Τι-αλλάζει-στο-πώς-διοικείται-το-Δημόσιο
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τι αλλάζει στο πώς διοικείται το Δημόσιο

Toυ Δημήτρη Κατσαγάνη

Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε την περασμένη εβδομάδα νομοσχέδιο του Υπουργού Εσωτερικών, κος Μάκης Βορίδης το οποίο αφορά στην  “πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και διαχείριση κινδύνων στον δημόσιο τομέα”. 

Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί στις 7 Δεκεμβρίου 2022.  Σύμφωνα με την έκθεση ανάλυσης συνεπειών που συνοδεύει το νομοσχέδιο,  στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο είναι εμφανής η απουσία μιας δέσμης ενιαίων κανόνων για τις διαδικασίες οριοθέτησης αρμοδιοτήτων και καθορισμού θεσμικών οργάνων με σχετικές αρμοδιότητες, αναφορικά με την κατανομή και τη διάρθρωση των δημοσίων πολιτικών, αλλά και ειδικότερα ως προς τη μεταφορά αρμοδιοτήτων των διαφόρων φορέων του δημοσίου τομέα, ανεξαρτήτως επιπέδου διακυβέρνησης.

Άλλωστε, παρά το πολυδαίδαλο νομοθετικό πλαίσιο ως προς την κατανομή ή και ανακατανομή διοικητικών αρμοδιοτήτων, απουσιάζει η κατοχύρωση του νομικού ορισμού της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, καίτοι, σε πλείστες περιπτώσεις, επιχειρείται η υιοθέτηση είτε των γενικών αρχών είτε της στοχοθεσίας της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης στο πλαίσιο της δράσης διάφορων συντονιστικών οργάνων. Η ευρύτερη διαβούλευση επί των θεμάτων των αρμοδιοτήτων και ειδικά αναφορικά με ζητήματα αποκέντρωσης ή αποσυγκέντρωσης στερείται κοινής βάσης και είναι αποσπασματική και εν πολλοίς ατελέσφορη. Μάλιστα, η σχετική διακύμανση της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, ως προς το τι συνιστά τοπική υπόθεση, καταδεικνύει, μεταξύ άλλων, και την έλλειψη μακροπρόθεσμου διοικητικού σχεδιασμού, αλλά και την απουσία συστημικού consensus.

Με το παρόν, επιχειρείται μια μείζονα αλλαγή προτύπου διοικητικής οργάνωσης και λειτουργίας. Θεσμοθετείται ένα ολιστικό μοντέλο κυβερνησιμότητας, με απώτερο στόχο τη δόμηση ενός μηχανισμού συντονισμού και διαλειτουργικότητας των εμπλεκόμενων δημόσιων φορέων, ανεξαρτήτως επιπέδου διακυβέρνησης, με άξονα τη χρηστή και αποτελεσματική διοίκηση προς όφελος των πολιτών της χώρας.

Πιο αναλυτικά, το νομοσχέδιο προβλέπει τα ακόλουθα:

Μέρος Α’

1. Σκοπός

Σκοπός του παρόντος είναι η θεσμοθέτηση του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης ως νέου υποδείγματος κυβερνησιμότητας, σύμφωνα με τις αρχές και τη στοχοθεσία της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.

2. Αντικείμενο

Με τις διατάξεις του παρόντος ορίζονται τα θεσμικά όργανα για την υλοποίηση του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, καθορίζονται τα απαραίτητα επιχειρησιακά εργαλεία, τίθενται οι γενικές αρχές του συστήματος, οι κανόνες λειτουργικής ταξινόμησης των δημοσίων πολιτικών και προβλέπεται η μεθοδολογία κατανομής και ανακατανομής ή μεταφοράς των αρμοδιοτήτων των φορέων του δημοσίου τομέα υπό το πρίσμα της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.

3. Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

– πολυεπίπεδη διακυβέρνηση: το ενιαίο λειτουργικά διοικητικό πλέγμα, στο πλαίσιο του οποίου διασφαλίζεται, κυρίως με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών της πληροφορικής και της επικοινωνίας (ΤΠΕ), η συστημική συνεργασία των διοικητικών επιπέδων, κάθετα και οριζόντια ανά δημόσια πολιτική,

– λειτουργική ταξινόμηση: η κατηγοριοποίηση των δημόσιων πολιτικών με βάση το λειτουργικό κριτήριο, ήτοι την επιδίωξη συγκεκριμένου δημοσίου σκοπού, λαμβάνοντας υπόψη και τις αρχές του Διεθνούς Προτύπου Ταξινόμησης των λειτουργιών της Κυβέρνησης (Classification of the functions of government – COFOG) των Ηνωμένων Εθνών, επίπεδα διακυβέρνησης του Εθνικού Συστήματος Διακυβέρνησης: το εθνικό επίπεδο, ήτοι το κεντρικό και το αποκεντρωμένο, καθώς και το τοπικό επίπεδο, όπως διαρθρώνεται σε περιφερειακό και δημοτικό,

– Εθνικό Σύστημα Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης: το σύστημα σύμφωνα με το οποίο οι ασκούμενες δημόσιες πολιτικές, ταξινομούνται, σύμφωνα και με το Διεθνές Πρότυπο COFOG, καταγράφονται, κατηγοριοποιούνται, κατανέμονται και εποπτεύονται με σκοπό τη βελτιστοποίηση του συντονισμού, της διάδρασης και της συλλειτουργίας των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης.

– Κεντρικό Σημείο Αναφοράς: το αρμόδιο όργανο για την υποδοχή, τον χειρισμό και την αξιολόγηση θεμάτων που άπτονται της υλοποίησης του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, ανεξαρτήτως επιπέδου διακυβέρνησης, καθώς και για την αξιολόγηση του σκοπού και του αντικειμένου της δημόσιας πολιτικής, της διαθεσιμότητας και της καταλληλότητας των αναγκαίων πόρων κάθε εμπλεκόμενου φορέα κατά την ενάσκηση της δημόσιας πολιτικής υπό το πρίσμα της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.

Επιμέρους Σημείο Αναφοράς: το αρμόδιο όργανο σε κάθε υπουργείο για την αξιολόγηση της δημόσιας πολιτικής και την προώθηση στο κεντρικό σημείο αναφοράς, προτάσεων και νομοθετικών ρυθμίσεων που σχετίζονται με θέματα ανακατανομής ή μεταφοράς αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης.

4. Πεδίο εφαρμογής

Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται στον δημόσιο τομέα, καθώς και σε όλα τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (ν.π.ι.δ.) του δημόσιου τομέα, ανεξαρτήτως της υπαγωγής τους στη Γενική Κυβέρνηση.

5. Εθνικό Σύστημα Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

Για την υλοποίηση του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης ορίζονται τα εξής θεσμικά όργανα:

– ο Υπουργός Εσωτερικών ως Συντονιστής του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.

– ο Γενικός Γραμματέας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών ως το Κεντρικό Σημείο Αναφοράς.

-οι καθ’ ύλην αρμόδιοι Γενικοί ή Ειδικοί Γραμματείς κάθε Υπουργείου, καθώς και οι εκπρόσωποι των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων της χώρας, της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας και της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας ως τα επιμέρους σημεία αναφοράς.

– το Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης ως γνωμοδοτικό όργανο.

– η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Οργανώσεων της Γενικής Γραμματείας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών ως Επιχειρησιακό Κέντρο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.

-τα κατά περίπτωση συντονιστικά όργανα δημόσιας πολιτικής.

Για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης αναπτύσσονται ιδίως τα κάτωθι εργαλεία:

– το Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής και το Σχέδιο Δράσης.

– το Πληροφοριακό Σύστημα Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.

6. Γενικές αρχές του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

Το Εθνικό Σύστημα Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης δομείται και λειτουργεί σύμφωνα με τις γενικές αρχές της χρηστής διοίκησης και καλής διακυβέρνησης και τις αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης του, με στόχο την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Οι παραπάνω αρχές λαμβάνονται υπόψη κατά τη σύνταξη και εφαρμογή νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων ή και διοικητικών πράξεων, πολιτικών και δράσεων που αφορούν στη θέσπιση νέων ή στη μεταφορά υφιστάμενων αρμοδιοτήτων φορέων του δημοσίου τομέα.

7. Λειτουργική ταξινόμηση των δημοσίων πολιτικών κατά το Εθνικό Σύστημα Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

Για την υλοποίηση του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης οι δημόσιες πολιτικές αναπτύσσονται, οριοθετούνται, ταξινομούνται και εποπτεύονται σύμφωνα με την προαναφερθείσα λειτουργική ταξινόμηση.

Οι δημόσιες πολιτικές του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης ταξινομούνται σε πρώτο επίπεδο σε λειτουργικές περιοχές, που αντιστοιχούν σε ευρύτερους στόχους πολιτικής, οι οποίες εξειδικεύονται σε δεύτερο επίπεδο σε επιμέρους λειτουργικούς τομείς. Περαιτέρω, οι λειτουργικοί τομείς αναλύονται σε τρίτο επίπεδο σε θεματικά αντικείμενα, στα οποία αντιστοιχίζονται σε τέταρτο επίπεδο, συγκεκριμένες αρμοδιότητες φορέων του δημοσίου τομέα.

8. Μεθοδολογία κατανομής αρμοδιοτήτων στα επίπεδα διακυβέρνησης

Κάθε αρμόδιος φορέας του δημοσίου τομέα, για την κατανομή αρμοδιοτήτων στα επίπεδα διακυβέρνησης:

*Σε πρώτο στάδιο:

-συσχετίζει τις αρμοδιότητές του προς τις δημόσιες πολιτικές σύμφωνα με τη λειτουργική ταξινόμηση

-εντοπίζει τους εμπλεκόμενους φορείς σε κάθε επίπεδο διακυβέρνησης

– αξιολογεί τον σκοπό και το αντικείμενο της εκάστοτε δημόσιας πολιτικής, τη διαθεσιμότητα και την καταλληλότητα των αναγκαίων πόρων κάθε εμπλεκόμενου φορέα κατά την ενάσκηση της συγκεκριμένης δημόσιας πολιτικής.

* Σε δεύτερο στάδιο και σε περίπτωση που εντοπίζονται αρμοδιότητες σε κοινά πεδία σύμφωνα με τη λειτουργική ταξινόμηση και ασκούνται από πλείονες φορείς διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης, είναι δυνατή η ανακατανομή και μεταφορά αρμοδιοτήτων με στόχο την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της δημόσιας πολιτικής στο πεδίο.

Η ανακατανομή ή μεταφορά των αρμοδιοτήτων μεταξύ επιπέδων διακυβέρνησης διενεργείται σύμφωνα με τις γενικές αρχές του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.

9. Αρμοδιότητες Συντονιστή του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

Ο Συντονιστής του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης έχει ακόλουθες αρμοδιότητες:

-την παρακολούθηση θεμάτων που αφορούν στην υλοποίηση του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, και ειδικότερα κάθε ζητήματος που σχετίζεται με την ανακατανομή ή μεταφορά αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης,

-τον συντονισμό, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του έργου των εμπλεκόμενων φορέων του δημοσίου τομέα, το οποίο συνδέεται με την προώθηση και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

-την εποπτεία και την καθοδήγηση του Κεντρικού Σημείου Αναφοράς.

10. Αρμοδιότητες Κεντρικού Σημείου Αναφοράς

Το Κεντρικό Σημείο Αναφοράς για θέματα που άπτονται της υλοποίησης του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, έχει τις κάτωθι αρμοδιότητες:

-την υποδοχή, τον χειρισμό και την αξιολόγηση θεμάτων που άπτονται της υλοποίησης του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, ανεξαρτήτως επιπέδου διακυβέρνησης,

-τη συνεργασία με τα Επιμέρους Σημεία Αναφοράς, και τα συντονιστικά όργανα υλοποίησης δημόσιας πολιτικής

-τη διαβούλευση με εκπροσώπους της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας επί θεμάτων αποκέντρωσης, αποσυγκέντρωσης και μεταφοράς αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης,

-την αξιολόγηση του σκοπού και του αντικειμένου της δημόσιας πολιτικής, της διαθεσιμότητας και της καταλληλότητας των αναγκαίων πόρων κάθε εμπλεκόμενου φορέα κατά την ενάσκηση της δημόσιας πολιτικής υπό το πρίσμα της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης,

-την εισήγηση προς το Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης προτάσεων ενίσχυσης του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, ιδίως ως προς την ανακατανομή ή τη μεταφορά αρμοδιοτήτων, την άρση επικαλύψεων αρμοδιοτήτων σε όμοιες θεματικές, την κάλυψη νομοθετικών κενών και την άρση νομοθετικών ασαφειών,

– την ενημέρωση και την παροχή κατευθύνσεων για θέματα σχετικά με την εφαρμογή του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης,

– την εκπόνηση και υποβολή στη Βουλή τετραετούς σχεδίου στρατηγικής για την υλοποίηση του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, καθώς και την εκπόνηση ετησίων σχεδίων δράσης, που υποβάλλονται προς έγκριση στον Συντονιστή του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.

11. Αρμοδιότητες των Επιμέρους Σημείων Αναφοράς

Τα Επιμέρους Σημεία Αναφοράς για την υλοποίηση του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης στα Υπουργεία και στους άμεσα εποπτευόμενους από αυτά φορείς, έχουν τις κάτωθι αρμοδιότητες:

-την αξιολόγηση καθ’ ύλην αρμοδιότητας δημόσιας πολιτικής και την προώθηση στο Κεντρικό Σημείο Αναφοράς, προτάσεων και νομοθετικών ρυθμίσεων που σχετίζονται με θέματα ανακατανομής ή μεταφοράς αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης,

-τη συνεργασία με το Κεντρικό Σημείο Αναφοράς για την άντληση στοιχείων, δεδομένων και πληροφοριών αναφορικά με ζητήματα πολυεπίπεδης διακυβέρνησης

-τη σύνταξη ετήσιων εκθέσεων προόδου εργασιών και την υποβολή τους στο Κεντρικό Σημείο Αναφοράς στο πλαίσιο των σχεδίων δράσης.

Για την παρακολούθηση της υλοποίησης του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης σε ολόκληρη την επικράτεια, καθώς και σε περιφερειακό και δημοτικό επίπεδο ορίζονται, με απόφαση του οικείου φορέα, ως Επιμέρους Σημεία Αναφοράς εκπρόσωποι των αποκεντρωμένων διοικήσεων της χώρας, της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας και της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, αντιστοίχως.

12. Σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

Συστήνεται συλλογικό γνωμοδοτικό όργανο, το οποίο υπάγεται στη Γενική Γραμματεία Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών υπό την ονομασία Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, με σκοπό τη διατύπωση απόψεων και εισηγήσεων προς τον Υπουργό Εσωτερικών, αναφορικά με θέματα ανακατανομής ή μεταφοράς αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης.

Το Εθνικό Συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και αποτελείται από τα εξής μέλη με τους αναπληρωτές τους:

-τον Γενικό Γραμματέα Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών ως Πρόεδρο,

-τον Γενικό Γραμματέα Εσωτερικών και Οργάνωσης του Υπουργείου Εσωτερικών,

– έναν εκπρόσωπο της Γενικής Διεύθυνσης Αποκέντρωσης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών,

-έναν εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων της Προεδρίας της Κυβέρνησης,

– έναν εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης,

– έναν εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών,

-έναν εκπρόσωπο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας,

– έναν εκπρόσωπο της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας,

-ένα εκπρόσωπο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που υπηρετεί στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Ο Πρόεδρος, όταν ελλείπει, απουσιάζει ή κωλύεται, αναπληρώνεται από τον Γενικό Γραμματέα Εσωτερικών και Οργάνωσης του Υπουργείου Εσωτερικών.

Τακτικά και αναπληρωματικά μέλη ορίζονται από τους αρμόδιους Υπουργούς και φορείς. Ο εκπρόσωπος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ορίζεται από τον Προέδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Η θητεία των μελών είναι διετής.

Στις συνεδριάσεις του Εθνικού Συμβουλίου καλείται και μετέχει με δικαίωμα ψήφου ο καθ’ ύλην αρμόδιος Γενικός ή Ειδικός Γραμματέας του οικείου Υπουργείου ανάλογα με τη θεματική.

Κατά τις συνεδριάσεις του Εθνικού Συμβουλίου Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, αναλόγως των θεμάτων της εκάστοτε συνεδρίασης, δύναται να καλούνται εκπρόσωποι Υπουργείων, δήμων και περιφερειών, Ανεξάρτητων Αρχών, καθώς και φορέων της Κοινωνίας των Πολιτών και εμπειρογνώμονες εγνωσμένου κύρους και με συναφή εξειδίκευση για την παροχή πληροφοριών, τη διαβούλευση και τη συνεργασία.

13. Αρμοδιότητες Εθνικού Συμβουλίου Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

Το Εθνικό Συμβούλιο έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:

– σχεδιάζει πολιτικές προώθησης της εφαρμογής του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού των φορέων του δημοσίου τομέα, ανεξαρτήτως επιπέδου διακυβέρνησης, κατά την ενάσκηση των αρμοδιοτήτων τους υπό το πρίσμα των γενικών αρχών του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.

– γνωμοδοτεί, κατόπιν ερωτήματος του Υπουργού Εσωτερικών, επί ζητημάτων προσδιορισμού αρμοδιότητας, ιδίως σε περιπτώσεις επικάλυψης, υπέρβασης ή μη αποτελεσματικής άσκησης αρμοδιοτήτων, ως προς τις δυνατότητες ανασχεδιασμού, εξορθολογισμού και ανακατανομής των εν λόγω αρμοδιοτήτων. Για τη γνωμοδότηση, το Εθνικό Συμβούλιο προβαίνει σε αξιολόγηση των ρυθμίσεων ως προς τη συμμόρφωσή τους με τις γενικές αρχές του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης και σε εκτίμηση της διαθεσιμότητας και της καταλληλότητας των αναγκαίων πόρων, ιδίως του ανθρωπίνου δυναμικού, της υλικοτεχνικής υποδομής και των οικονομικών πόρων, περιλαμβανομένου του προϋπολογισμού προγραμμάτων, για την αποτελεσματική εφαρμογή των ρυθμίσεων αυτών.

-παρακολουθεί και συλλέγει τη νομολογία των εθνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων και τις συστάσεις αρμόδιων Ανεξάρτητων Αρχών, επί θεματικών σχετικών με την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, την αποκέντρωση και αποσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων, καθώς και ως προς κάθε άλλο ζήτημα που ανακύπτει από την εφαρμογή του Συντάγματος.

– εκπονεί μελέτες και υποβάλλει προτάσεις στον Υπουργό Εσωτερικών, με σκοπό την υιοθέτηση βέλτιστων διεθνών πρακτικών αποκέντρωσης, αποσυγκέντρωσης και μεταφοράς αρμοδιοτήτων προς θωράκιση και περαιτέρω ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.Το Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης συντάσσει ετήσια έκθεση πεπραγμένων, που υποβάλλεται μέσα στο πρώτο τρίμηνο κάθε έτους στον Υπουργό Εσωτερικών. Οι ετήσιες εκθέσεις αναρτώνται στο διαδικτυακό τόπο της Γενικής Γραμματείας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών.

14. Λειτουργία Εθνικού Συμβουλίου Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

Το Εθνικό Συμβούλιο εδρεύει στο Υπουργείο Εσωτερικών και επικουρείται κατά τη λειτουργία του από το Επιχειρησιακό Κέντρο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.

Ο Γενικός Γραμματέας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημοσίου Τομέα μεριμνά για τη σύγκληση και λειτουργία του Εθνικού Συμβουλίου Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης και για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του.

Το Εθνικό Συμβούλιο συνεδριάζει τακτικά κάθε μήνα, εκτάκτως ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου και ειδικώς, με πρωτοβουλία του Υπουργού Εσωτερικών για τη συζήτηση συγκεκριμένου θέματος.

Το Εθνικό Συμβούλιο λειτουργεί εντός του κανονικού ωραρίου εργασίας των οικείων Υπηρεσιών ή σε χρόνο που καλύπτεται από υπερωριακή απασχόληση.

Κατά τα λοιπά, ισχύουν οι διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.

15. Διαδικασία ανακατανομής ή μεταφοράς αρμοδιοτήτων με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου

Ο Υπουργός Εσωτερικών δέχεται εν όλω ή εν μέρει, απορρίπτει ή αναπέμπει για συμπλήρωση τη γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου.

Αν γίνει δεκτή η γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου, ο Υπουργός Εσωτερικών εισηγείται τη συμπερίληψη της γνωμοδοτηθείσας ανακατανομής ή μεταφοράς αρμοδιοτήτων στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής.

16. Επιχειρησιακό Κέντρο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

Η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Οργανώσεων της Γενικής Γραμματείας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημοσίου Τομέα λειτουργεί ως Επιχειρησιακό Κέντρο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης , με κύρια αποστολή την καταγραφή και κατηγοριοποίηση της νομοθεσίας και των κανονιστικών πράξεων της διοίκησης που αφορούν στην οργάνωση και στη λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, σύμφωνα με τη λειτουργική ταξινόμηση.

Το επιχειρησιακό κέντρο είναι αρμόδιο για τη διατύπωση απόψεων επί κάθε είδους νομοθετικής διάταξης ή κανονιστικής πράξης που δύναται να επηρεάσει τη δομή του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης. Προς τον σκοπό αυτό, εξετάζει τη συμμόρφωση των προωθούμενων ρυθμίσεων με τις γενικές αρχές του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, καθώς και τη διαθεσιμότητα και καταλληλότητα των αναγκαίων πόρων, ιδίως του ανθρωπίνου δυναμικού, της υλικοτεχνικής υποδομής και των οικονομικών πόρων, περιλαμβανομένου του προϋπολογισμού προγραμμάτων, για την αποτελεσματική εφαρμογή των ρυθμίσεων αυτών. Το επιχειρησιακό κέντρο υποβάλλει τις απόψεις του προς τον Γενικό Γραμματέα Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα επί των νομοθετικών ρυθμίσεων πριν από την κατάθεσή τους προς ψήφιση στη Βουλή και επί των σχεδίων κανονιστικών προεδρικών διαταγμάτων πριν από την υποβολή προς επεξεργασία στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Το επιχειρησιακό κέντρο υποστηρίζει επιστημονικά, τεχνικά και διοικητικά το Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης και τον Υπουργό Εσωτερικών.

Το επιχειρησιακό κέντρο υποβάλλει στον Γενικό Γραμματέα Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα ετήσιες αναφορές μέχρι τον Φεβρουάριο του επόμενου, από το έτος αναφοράς, έτους.

Το έργο του επιχειρησιακού Κέντρου υποστηρίζεται από το Πληροφοριακό Σύστημα Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, το οποίο αναπτύσσεται και λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών, με στόχο την καταχώριση και ανταλλαγή δεδομένων αναφορικά με την παρακολούθηση της εφαρμογής του Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, καθώς και για κάθε άλλο θέμα που συνδέεται με θέματα ανακατανομής και μεταφοράς αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης.

17. Συντονιστικά όργανα υλοποίησης δημόσιας πολιτικής

Συστήνονται κατά περίπτωση συντονιστικά όργανα υλοποίησης δημόσιας πολιτικής, με κοινή απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού, εφόσον απαιτούνται η ιδιαίτερη διαχείριση και η συστηματική παρακολούθηση συγκεκριμένων δημόσιων πολιτικών, που προσδιορίζονται στην ως άνω κοινή υπουργική απόφαση και, σύμφωνα με τις αρχές της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης για την υλοποίηση δημόσιας πολιτικής, εμπλέκονται αρμοδιότητες που εντοπίζονται σε κοινά πεδία, σύμφωνα με τη λειτουργική ταξινόμηση, αλλά ανήκουν σε περισσότερους φορείς και σε διαφορετικά επίπεδα διακυβέρνησης.

Στη σύνθεση κάθε συντονιστικού οργάνου υλοποίησης δημόσιας πολιτικής μετέχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, ανεξαρτήτως επιπέδου διακυβέρνησης. Η δομή του διαρθρώνεται από σημεία αναφοράς σε εθνικό επίπεδο, ήτοι στο κεντρικό και το αποκεντρωμένο, καθώς και στο τοπικό επίπεδο, όπως διαρθρώνεται σε περιφερειακό και δημοτικό επίπεδο.

Σκοπός του συντονιστικού οργάνου υλοποίησης δημόσιας πολιτικής είναι η ανάπτυξη, η παρακολούθηση της προόδου της εφαρμογής, και η εκ των προτέρων αξιολόγηση τετραετούς σχεδίου δράσης για τη συγκεκριμένη θεματική δημόσιας πολιτικής που περιλαμβάνεται στη σχετική κοινή απόφαση.

Τα σχέδια δράσης υλοποίησης δημόσιας πολιτικής λαμβάνουν υπόψη τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, διαρθρώνονται σε στρατηγικούς και επιχειρησιακούς στόχους, καθορίζουν ανά σημείο επαφής τις επιμέρους προβλεπόμενες δράσεις, προσδιορίζουν τους αναγκαίους πόρους, καθώς επίσης και τον τρόπο χρηματοδότησης για την υλοποίησή τους. Αναπτύσσονται και εφαρμόζονται με στόχο, ιδίως, την πρόταση νομοθετικής ή κανονιστικής ρύθμισης ή τη βέλτιστη άσκηση της συγκεκριμένης δημόσιας πολιτικής.

Με την κοινή απόφαση μπορεί να καθορίζονται ο Πρόεδρος, τα μέλη και οι αρμοδιότητες του συντονιστικού οργάνου, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια οργάνωσης και λειτουργίας του.

ΜΕΡΟΣ Β’ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

19. Σκοπός

Σκοπός του παρόντος είναι η ανάπτυξη πλαισίου διαχείρισης κινδύνων ως δομικού στοιχείου του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου των φορέων του δημοσίου.

20. Αντικείμενο

Με τις διατάξεις του παρόντος ορίζονται η πολιτική, το πλαίσιο, η διαδικασία και τα όργανα διαχείρισης κινδύνων και προβλέπεται η λειτουργία Μητρώου Κινδύνων και Κεντρικού Αποθετηρίου Κινδύνων Διαφθοράς.

21. Διαχείριση κινδύνων

Στο πλαίσιο του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, οι φορείς του δημοσίου υποχρεούνται να διαχειρίζονται τους κινδύνους που επηρεάζουν την υλοποίηση των στρατηγικών και επιχειρησιακών τους στόχων, καθώς και την αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητά τους.

Η διαχείριση κινδύνων πραγματοποιείται από την πρώτη και τη δεύτερη γραμμή ρόλων. Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, ως τρίτη γραμμή ρόλων, παρέχει εύλογη διαβεβαίωση σχετικά με την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα αυτής.

22. Πολιτική και πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων

Οι φορείς του δημοσίου αναπτύσσουν και εφαρμόζουν την πολιτική και το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων.

Η πολιτική διαχείρισης κινδύνων περιλαμβάνει τον τρόπο διαχείρισης κινδύνων ανά σκοπό και στόχο, τη διάθεση ανάληψης και το επίπεδο ανοχής κινδύνου, καθώς και τους ρόλους και τις αρμοδιότητες των κατάλληλων επιπέδων διοίκησης αναφορικά με τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και την εφαρμογή του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων.

Το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων περιλαμβάνει τις κατευθύνσεις και τις οργανωτικές ρυθμίσεις που αφορούν στον σχεδιασμό, την εφαρμογή, την αξιολόγηση και τη διαρκή βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων του φορέα, καθώς και τη μεθοδολογία για τη διενέργεια της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνων. Η διαδικασία διαχείρισης κινδύνων διενεργείται λαμβάνοντας υπόψη τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα και περιλαμβάνει την αναγνώριση, εκτίμηση και αντιμετώπιση των κινδύνων, καθώς και την παρακολούθηση και επικαιροποίησή τους.

Ο επικεφαλής του φορέα εγκρίνει την πολιτική διαχείρισης κινδύνων και το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων.

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας καθορίζει τα πρότυπα πολιτικής και πλαισίου διαχείρισης κινδύνων και παρέχει οδηγίες σχετικά με τη σύνταξή τους.

23. Σύσταση και στελέχωση οργάνων διαχείρισης κινδύνων

Για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της πολιτικής και του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων, οι φορείς συστήνουν Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων, το επίπεδο της οποίας δύναται να διαφοροποιείται αναλόγως της οργανωτικής δομής του φορέα, που υπάγεται απευθείας στον επικεφαλής του φορέα, ή, με απόφαση του επικεφαλής του φορέα, συστήνουν Ομάδα Διαχείρισης Κινδύνων ή ορίζουν υπάλληλο ως Διαχειριστή Κινδύνων. Για τη στελέχωση ή τον ορισμό των οργάνων του πρώτου εδαφίου επιλέγονται υπάλληλοι κατηγορίας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης (ΠΕ) ή τεχνολογικής εκπαίδευσης (ΤΕ) του φορέα.

Οι προϊστάμενοι και οι υπάλληλοι των οργάνων διαχείρισης κινδύνων υποχρεούνται εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη του ειδικού προγράμματος ή από την τοποθέτηση ή τον ορισμό τους, να λάβουν το Πιστοποιητικό Επαγγελματικής Επάρκειας Διαχειριστή Κινδύνων.

Το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, οργανώνει ειδικό πρόγραμμα Επαγγελματικής Επάρκειας Διαχειριστή Κινδύνων.

Εφόσον κρίνεται απαραίτητη για την υποστήριξη των οργάνων διαχείρισης κινδύνων του φορέα η συνδρομή επαγγελματιών με τεχνογνωσία και δεξιότητες που δεν υπάρχουν εντός του φορέα, η συνδρομή αυτή δύναται να ανατίθεται, κατόπιν προηγούμενης αιτιολογημένης απόφασης του επικεφαλής του φορέα, σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, με σύμβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών.Οι πράξεις σύστασης ή ορισμού των οργάνων διαχείρισης κινδύνων κοινοποιούνται, εντός μηνός από την έκδοσή τους, στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

24. Αρμοδιότητες οργάνων διαχείρισης κινδύνων

Τα όργανα διαχείρισης κινδύνων έχουν τις κάτωθι αρμοδιότητες:

– εισηγούνται την πολιτική διαχείρισης κινδύνων στον επικεφαλής του φορέα,

– αναπτύσσουν, παρακολουθούν και επικαιροποιούν το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων του φορέα, σύμφωνα με τους στρατηγικούς και επιχειρησιακούς στόχους του,

– ενημερώνουν και καθοδηγούν το προσωπικό του φορέα σχετικά με τον τρόπο εντοπισμού και αντιμετώπισης των κινδύνων, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους και την παρακολούθηση των δικλίδων ελέγχου,

– εποπτεύουν τη διαδικασία διαχείρισης κινδύνων που διενεργείται από το σύνολο των οργανικών μονάδων του φορέα,

– φέρουν την ευθύνη για την τήρηση, τη συνεχή παρακολούθηση και την επικαιροποίηση του Μητρώου Κινδύνων του φορέα και την παροχή κατευθύνσεων προς τις λοιπές οργανικές μονάδες,

–  υποβάλουν περιοδικές και έκτακτες αναφορές προς τον επικεφαλής του φορέα σχετικά με τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένος ο φορέας και

– υποβάλουν ετήσια έκθεση προς τον επικεφαλής του φορέα, την οποία κοινοποιούν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

25. Πρόσβαση σε στοιχεία και αρχεία

Τα όργανα διαχείρισης κινδύνων διαθέτουν πλήρη και απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλα τα φυσικά στοιχεία και αρχεία του φορέα, που είναι αναγκαία κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και συνεργάζονται με τους εργαζόμενους σε αυτόν, στο μέτρο που είναι απαραίτητο για την υλοποίηση του έργου τους.

Τα όργανα διαχείρισης κινδύνων έχουν καθήκον εχεμύθειας, τήρησης της εμπιστευτικότητας και ευθύνη απόλυτης διαφύλαξης των στοιχείων που περιέρχονται σε γνώση τους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Το καθήκον εχεμύθειας εξακολουθεί να ισχύει και μετά την ολοκλήρωση του έργου ή μετά την αποχώρησή τους από τον φορέα και για 5 έτη ακόμα.

26. Μητρώο Κινδύνων

Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος υποχρεούνται να τηρούν Μητρώο Κινδύνων.

Στο Μητρώο Κινδύνων καταγράφονται οι αναγνωρισμένοι κίνδυνοι του φορέα, το επίπεδο αξιολόγησής τους, οι υφιστάμενες δικλίδες ελέγχου, πρόσθετες δικλίδες ελέγχου για την αντιμετώπιση των κινδύνων, καθώς και οι υπεύθυνοι διαχείρισής τους. Στο Μητρώο Κινδύνων καταγράφονται και οι κίνδυνοι διαφθοράς και απάτης.

27. Κεντρικό Αποθετήριο Κινδύνων Διαφθοράς

Στο Κεντρικό Αποθετήριο Κινδύνων Διαφθοράς, το οποίο τηρείται από τη Γενική Διεύθυνση Ακεραιότητας και Λογοδοσίας της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, συλλέγονται δεδομένα αναφορικά με τους κινδύνους διαφθοράς που αντιμετωπίζουν οι δημόσιοι φορείς, καταγράφονται οι αιτίες που τους προκαλούν, οι υφιστάμενες δικλίδες ελέγχου και οι πρόσθετες δικλίδες ελέγχου για την αντιμετώπισή τους.

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, σύμφωνα με τα στοιχεία που τηρούνται στο Κεντρικό Αποθετήριο, συντάσσει ετήσια έκθεση αναφορικά με τους σημαντικούς κινδύνους στη δημόσια διοίκηση, σύνοψη της οποίας δημοσιοποιείται κατάλληλα με μέριμνα της Αρχής, καθώς και ειδικές εκθέσεις, για τη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών καταπολέμησης της διαφθοράς, σε τομείς πολιτικής, οι οποίες κοινοποιούνται στους επικεφαλής των φορέων που τους αφορούν.

28. Εξουσιοδοτικές διατάξεις

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και του Διοικητή Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ορίζονται το περιεχόμενο, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία συμμετοχής στο πρόγραμμα επαγγελματικής επάρκειας διαχειριστή κινδύνων, ο τρόπος, η διάρκεια, η διαδικασία παρακολούθησης, ο τύπος του πιστοποιητικού που χορηγείται, καθώς και κάθε άλλο συναφές διαδικαστικό θέμα σχετικά με την εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων.

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και του Διοικητή Εθνικής Αρχής Διαφάνειας καθορίζεται πρότυπο ετήσιας έκθεσης και παρέχονται οδηγίες σχετικά με τη σύνταξή της.

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και του Διοικητή Εθνικής Αρχής Διαφάνειας καθορίζεται πρότυπο Μητρώου Κινδύνων και παρέχονται οδηγίες σχετικά με τον τρόπο τήρησης και επικαιροποίησής του.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών, κατόπιν γνώμης του Διοικητή της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, μπορεί να ορίζονται επιπλέον προϋποθέσεις, υποχρεώσεις και κωλύματα για την εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων.

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Διοικητή της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, καθορίζονται η μορφή, οι προδιαγραφές λειτουργίας του Κεντρικού Αποθετηρίου Κινδύνων Διαφθοράς, το είδος και ο τύπος των στοιχείων που διαβιβάζονται και τηρούνται από τους υπεύθυνους για την ανάπτυξη και εφαρμογή του Πλαισίου Διαχείρισης Κινδύνων των φορέων προς την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ο χρόνος έναρξης λειτουργίας του Κεντρικού Αποθετηρίου, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων.

Related posts

DBRS στο Capital.gr: Οι δύο προϋποθέσεις για να αναβαθμίσουμε την Ελλάδα

timesadmin

Χ. Σταϊκούρας: Αναζητούμε δημοσιονομικό χώρο για νέα μέτρα στήριξης από τον Ιούλιο

timesadmin

e-ΕΦΚΑ: Πότε καταβάλλονται οι κύριες και επικουρικές συντάξεις Iουνίου

timesadmin

Η μεγάλη αλλαγή που έρχεται στο επίδομα ανεργίας

timesadmin

Στα δημόσια ταμεία η δεύτερη δόση ύψους 3,6 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης

timesadmin

ΕΛΣΤΑΤ: Αυξημένος 39,3% ο τζίρος των εταιρειών το β’ τρίμηνο με οδηγό καταλύματα – εστίαση

timesadmin