Θεοφάνεια: Τα έθιμα και οι συμβολισμοί

image
Στον αγιασμό των υδάτων και το περιεχόμενο των μεταμφιέσεων που κυριαρχούν και πάλι στα εορταστικά δρώμενα συνυπάρχουν στοιχεία που ξορκίζουν το κακόΗ νίκη του φωτός απέναντι στο σκοτάδι και ένα νέο ξεκίνημα της ανθρωπότητας που σηματοδοτείται από το χριστιανικό βάπτισμα και τον αγιασμό του κόσμου κυριαρχούν ως συμβολισμοί στη γιορτή των Θεοφανείων και στα έθιμα που τη συνοδεύουν στη βόρεια Ελλάδα. Στον αγιασμό των υδάτων και το περιεχόμενο των μεταμφιέσεων που κυριαρχούν και πάλι στα εορταστικά δρώμενα συνυπάρχουν στοιχεία που ξορκίζουν το κακό, συνθήκες που σηματοδοτούν την αύξηση της διάρκειας της ημέρας και τη μείωση της διάρκειας της νύχτας, αλλά και αναπαραστάσεις παραδοσιακού γάμου. «Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο ξεκίνημα της ανθρωπότητας καταλύει μεν τον παγανισμό και τις αρχές ενός ειδωλολατρικού κόσμου, ωστόσο δίνει ένα άλλο πνευματικό νόημα και περιεχόμενο σε πολλά από αυτά τα στοιχεία που διατηρούνται από την εκκλησία» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μιχαήλ Τρίτος.

«Η γιορτή των Θεοφανείων και το μήνυμά της ξεπερνούν τις στενές χωροχρονικές συναρτήσεις και αποσκοπούν να εντάξουν τον άνθρωπο στο μεγάλο μυστήριο της σωτηρίας. Είναι τομές μέσα στον ιστορικό χρόνο που τον αγκαλιάζουν και τον κάνουν αιωνιότητα, είναι μεγάλα ορόσημα με μοναδική λυτρωτική σημασία για τον πιστό. Έτσι ο χρόνος για τον άνθρωπο που συμμετέχει στον γιορταστικό κύκλο της Εκκλησίας δεν είναι μια μονότονη ροή ωρών ημερονυκτίων, εβδομάδων, μηνών και ετών, αλλά ενταγμένος στη λυτρωτική διάσταση αυτών των ημερών, του μεταφέρει το μήνυμα της εν Χριστώ αναγεννήσεως» επισημαίνει χαρακτηριστικά ο κ. Τρίτος.

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η γιορτή των Θεοφανείων ή Επιφανείων ή Αγίων Φώτων είναι η αρχαιότερη μετά το Πάσχα δεσποτική γιορτή και το θέμα της είναι η βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο στον Ιορδάνη ποταμό, η φωνή του πατέρα για τον υιό και η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος με τη μορφή του περιστεριού.

«Οι εθνικοί της Αιγύπτου και της Αραβίας γιόρταζαν το χειμερινό ηλιοστάσιο το οποίο κατά τους αρχαίους υπολογισμούς συνέπιπτε με την έκτη Ιανουαρίου και την αρχόμενη - με την αύξηση της ημέρας - νίκη του φωτός κατά του σκότους. Στις αρχές του 3ου αιώνα πρώτοι οι αιρετικοί οπαδοί του Βασιλείου επιχείρησαν την αντικατάσταση της ειδωλολατρικής αυτής γιορτής με τη γιορτή της βαπτίσεως του Χριστού. Λίγο αργότερα η εκκλησία της ανατολής καθόρισε την 6η Ιανουαρίου ως ημέρα γιορτής των Επιφανείων ή Θεοφανείων. Έτσι στην επιφάνεια των ψευδών θεών και αυτοκρατόρων η χριστιανική Εκκλησία αντέταξε την επιφάνεια του αληθινού θεού και βασιλέως Χριστού» τονίζει.

Σήμερα σε πόλεις και χωριά πραγματοποιείται κάθε χρόνο ο καθιερωμένος αγιασμός των υδάτων, με την κατάδυση του Τιμίου Σταυρού, σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Αρκετοί τολμηροί κολυμβητές αψηφούν τις χαμηλές θερμοκρασίες και βουτούν σε θάλασσες, ποτάμια και δεξαμενές προκειμένου να πιάσουν το σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερωμένου.

Τα έθιμα ανά περιοχή

Φέτος την παραμονή των Φώτων, στις 5 Γενάρη, στο Ωραιόκαστρο της Θεσσαλονίκης αναβιώνει για 8η χρονιά το έθιμο των Μωμόγερων στους δρόμους και τα καταστήματα της περιοχής. Η πομπή θα ξεκινήσει στις 11 το πρωί από το Κονταξοπούλειο Δημοτικό Γυμναστήριο, ενώ το έθιμο αναβιώνει από την Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων σε συνεργασία με τον Ποντιακό Μορφωτικό Σύλλογο Αγίου Δημητρίου Ρυακίου Κοζάνης.

Εκτός από τον αγιασμό των υδάτων αναβιώνουν πολλά ακόμη έθιμα στη Βόρεια Ελλάδα. Τα βλέμματα συγκεντρώνει η πόλη της Καστοριάς και τα «Ραγκουτσάρια», το πρώτο «καρναβάλι» του νέου έτους. Οι κάτοικοι «ξορκίζουν» το κακό και διώχνουν τα κακά πνεύματα των καλικάντζαρων, βάφοντας τα πρόσωπα τους, φορώντας προβιές ζώων και χάλκινα κουδούνια.

back to top

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ατάκα ναζί στρατηγού παρέθεσε… πανεπιστήμιο για να εμπνεύσει τους φοιτητές του

20 June, 2018

Στο στόχαστρο βρέθηκε το βρετανικό Πανεπιστήμιο του Έξετερ όταν έστειλε ένα email στο προσωπικό και τους σπουδαστές του ...

Ηλέκτρα, του Ευριπίδη στο Κηποθέατρο Παπάγου

20 June, 2018

Η «Ηλέκτρα», μια από τις...

Τη βαθιά του θλίψη για το θάνατο του καθηγητή Βασίλη Καρύδη εκφράζει το υπουργείο Δικαιοσύνης

20 June, 2018

«Με το έργο και τη στάση του, συνέβαλε αποφασιστικά στην αναβάθμιση της εγκληματολογίας στη χώρα μας, αλλά και στη διαμό...

Αδίστακτοι κακοποιοί ακινητοποίησαν και λήστεψαν 91χρονη στην Ολυμπία

20 June, 2018

Νύχτα τρόμου έζησε μία ηλικιωμένη γυναίκα όταν τρεις σωματώδεις άνδρες την ακινητοποίησαν και έκλεψαν το κομπόδεμά της  ...

Τετραπλή διάκριση της ΓΙΩΤΗΣ στα βραβεία «Αιωνόβια Brands»

20 June, 2018

Τέσσερις ακόμη σημαντικές διακρίσεις έλαβε η εταιρεία ΓΙΩΤΗΣ στο πλαίσιο της φετινής διοργάνωσης «ΑΙΩΝΟΒΙΑ BRANDS – ΤΑ Α...

Ο τυχερός Σουηδός που παρακολούθησε τη νίκη της χώρας του από τον καναπέ του Μπεργκ

20 June, 2018

Ο Γιέσπερ Μπέργκβιστ συμπλήρωσε κάποια στιγμή μια αίτηση στο Facebook για να μείνει κάποιες μέρες στο διαμέρισμα ενός δι...

Πυρά και από το τουρκικό ΥΠΕΞ για την 48ωρη άδεια στον Κουφοντίνα με αιχμές για τους «οκτώ»

20 June, 2018

Η Άγκυρα εκφράζει εκ νέου αμφιβολίες για τη λειτουργία του δικαστικού συστήματος στην Ελλάδα ...

Το 88ο προαπαιτούμενο και η «ελληνική» ατζέντα στο Eurogroup

20 June, 2018

Ήταν πριν περίπου έναν χρόνο, όταν το Eurogroup στο Λουξεμβούργο επικύρωνε την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης. Αύριο...

Τέλος στην δράση δύο ΜΚΟ στη Λέσβο βάζει η Περιφέρεια Β. Αιγαίου

20 June, 2018

Η απαγόρευση επιβλήθηκε μετά την διενέργεια αυτοψιών στους χώρους δραστηριοτήτων των δύο ΜΚΟ «δεδομένης της διαπίστωσης ...

Ο Κολομβιανός επιθετικός που μέχρι τα 20 ήταν οδηγός λεωφορείου

20 June, 2018

Κάποιες ιστορίες ποδοσφαιριστών που έχουν καταφέρει κάποια σημαντικά πράγματα στην καριέρα τους θα μπορούσαν κάλλιστα να...

Σε λειτουργία το Χρηματιστήριο Ενέργειας

20 June, 2018

Ξεκίνησε τη λειτουργία του το «Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας ΑΕ» (ΕΧΕ), μέσω του οποίου θα γίνονται καθημερινά, από τ...

Tribute to Leonard Cohen με Nalyssa Green, Sugahspank και Lou στον Κήπο του Μεγάρου

20 June, 2018

Την ημέρα που ο Leonard Cohen θα γι&n...

Σάλος στην Τουρκία μετά το νέο περιστατικό βασανισμού ζώου

20 June, 2018

Η τουρκική κοινωνία συνεχίζει να σοκάρεται με τα απανωτά κρούσματα φρικτών βασανισμών και κακοποιήσεων ζώων. Αρχικά ήταν...

Γενικό Νοσοκομείο Πύργου: Κατέρρευσε το σύστημα στο ακτινολογικό τμήμα

20 June, 2018

Συναγερμός σήμανε τη Δευτέρα στο Γενικό Νοσοκομείο Πύργου, λόγω πλήρους κατάρρευσης του ακ...

Τέσσερις βουλευτές της ΠΓΔΜ μιλούν για τη συμφωνία με την Ελλάδα

20 June, 2018

Η συμφωνία είναι ένας «καλός συμβιβασμός» μεταξύ των δύο χωρών και επίσης είναι «καλή και για τις δύο χώρες», δήλωσαν τέ...

Καθηγητής που τέθηκε σε αργία λόγω σεξιστικών σχολίων... προσέφυγε στο ΣτΕ

20 June, 2018

Μαθηματικός σε Λύκειο του Αιγαίου τέθηκε σε αργία καθώς μέσα στην τάξη άφηνε σεξουαλικά υπ...

Το αμύθητο ποσό που ζήτησε ο ατζέντης του Κριστιάνο για να ανανεώσει στη Ρεάλ

20 June, 2018

Ο Κριστιάνο Ρονάλντο διανύει τρομερή σεζόν έχοντας ήδη κατακτήσει άλλο ένα Τσάμπιονς Λιγκ -το πέμπτο συνολικά στην καριέ...

ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

CELEBNEWS.GR

oikonomia.gr

CARSNEWS

FIBERNews.GR