Το μυστικό της «Μαντόνα του Ροδιού»

Μόνο πριν λίγους μήνες και συγκεκριμένα τον Μάρτιο, ο δρ Ντάβιντε Λατσέρι, ειδικός σε θέματα Ιατρικής στην Τέχνη, αποκάλυπτε μία ιδιαίτερη ανατομική λεπτομέρεια να βρίσκεται «κρυμμένη» στις πτυχώσεις του μανδύα που κρατά η «Αλληγορία της Χλωρίδας» (Flora) προσπαθώντας να καλύψει το γυμνό σώμα της Θεάς του Έρωτα στον διάσημο πίνακα «Η Αφροδίτη που γεννιέται από τα νερά» του Σάντρο Μποτιτσέλι, ο οποίος εκτίθεται στην Γκαλερί Ουφίτσι στη Φλωρεντία.

Οι πτυχώσεις όπως διαμορφώνονται και το χρώμα τους στο ύφασμα, σύμφωνα με τον ίδιον, στην πραγματικότητα αναπαράγουν ένα ανθρώπινο ανατομικό χαρακτηριστικό, συγκεκριμένα έναν πνεύμονα, με τα νεύρα, τα αιμοφόρα αγγεία και τις κοιλότητες που διαιρούνται από τους βρόγχους. Μια αλληγορία που πιθανότατα είχε χρησιμοποιηθεί από τον ίδιον τον Φλωρεντινό καλλιτέχνη και στον άλλο διάσημο πίνακά του, την «Άνοιξη» («Primavera»). Το 2009, δύο Αμερικανοί επιστήμονες, οι Nenjamin Blehe και Roy Doliner, είχαν ήδη εντοπίσει το περίγραμμα των δύο πνευμόνων επιμελώς μεταμφιεσμένους στη βλάστηση και τις διακλαδώσεις των δένδρων πίσω από την εικόνα της Αφροδίτης.

Είναι ακριβώς αυτές οι προηγούμενες μελέτες που ενέπνευσαν τον Ιταλό χειρουργό να διενεργήσει περαιτέρω έρευνες για πιθανές κρυμμένες ανατομικές λεπτομέρειες στο έργο του Μποτιτσέλι και όντως πρόσφατα δημοσίευσε ένα άρθρο για μία νέα ανακάλυψη, που τώρα αφορά ένα άλλο αριστούργημα του διαλεχτού ζωγράφου της Αναγέννησης: Τη «Μαντόνα του Ροδιού» (1487), πίνακα που επίσης εκτίθεται στην Πινακοθήκη Ουφίτσι.

Σύμφωνα με τη μελέτη του Λατσέρι και της ομάδας του, που δημοσιεύθηκε στο Interactive CardioVasckular and Thoracic Surgery, στον καρπό του ροδιού που κρατά στο χέρι του ο Ιησούς βρέφος, μπορεί κάποιος κάλλιστα να αναγνωρίσει μία τέλεια ανατομική αναπαράσταση της ανθρώπινης καρδιάς. Όπως δήλωσε ο χειρουργός στο ιταλικό πρακτορείο ANSA «η διάταξη των σπόρων και των νευρώσεων στο ξεφλουδισμένο ρόδι αντιστοιχούν επακριβώς στη διάταξη των αντλιών και των δύο κόλπων στην καρδιά, τις δύο κοιλίες και την κύρια πνευμονική αορτή. Ακόμη και το στέμμα του ροδιού χωρίζεται σε δύο μέρη που μιμούνται την ανώτερη κοίλη φλέβα και το αορτικό τόξο με τις τρεις διακλαδώσεις του».

Αυτές οι εντυπωσιακές ομοιότητες με την καρδιακή ανατομία, αλλά και η θέση του καρπού, που ο Ιησούς κρατά ακριβώς μπροστά από το αριστερό του στήθος στο ύψος της καρδιάς, ενισχύει την πιθανότητα η υπόθεση του Λατσέρι να είναι βάσιμη.

image

Αλλά γεννάται το ερώτημα: γιατί ο καλλιτέχνης να θέλει να κρύψει αυτές τις ανατομικές λεπτομέρειες στα έργα του; Η μελέτη διευκρινίζει ότι την περίοδο εκείνη οι εικαστικοί καλλιτέχνες συχνά παρακολούθησαν μαθήματα ανατομίας, αναζητώντας μια πιο ρεαλιστική και πλαστική αναπαράσταση του ανθρώπινου σώματος. Ο Μποτιτσέλι όχι μόνον παρακολούθησε μαθήματα ανατομίας στη Μπολόνια, αλλά μετά βεβαιότητος γνώριζε και την εκτενή συλλογή ανατομικών σχεδίων του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, όπως αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Είναι βέβαια προφανές πως τόσο η αναπαράσταση των πνευμόνων, όσο και της καρδιάς, αντιπροσωπεύουν αλληγορίες. Το ρόδι είναι μια έντονα συμβολική εικόνα, που μπορεί να περιέχει διάφορες ερμηνείες, ιδίως σε έργα με χριστιανικό περιεχόμενο και μήνυμα. Σύμφωνα με τη μελέτη της ομάδας του Δρ Λατσέρι, ενδέχεται να συμβολίζει το σύνολο των Παθών και την Ανάσταση του Ιησού: τους άλικους σπόρους, που αντιστοιχούν στο αίμα που έχυσε ο Θεάνθρωπος για να λυτρώσει την ανθρωπότητα.

Ο Μποτιτσέλι σαφώς και δεν ήταν ο μόνος καλλιτέχνης που περιελάμβανε κεκαλυμμένες ανατομικές λεπτομέρειες στα έργα του. Αρχής γενομένης από τον Μιχαήλ Άγγελο, οι καλλιτέχνες αρέσκονταν και τολμούσαν να ενοφθαλμίζουν αινίγματα στις αυτοπροσωπογραφίες τους, αλλά και άλλους διάφορους συμβολισμούς, που μεθερμηνεύτηκαν πολύ αργότερα, εάν όχι μετά πολλούς αιώνες. Πολλές διαγνωστικές έρευνες, με προηγμένα τεχνολογικά μέσα, έχουν αποκαλύψει πάμπολλες και περίπλοκες εξεζητημένες και κρυμμένες εικόνες στα αριστουργήματα καλλιτεχνών, ακόμη –ακόμη έχουν αποκαλύψει προηγούμενες αναπαραστάσεις στα κατώτερα στρώματα του πίνακα.

Τώρα πια, η σκυτάλη της ερμηνείας περνά στους ιστορικούς Τέχνης, που αναμένεται να εισφέρουν και νέες γνώσεις και απόψεις στον διάλογο για τις συνθήκες δημιουργίας και το αληθινό —πέρα από το φαινομενικό—μήνυμα του έργου τέχνης. Ένας διάλογος που αναμένεται να είναι λίαν διαφωτιστικός και συναρπαστικός.

back to top

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μουρίνιο: Δεν είναι και πολύ έξυπνο αυτό που λέει ο Κλοπ για τον τίτλο

15 December, 2018

Ο Special One έχει τάση στα mind games ενόψει των μεγάλων αναμετρήσεων, όπως αυτή με τη Λίβερπουλ την Κυριακή. Και έτσι ...

Θεοδωρίδης: Μην εκπλαγείτε αν ο Ολυμπιακός πάρει το Europa League

15 December, 2018

Ο επίτιμος πρόεδρος του Ολυμπιακού, Σάββας Θεοδωρίδης υποστήριξε ότι δεν θα είναι έκπληξη οι «ερυθρόλευκοι» να κατακτήσο...

Τρεις άνθρωποι βρέθηκαν στο σωστό μέρος τη σωστή στιγμή, πήραν όμως τη λάθος απόφαση

15 December, 2018

H ταχύτητα των εξελίξεων στη βιομηχανία της τεχνολογίας είναι πια τόσο αστρονομική που έρχονται συχνά τα πάνω κάτω.Και τ...

Έρικ: Μείναμε από δυνάμεις

15 December, 2018

Ο Μάικλ Έρικ, τόνισε πως η Νταρουσάφακα έμεινε από δυνάμεις στο τέλος και ο Παναθηναϊκός το εκμεταλλεύτηκε παίρνοντας τη...

Οι πιο δυνατές φωτογραφίες της εβδομάδας

15 December, 2018

Χρώματα, πάθος, δάκρυα, προσπάθεια, επιβίωση, χαρά, πόνος.Αν μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις τότε σίγουρα δεν χρειάζ...

«Το ρύζι είχε μια ιδιαίτερη οσμή, το έφαγαν και 11 άνθρωποι είναι νεκροί»

15 December, 2018

Έντεκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά την κατανάλωση ρυζιού, το οποίο είχε πιθανώς μολυνθεί από κάποια τοξική ουσία, σ...

Η εμπλοκή με τα αναδρομικά των ειδικών φρουρών και τα «μπλε γιλέκα»

15 December, 2018

Στον αέρα βρίσκεται η επιστροφή για τα αναδρομικά των 6.000 ειδικών φρουρών, οι οποίοι έχουν εξαιρεθεί από τη διάταξη πο...

Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο ισοφάρισε το ρεκόρ καριέρας

15 December, 2018

Μια ανάσα από νέο ρεκόρ καριέρας έφτασε απέναντι στους Καβαλίερς ο Γιάννης Αντετοκούνμπο. Ο «Greek Freak», σημείωσε τους...

«Το σχέδιο της Μέι για το Brexit πέθανε»

15 December, 2018

Οι περισσότεροι από τους κορυφαίους υπουργούς στην κυβέρνηση της Βρετανίδας πρωθυπουργού Τερέζα Μέι θεωρούν ότι το σχέδι...

Ελέγχονται ξανά αιτήσεις που δεν πληρώθηκαν το κοινωνικό μέρισμα

15 December, 2018

Σε επανέλεγχο πολλών των περιπτώσεων που απορρίπτονται ή εμφανίζουν προβλήματα στο κοινωνικό μέρισμα προχώρα η ΗΔΙΚΑ με ...

Εκατομμύρια Βενεζουελάνοι ετοιμάζονται να φύγουν από τη χώρα τους το 2019

15 December, 2018

Ως και δύο εκατομμύρια πολίτες της Βενεζουέλας εκτιμάται ότι μπορεί να μετατραπούν σε μετανάστες και πρόσφυγες το 2019, ...

Η Αυστραλία αναγνωρίζει τη Δυτική Ιερουσαλήμ ως την πρωτεύουσα του Ισραήλ

15 December, 2018

Η Αυστραλία αναγνωρίζει επίσημα τη Δυτική Ιερουσαλήμ ως την πρωτεύουσα του Ισραήλ, ανήγγειλε σήμερα ο αυστραλός συντηρητ...

Έξαλλος ο Γιαννακόπουλος μετά το ματς με τη Νταρουσάφακα

15 December, 2018

Ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος, τοποθετήθηκε με αρκετά καυστικό τρόπο για την εμφάνιση του Παναθηναϊκού ΟΠΑΠ, απέναντι στην Ν...

Βίαιες κινητοποιήσεις στη Βουδαπέστη για τρίτη συνεχόμενη νύχτα

15 December, 2018

Το κέντρο της Βουδαπέστης μετατράπηκε το βράδυ της Παρασκευής, για τρίτη συνεχόμενη νύχτα, σε θέατρο διαδηλώσεων με σφοδ...

Ο πρόεδρος της Κολομβίας τα δίνει όλα για να σταματήσει τις κινητοποιήσεις των φοιτητών

15 December, 2018

Το σύστημα της δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα μπορέσει να δαπανήσει επιπλέον ποσό ύψους 4,5 τρισεκατομμυρίων πέσος...

Το ψηλότερο κτίριο της Ευρώπης έχει ύψος 462 μέτρων και βρίσκεται στην Αγ. Πετρούπολη

15 December, 2018

Το πιο υψηλό κτίριο της Ευρώπης, ύψους 462 μέτρων, το «Lachta Centr», που βρίσκεται στην Αγία Πετρούπολη, θα γίνει η έδρ...

Όταν οι Ιταλοί ντροπιάζονται…

15 December, 2018

Για τους Πειραιώτες είναι μάλλον η σπουδαιότερη ευρωπαϊκή πρόκριση της ιστορίας τους και γι' αυτό παίρνουν όσα μπράβο αξ...

ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

CELEBNEWS.GR

oikonomia.gr

CARSNEWS

FIBERNews.GR