Υπόθεση
Το 1949 φτάνει από τις ΗΠΑ όπου μένει μόνιμα στην Φρανκφούρτη (που βρίσκεται υπό την εποπτεία των ΗΠΑ) ο συγγραφέας Τόμας Μαν. Τον νομπελίστα δημιουργό του «Μαγικού βουνού» και του «Θανάτου στη Βενετία» συνοδεύει η κόρη του Έρικα, συγγραφέας και ηθοποιός, η οποία κανονίζει όλες τις λεπτομέρειες των τιμητικών εκδηλώσεων προς τον πατέρα της. Η Έρικα δεν κρύβει τις αμφιβολίες της για το αν πρέπει να ταξιδέψει ο πατέρας της και στην Βαϊμάρη, όπου περιμένει να τον τιμήσει για την αντιναζιστική του στάση το σοβιετικό καθεστώς.
Διπλή πατρίδα
Μια στιβαρή ταινία, γυρισμένη σε ασπρόμαυρο από τον πολωνό Πάβελ Παβλικόφσκι («Ida», «Ψυχρός πόλεμος») που συνεχίζει την προβληματική του γύρω από τον… Ψυχρό πόλεμο, ανιχνεύοντας τα πρώτα επεισόδια του στην διχοτομημένη και κατεστραμμένη Γερμανία, μετά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η ιστορία του Τόμας Μαν, προβεβλημένου συγγραφέα και τιμημένου το 1929 με το βραβείο Νόμπελ για τα αριστουργήματα του («Μαγικό Βουνό», «Θάνατος στη Βενετία») χρησιμεύει στον πολωνό για να θέσει κάποια ενδιαφέροντα και καίρια ερωτήματα γύρω από την ευθύνη του καλλιτέχνη σε εποχές που απαιτούν ξεκάθαρη στάση και σταράτες κουβέντες.
Ταυτόχρονα το λιτό σενάριο ρίχνει πλάγιες ματιές και στην μεφιστοφελική διαλεκτική, ενώ ψήγματα από Μπέργκμαν και απολογισμός ζωής («Άγριες φράουλες») εντοπίζονται στο ιδιότυπο road movie. Ο Τόμας Μαν του φιλμ (ανατριχιαστικός και στα όρια της απόλυτης ψυχρότητας ο Χανς Ζίσλερ) είναι ένας γνήσιος καλλιτέχνης που επιθυμεί με ειλικρίνεια να συνθέσει το μελλοντικό όραμα για την πατρίδα του, μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες και στείρες ιδεολογικές αγκυλώσεις. Καθώς όμως δεν επιτρέπει σε κανέναν να τον χρησιμοποιήσει ή να τον «αγγίξει», αδυνατεί να συνειδητοποιήσει τα δικά του λάθη και, κυρίως, πόσο βαθιά είναι η πληγή που έχει προκαλέσει και στη δική του οικογένεια (η ταινία ανοίγει εντυπωσιακά με τον τηλεφωνικό διάλογο μεταξύ της Έρικα και του αδελφού της, επίσης συγγραφέα, Κλάους).
Ο σκηνοθέτης παίζει διαρκώς με το δίπολο πατρίδα – πατέρας, τις ενοχές και τα τραύματα και φυσικά το πως διαμορφώνεται η νέα τάξη πραγμάτων μετά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την έναρξη του Ψυχρού πολέμου. Το φιλμ που χάρισε το βραβείο σκηνοθεσίας του φετινού φεστιβάλ των Κανών στον Πάβελ Παβλικόφσκι είναι ένα ασπρόμαυρο, λιτό δράμα για τον Τόμας Μαν, τη σχέση με τα παιδιά του αλλά και για την ευθύνη του καλλιτέχνη για την κληρονομιά που αφήνει σε κρίσιμους και ζοφερούς καιρούς. Ταυτόχρονα η «Πατρίδα» μιλάει για το περίφημο γερμανικό τραύμα όπως σκιαγραφείται στη διχοτομημένη μεταπολεμική Γερμανία που συνεχίζει να ταλαιπωρείται από τις μνήμες και του ναζισμού.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Τίτλος: Fatherland
Σκηνοθεσία: Παβέλ Παβλικόφσκι
Σενάριο: Παβέλ Παβλικόφσκι, Χενκ Χαντλοέγκτεν
Παίζουν: Θίο Τρεμπς, Άννα Μαντελέι, Σάντρα Χιούλερ, Γιοακίμ Μεγέρχοφ, Ογκούστ Ντιελ, Έννο Τρεμπς, Ντεβίντ Στρισό, Ντέιβιντ Μένκιν, Χανς Ζίσκλερ
Διάρκεια: 82′
Έτος: 2026
Rating: 3.5
Διανομή: Σπέντζος Φιλμ
