με τη λεοπάρδαλη: Κάρι Γκράντ και Κάθριν Χέπμπορν σε τρελά κέφια

Οθόνες / «Η γυναίκα με τη λεοπάρδαλη»: Κάρι Γκραντ και Κάθριν Χέπμπορν σε τρελά κέφια

Η επανέκδοση της νέας κινηματογραφικής εβδομάδας είναι μια κωμωδία του 1938 για το σεξ και τα χρήματα.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης: Η ζωή και το έργο του Αμπάς Κιαροστάμι

Σαν Σήμερα / Πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης: Η ζωή και το έργο του Αμπάς Κιαροστάμι

Ο σκηνοθέτης που έβαλε το Ιράν στο κινηματογραφικό χάρτη απεβίωσε σαν σήμερα, το 2016, σε ηλικία 76 ετών

ΤΑΣΟΣ ΜΕΛΕΜΕΝΙΔΗΣ

O «Μεγάλος Λεμπόφσκι» έγινε 25 χρονών και επιστρέφει στα θερινά σινεμά

Οθόνες / O «Μεγάλος Λεμπόφσκι» έγινε 25 χρονών και επιστρέφει στα θερινά σινεμά

Όπως τα περισσότερα cult διαμάντια, ο «Λεμπόφσκι» απέτυχε στα ταμεία όταν κυκλοφόρησε, για να αγαπηθεί αργότερα με την κυκλοφορία σε βίντεο και να γνωρίσει τελικά κριτική αποθέωση.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Δύο νέες ταινίες τρόμου στο Netflix

Οθόνες / «Run rabbit run» & «The deep house»: Δύο νέες ταινίες τρόμου στο Netflix

Δυο ταινίες που έχουν κάτι να δώσουν στον φαν του είδους, τουλάχιστον σε επίπεδο κατασκευής.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Η ταινία «Τα Κουρέλια Τραγουδάνε Ακόμα...» και το ροκ εντ ρολ στην Ελλάδα των 50s

Οθόνες / Η ταινία «Τα Κουρέλια Τραγουδάνε Ακόμα…» και το ροκ εντ ρολ στην Ελλάδα των ’50s

Με αφορμή το θάνατο του δισκοπώλη Άρη Μπέλλη, στενού συνεργάτη του σκηνοθέτη Νίκου Νικολαΐδη.

ΦΩΝΤΑΣ ΤΡΟΥΣΑΣ

Οι ταινίες που θα δούμε φέτος στα θερινά σινεμά

Pulp Fiction / Οι ταινίες που θα δούμε φέτος στα θερινά σινεμά

Πολυαναμενόμενες πρεμιέρες, μοναδικές προβολές, οσκαρικές αλλά και πιο κλασικές επανεκδόσεις. Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος επιλέγει τις ταινίες που θα απολαύσουμε αυτό το καλοκαίρι κάτω από τα αστέρια, παρέα με μια παγωμένη Fischer.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Σπασμένος καθρέφτης

Οθόνες / Σπασμένος Καθρέφτης: Η πιο camp κινηματογραφική μεταφορά βιβλίου της Άγκαθα Κρίστι

Η ταινία του 1980 επιστρέφει σε επανέκδοση στα θερινά σινεμά.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Κάθριν Χέμπορν: Η σταρ των μεγάλων αντιφάσεων

Σαν Σήμερα / Κάθριν Χέπμπορν: Η σταρ των μεγάλων αντιφάσεων

Είκοσι χρόνια μετά τον θάνατό της στις 29 Ιουνίου του 2003 σε ηλικία 96 ετών, η Κάθριν Χέπμπορν παραμένει η εμβληματικότερη κινηματογραφική μορφή αυταπάρνησης και αδιαφορίας για το ασύλληπτης διάρκειας status της, υπονοώντας πως ήταν καταδικασμένη να γίνει, και να πεθάνει, σταρ.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ρεβέκκα

Οθόνες / Ρεβέκκα: Ένας αγαπημένος Χίτσκοκ ξανά στα θερινά

Η πρώτη αμερικανική ταινία του Άλφρεντ Χίτσκοκ κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Παραγωγής το 1941.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ταινίες με «καλοκαίρι» στον τίτλο και στην καρδιά

Ηχητικά Άρθρα / Ταινίες με «καλοκαίρι» στον τίτλο και στην καρδιά

Πέντε κινηματογραφικά «καλοκαίρια» για να στήσετε έναν ξεχωριστό οικιακό σινεμαραθώνιο.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Ξαναβλέποντας το υπέροχο και βαθιά καλοκαιρινό «Il sorpasso» με τον Ζαν-Λουί Τρεντινιάν

Ηχητικά Άρθρα / Ξαναβλέποντας το υπέροχο και βαθιά καλοκαιρινό «Il sorpasso» με τον Ζαν-Λουί Τρεντινιάν

Ο Δημήτρης Πολιτάκης ξαναβλέπει, στη μνήμη του Ζαν Λουί Τρεντινιάν, το αστείο, σοβαρό, αξέχαστο και βαθιά καλοκαιρινό «Il sorpasso» του 1962.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ

Σκοτεινοί δολοφόνοι

Οθόνες / «Σκοτεινοί δολοφόνοι»: Τόνι Κέρτις και Μπερτ Λάνκαστερ σε ένα ασπρόμαυρο αριστούργημα του 1957

Η ταινία «Sweet Smell of Success» προβάλλεται από σήμερα στα θερινά σε επανέκδοση.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Umberto D., ο, τι μου αρνήθηκαν οι άνθρωποι

Οθόνες / «Ό, τι μου αρνήθηκαν οι άνθρωποι»: Ιταλικός νεορεαλισμός στα θερινά

Μετά τον «Λούστρο Παπουτσιών» και τον «Κλέφτη Ποδηλάτων», ο Βιτόριο ντε Σίκα στράφηκε στο πορτρέτο ενός γηραιού κυρίου.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Η θριαμβευτική επιστροφή του τσιγάρου στην μικρή οθόνη

Οθόνες / Η θριαμβευτική επιστροφή του τσιγάρου στην μικρή οθόνη

Το 2020, οι πωλήσεις τσιγάρων παγκοσμίως αυξήθηκαν για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια. Η μοιρολατρική συμπεριφορά που φάνηκε να διεισδύει στη συλλογική συνείδηση με την πανδημία, σίγουρα δεν έχει γίνει καπνός.

THE LIFO TEAM

Το ελληνικό καλοκαίρι εμπνέει το διεθνές σινεμά

Pulp Fiction / Το ελληνικό καλοκαίρι εμπνέει το διεθνές σινεμά

O Θοδωρής Κουτσoγιαννόπουλος μας θυμίζει υπέροχες ταινίες που εξύμνησαν το αιώνιο ελληνικό καλοκαίρι, διαφήμισαν τη χώρα μας στο εξωτερικό και μπορούμε να τις απολαύσουμε στα θερινά σινεμά, παρέα με μία παγωμένη Fischer.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Related posts

“Ο άντρας των ονείρων μου” τη Δευτέρα 12/2 από την Κινηματογραφική Λέσχη Θήρας

timesadmin

Τραν Αν Χουνγκ: ‘Η ζωή είναι εμπειρία, το σινεμά είναι έκφραση’

timesadmin

Νάνι Μορέτι: ‘Το κοινό μπορεί ακόμα να μας εκπλήσσει ευχάριστα’

timesadmin

Οι νέες ταινίες της εβδομάδας: Μία προσφυγική οδύσσσεια κι ένα «ματωμένο» queer ρομάντζο μονοπωλούν το ενδιαφέρον

timesadmin

BAFTA 2024: Ο λόγος που ο Μάθιου Πέρι δεν ήταν στο “In Memoriam” αφιέρωμα των βραβείων

timesadmin

Ο Γούντι Άλεν μας μιλάει για τα ‘Γυρίσματα της Τύχης’

timesadmin