Η-αλήθεια-για-την-επικείμενη-αύξηση-των-εισφορών
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η αλήθεια για την επικείμενη αύξηση των εισφορών

Toυ Δημήτρη Κατσαγάνη

Πλησιάζει η ώρα της τρίτης φάσης εφαρμογής του συστήματος εισφορών το οποίο ισχύει από το 2020 με βάση τον ασφαλιστικό νόμο Βρούτση ο οποίος αντικατέστησε το νόμο Κατρούγκαλου.

Υπενθυμίζεται πως με βάση το νόμο Κατρούγκαλου, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ από το 2017, οι εισφορές υπολογιζόνταν με βάση το φορολογητέο εισόδημα, κάτι που τότε προκάλεσε την αντίδραση των ελευθέρων επαγγελματιών (”κίνημα της γραβάτας”).

Το σύστημα αυτό καταργήθηκε το 2020 με το νόμο Βρούτση, ο οποίος, κέρδισε εν πολλοίς την αποδοχή των εκπροσώπων των επαγγελματιών, προέβλεπε διαδοχικά τα εξής :

– σύστημα επιλογής εισφορών  (από την 1η Ιανουαρίου του 2020) με βάση μία ορισμένη κλίμακα, η οποία οδηγεί σε υψηλότερες συντάξεις (οσο πιο υψηλές εισφορές επιλέγει κάθε ασφαλισμένος). Πιο αναλυτικά, οι εισφορές κύριας ασφάλισης – υγείας από το 2020 έχουν ως εξής: 

Ασφαλιστικές Κατηγορίες

Κλάδος Κύριας Σύνταξης (€)

Κλάδος  Υγειονομικής Περίθαλψης (€)

Συνολικό ποσό (€)

155

55

210

186

66

252

236

66

302

297

66

363

369

66

435

500

66

566

– “Πάγωμα” για τρία συνεχή  χρόνια  από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2022 το πάγωμα των εισφορών στο επίπεδο του 2020

-Αναπροσαρμογή τους από την 1η Ιανουαρίου 2023 κατά το ποσοστό του πληθωρισμού του 2022

– Αναπροσαρμογή εισφορών από την 1η Ιανουαρίου του 2025 με βάση το δείκτη μεταβολής μισθών του 2024 κοκ.

Έτσι, λοιπόν, από την 1η Ιανουαρίου του 2023 (πρακτικά από τα τέλη του χειμώνα – αρχές της άνοιξης του 2023) θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν οι εισφορές κατά το ποσοστό του πληθωρισμού του 2022.

Σε περίπτωση όπου ο πληθωρισμός θα κλείσει φέτος σε ποσοστό 9%, η επιβάρυνση των ελευθέρων επαγγελματιών της 1ης ασφαλιστικής κατηγορίας δεν θα ξεπεράσει τα 19 ευρώ τον μήνα. Η αναγκαιότητα της αύξησης είναι επιβεβλημένη και συνδέεται με την ίδια την βιωσιμότητα του ασφαλιστικού μας συστήματος αλλά και με τη δυνατότητα των ίδιων των ελευθέρων επαγγελματιών να λάβουν μελλοντικά αξιοπρεπείς συντάξεις και όχι συντάξεις φτώχειας, σημειώνουν παράγοντες που παρακολουθούν τις διεργασίες σε κυβερνητικό επίπεδο.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές:

1. Προς το παρόν, όπως παραδέχονται αναλυτές της κοινωνικής ασφάλισης, ισχύει το παράδοξο ο εργοδότης που έχει επιλέξει την πρώτη ασφαλιστική κλάση – όπως έχει κάνει η συντριπτική πλειονότητα των ελευθέρων επαγγελματιών – να πληρώνει για δικές του εισφορές λιγότερα χρήματα από τις εισφορές που αντιστοιχούν σε υπάλληλό του και ο οποίος αμείβεται με τον κατώτατο μισθό. Αυτό προκύπτει από τον εξής υπολογισμό: Πάνω από 1 εκατομμύριο ελεύθεροι επαγγελματίες σε σύνολο περίπου 1,3 εκατ. (δηλαδή το 80 % του συνόλου) έχουν επιλέξει την 1η ασφαλιστική κατηγορία καταβάλλοντας 210 ευρώ τον μήνα (για σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη). Το ετήσιο ποσό που καταβάλλεται ανέρχεται επομένως σε 2.520 ευρώ. Αντιστοίχως, οι εισφορές ενός μισθωτού που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, ανέρχονται σε 225,4 ευρώ τον μήνα (με αναγωγή για 14 μισθούς), δηλαδή 2.705 ευρώ κάθε έτος. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι πως πάνω από το 80% των ελευθέρων επαγγελματιών (που περιλαμβάνει και πολλούς γιατρούς, δικηγόρους, μηχανικούς, εμπόρους κλπ) που επέλεξαν την 1η ασφαλιστική κατηγορία πληρώνουν 7,3% λιγότερες εισφορές για την ασφαλιστική του κάλυψη απ’ότι οι μισθωτοί που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό! Επιπρόσθετα, με την αύξηση του κατώτατου μισθού την επόμενη χρονιά, οι ασφαλιστικές εισφορές του μισθωτού θα αυξηθούν, διευρύνοντας ακόμα περισσότερο τη διαφορά με τις εισφορές του ελεύθερου επαγγελματία.

 

Ασφαλιστικές Κατηγορίες

Αριθμός ασφαλισμένων που επέλεξε την εν λόγω κατηγορία

1.040.339

62.112

33.815

20.546

9.594

12.810

ειδική κατηγορία

119.404

ΣΥΝΟΛΟ AΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ (ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ)

1.298.620

2. Οι εισφορές που καταβάλλονται συνδέονται άμεσα με το ύψος της σύνταξης που θα λάβει ο κάθε ασφαλισμένος. Με άλλα λόγια, όσο υψηλότερες εισφορές καταβάλλει τόσο υψηλότερη σύνταξη θα λάβει. Το 80% των ελευθέρων επαγγελματιών έχει επιλέξει την χαμηλή 1η ασφαλιστική κατηγορία καταβάλλοντας 210 ευρώ τον μήνα. Ένα ενδεχόμενο πάγωμα στην αναπροσαρμογή των καταβαλλόμενων εισφορών θα οδηγούσε σε συντάξεις φτώχειας για τους ίδιους αλλά και σε σοβαρό κίνδυνο βιωσιμότητας του ασφαλιστικού μας συστήματος. Μάλιστα οι συντάξεις που θα λάβουν –αν δεν αυξηθούν οι εισφορές- κινδυνεύουν να είναι σημαντικά χαμηλότερες από εκείνες που θα λάβουν οι μισθωτοί υπάλληλοι τους, ακόμα και οι πλέον χαμηλόμισθοι.

Παράδειγμα

Έστω ένας ελεύθερος επαγγελματίας ο οποίος επέλεξε την 1η ασφαλιστική κατηγορία, θα λάβει ανταποδοτική σύνταξη στα 40 έτη 387,6 ευρώ, εφόσον δεν υπάρξει κάποια αύξηση στις καταβαλλόμενες εισφορές του. Ο μισθωτός που σε όλη του τη ζωή λάμβανε τον κατώτατο μισθό (με την υπόθεση ότι αυτός δεν θα αυξηθεί επίσης στα επόμενα 40 χρόνια) θα λάβει ανταποδοτική σύνταξη 415,9 ευρώ. Άρα ένας γιατρός, ένας δικηγόρος, ένας μηχανικός και ένας έμπορος θα λάβουν μικρότερη ανταποδοτική σύνταξη 28,3 ευρώ το μήνα από έναν μισθωτό με τον κατώτατο μισθό.

3. Το ασφαλιστικό σύστημα είναι διανεμητικό. Αυτό σημαίνει ότι οι συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων καλύπτονται σε μεγάλο βαθμό από τις εισφορές των εν ενεργεία ασφαλισμένων. Οι αυξήσεις των συντάξεων από 1/1/2023 που θα δουν πάνω από 1,6 εκατομμύρια συνταξιούχοι θα πρέπει να καλυφθεί -μεταξύ άλλων- και από τις αυξήσεις των ασφαλιστικών εισφορών των ελευθέρων επαγγελματιών και των αυταπασχολούμενων. Σε διαφορετική περίπτωση, το ασφαλιστικό σύστημα, εφόσον επιδρούσαν και άλλοι παράγοντες οικονομικοί και δημοσιονομικοί, θα μπορούσε να μπει και πάλι σε έναν φαύλο κύκλο, ο οποίος θα χαρακτηρισθεί από αυξανόμενα ελλείμματα  με προφανείς κινδύνους για τη βιωσιμότητά του.

Από αυτήν την άποψη, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί δίκαιο οι ελεύθεροι επαγγελματίες να πληρώνουν λιγότερες εισφορές από αυτές που αντιστοιχούν στους μισθωτούς που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. 

Οι ίδιοι κύκλοι επισημαίνουν πως το πάγωμα των εισφορών στις μέρες θα οδηγήσει σε συντάξεις φτώχειας στο μέλλον, ενώ κάθε άλλο παρά σωστό μπορεί να θεωρηθεί να τεθεί σε κίνδυνο η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού,  δημιουργώντας τους όρους για νέα ελλείμματα.

Τέλος, υπενθυμίζεται από τις ίδιες πηγές, πως μέσα στα τελευταία 3,5 χρόνια η κυβέρνηση προχώρησε σε μείωση κατά 4,4 μονάδες των καταβαλλόμενων εργοδοτικών εισφορών. Περίπου το 1/3 αυτής της μείωσης το είδαν ως αύξηση στα εισοδήματα τους οι μισθωτοί και τα υπόλοιπα 2/3 ως μείωση οικονομικών βαρών οι εργοδότες. Επρόκειτο για μια σημαντική ελάφρυνση όχι μόνο των μισθωτών αλλά και των ελευθέρων επαγγελματιών που απασχολούν υπαλλήλους. Παράλληλα προχώρησε στην κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα προκειμένου να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζόμενων και των συνταξιούχων απέναντι στις σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις που επικρατούν στην αγορά. Επομένως τόσο στη περίπτωση των μισθωτών όσο και στην περίπτωση των μη μισθωτών η κυβέρνηση κινείται με όρους δικαιοσύνης και αφαίρεσης οικονομικών βαρών, σημειώνουν οι ίδιοι κύκλοι.

Related posts

Πτωτικά ρίσκα για την κατανάλωση “βλέπει” η Eurobank για τα επόμενα τρίμηνα

timesadmin

Β. Κικίλιας: “Αύξηση 17% στις αφίξεις στα νησιά του ΝΑ Αιγαίου το πρώτο επταήμερο του Αυγούστου σε σχέση με το 2019

timesadmin

Πάνω από 212.000 επισκέπτες στην 86η ΔΕΘ – Ο απολογισμός

timesadmin

Ο “χάρτης” του 1 εκατ. κλήσεων προς το Υπουργείο Εργασίας

timesadmin

Χ. Σταϊκούρας: Ως κυβέρνηση τα έχουμε καταφέρει σε ικανοποιητικό επίπεδο

timesadmin

Κ. Σκρέκας: “85 εκατ. ευρώ αναδρομική επιδότηση ρεύματος για 1.250.000 εμπορικούς καταναλωτές, αρτοποιούς και αγρότες”

timesadmin