Θεοφάνεια: Τα έθιμα και οι συμβολισμοί

image
Στον αγιασμό των υδάτων και το περιεχόμενο των μεταμφιέσεων που κυριαρχούν και πάλι στα εορταστικά δρώμενα συνυπάρχουν στοιχεία που ξορκίζουν το κακόΗ νίκη του φωτός απέναντι στο σκοτάδι και ένα νέο ξεκίνημα της ανθρωπότητας που σηματοδοτείται από το χριστιανικό βάπτισμα και τον αγιασμό του κόσμου κυριαρχούν ως συμβολισμοί στη γιορτή των Θεοφανείων και στα έθιμα που τη συνοδεύουν στη βόρεια Ελλάδα. Στον αγιασμό των υδάτων και το περιεχόμενο των μεταμφιέσεων που κυριαρχούν και πάλι στα εορταστικά δρώμενα συνυπάρχουν στοιχεία που ξορκίζουν το κακό, συνθήκες που σηματοδοτούν την αύξηση της διάρκειας της ημέρας και τη μείωση της διάρκειας της νύχτας, αλλά και αναπαραστάσεις παραδοσιακού γάμου. «Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο ξεκίνημα της ανθρωπότητας καταλύει μεν τον παγανισμό και τις αρχές ενός ειδωλολατρικού κόσμου, ωστόσο δίνει ένα άλλο πνευματικό νόημα και περιεχόμενο σε πολλά από αυτά τα στοιχεία που διατηρούνται από την εκκλησία» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μιχαήλ Τρίτος.

«Η γιορτή των Θεοφανείων και το μήνυμά της ξεπερνούν τις στενές χωροχρονικές συναρτήσεις και αποσκοπούν να εντάξουν τον άνθρωπο στο μεγάλο μυστήριο της σωτηρίας. Είναι τομές μέσα στον ιστορικό χρόνο που τον αγκαλιάζουν και τον κάνουν αιωνιότητα, είναι μεγάλα ορόσημα με μοναδική λυτρωτική σημασία για τον πιστό. Έτσι ο χρόνος για τον άνθρωπο που συμμετέχει στον γιορταστικό κύκλο της Εκκλησίας δεν είναι μια μονότονη ροή ωρών ημερονυκτίων, εβδομάδων, μηνών και ετών, αλλά ενταγμένος στη λυτρωτική διάσταση αυτών των ημερών, του μεταφέρει το μήνυμα της εν Χριστώ αναγεννήσεως» επισημαίνει χαρακτηριστικά ο κ. Τρίτος.

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η γιορτή των Θεοφανείων ή Επιφανείων ή Αγίων Φώτων είναι η αρχαιότερη μετά το Πάσχα δεσποτική γιορτή και το θέμα της είναι η βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο στον Ιορδάνη ποταμό, η φωνή του πατέρα για τον υιό και η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος με τη μορφή του περιστεριού.

«Οι εθνικοί της Αιγύπτου και της Αραβίας γιόρταζαν το χειμερινό ηλιοστάσιο το οποίο κατά τους αρχαίους υπολογισμούς συνέπιπτε με την έκτη Ιανουαρίου και την αρχόμενη - με την αύξηση της ημέρας - νίκη του φωτός κατά του σκότους. Στις αρχές του 3ου αιώνα πρώτοι οι αιρετικοί οπαδοί του Βασιλείου επιχείρησαν την αντικατάσταση της ειδωλολατρικής αυτής γιορτής με τη γιορτή της βαπτίσεως του Χριστού. Λίγο αργότερα η εκκλησία της ανατολής καθόρισε την 6η Ιανουαρίου ως ημέρα γιορτής των Επιφανείων ή Θεοφανείων. Έτσι στην επιφάνεια των ψευδών θεών και αυτοκρατόρων η χριστιανική Εκκλησία αντέταξε την επιφάνεια του αληθινού θεού και βασιλέως Χριστού» τονίζει.

Σήμερα σε πόλεις και χωριά πραγματοποιείται κάθε χρόνο ο καθιερωμένος αγιασμός των υδάτων, με την κατάδυση του Τιμίου Σταυρού, σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Αρκετοί τολμηροί κολυμβητές αψηφούν τις χαμηλές θερμοκρασίες και βουτούν σε θάλασσες, ποτάμια και δεξαμενές προκειμένου να πιάσουν το σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερωμένου.

Τα έθιμα ανά περιοχή

Φέτος την παραμονή των Φώτων, στις 5 Γενάρη, στο Ωραιόκαστρο της Θεσσαλονίκης αναβιώνει για 8η χρονιά το έθιμο των Μωμόγερων στους δρόμους και τα καταστήματα της περιοχής. Η πομπή θα ξεκινήσει στις 11 το πρωί από το Κονταξοπούλειο Δημοτικό Γυμναστήριο, ενώ το έθιμο αναβιώνει από την Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων σε συνεργασία με τον Ποντιακό Μορφωτικό Σύλλογο Αγίου Δημητρίου Ρυακίου Κοζάνης.

Εκτός από τον αγιασμό των υδάτων αναβιώνουν πολλά ακόμη έθιμα στη Βόρεια Ελλάδα. Τα βλέμματα συγκεντρώνει η πόλη της Καστοριάς και τα «Ραγκουτσάρια», το πρώτο «καρναβάλι» του νέου έτους. Οι κάτοικοι «ξορκίζουν» το κακό και διώχνουν τα κακά πνεύματα των καλικάντζαρων, βάφοντας τα πρόσωπα τους, φορώντας προβιές ζώων και χάλκινα κουδούνια.

back to top

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Την έναρξη επιχείρησης στο Αφρίν της Συρίας ανακοίνωσαν οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις

20 January, 2018

Το γενικό επιτελείο στρατού της Τουρκίας ανακοίνωσε επισήμως την έναρξη της επιχείρησης «Κλάδος Ελαίας», η οποία στρέφετ...

Παππάς: Αστείο ότι θέλουμε καθεστώς Βενεζουέλας στα ΜΜΕ - Δεν κλείνουμε εμείς το Mega

20 January, 2018

Ο κ. Παππάς υποστηρίζει ότι «θα καταφέρουμε να βγάλουμε τα "καπέλα" από τις κυκλοφορίες των εφημερίδων μια και καλή» - «...

Ενδεχόμενη η περεταίρω αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας στο 2018

20 January, 2018

Το αξιόχρεο της Ελλάδας σε «B» από «B-« με θετικές προοπτικές, αναβάθμισε ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Standard &am...

Του «έκατσαν» 26 εκατ. ευρώ λίγο πριν χρεοκοπήσει αλλά η συνέχεια δεν ήταν ίδια

20 January, 2018

Σε μια από τις τρανότερες αποδείξεις ότι ο πλούτος δεν φέρνει την ευτυχία, η περίπτωση του Billie Bob Harrell παραμένει ...

Οι έφιπποι της Κρήτης στο άγαλμα του Λεωνίδα

20 January, 2018

Σήμερα το πρωί έφτασαν στον Πειραιά και ξεκίνησαν το ταξίδι προς την ΘεσσαλονίκηΜία στάση στις Θερμοπύλες έκαναν οι έφιπ...

Επιτέλους νίκη για τον Πλατανιά

20 January, 2018

Τα... κουρέλια τραγουδάνε ακόμα! Ο Πλατανιάς μπορεί να παρέμεινε σε δύσκολη θέση στον βαθμολογικό πίνακα της Λίγκας, όμω...

Η Πάτρα σφυρίζει την έναρξη του φετινού Καρναβαλιού

20 January, 2018

Μεγάλοι πρωταγωνιστές θα είναι και φέτος οι χιλιάδες νέοι και νέες της Πάτρας, μέλη των πληρωμάτων - Φέτος, το πατρινό κ...

Στα Τρίκαλα Κορινθίας ο Κυριάκος Μητσοτάκης

20 January, 2018

Στο Χιονοδρομικό Κέντρο Ζήρειας στα Τρίκαλα Κορινθίας για σκι βρέθηκε ο πρόεδρος της Νέας ΔημοκρατίαςΣτο Χιονοδρομικό Κέ...

«Ζεσταίνουν» τα τρακτέρ οι αγρότες της Λάρισας - Πού θα στηθούν τα πρώτα μπλόκα

20 January, 2018

Το απόγευμα η σύσκεψη αγροτών στο Πλατύκαμπο - Τις επόμενες ημέρες θα υπάρξει απόφαση για κοινή κάθοδο ή όχιΑποφασισμένο...

Θεσσαλονίκη: Αντίστροφη μέτρηση για το συλλαλητήριο - Επιχείρηση «προβοκάτσια» από αντιεξουσιαστές

20 January, 2018

Οι διοργανωτές περιμένουν βροντερό «παρών» από τουλάχιστον 30.000 ανθρώπους - Ποιοι καλούν στη διαμαρτυρία, ποιοι θα είν...

«Πάμε ταχέως σε νέες εκλογές αν καταψηφίσει το SPD»

20 January, 2018

«Αποκλείεται επανεκκίνηση των συζητήσεων για κυβέρνηση συνασπισμού τύπου Τζαμάικα (δηλαδή μεταξύ Χριστιανοδημοκρατικής Έ...

Θεσσαλονίκη: Καταστήματα πουλούσαν απομιμήσεις γνωστού οίκου μόδας

20 January, 2018

Κατασχέθηκαν 79 τσάντες, 28 πορτοφόλια, 11 φουλάρια και έξι ζώνες και άλλα αξεσουάρ- όλα προϊόντα απομίμησης που έφεραν ...

Απαραίτητες οι αντιολισθητικές αλυσίδες στο επαρχιακό δίκτυο προς το χιονοδρομικό κέντρο Βόρας

20 January, 2018

Mόνο με αντιολισθητικές αλυσίδες διεξάγεται η κυκλοφορία των οχημάτων στην επαρχιακή οδό Άρνισσας - Χιονοδρομικό Κέντρο ...

Λόπες: Αραούχο και Λιβάια δεν πρέπει να… ανησυχούν

20 January, 2018

Ο Λόπες εκτός από τα αστεία που έκανε σχετικά με τις εμφανίσεις του, μίλησε στην κάμερα της Nova και για το σημαντικό πα...

Τραμπ: Νοιάζονται για τους παράνομες μετανάστες και όχι για τον στρατό μας

20 January, 2018

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε σήμερα τους Δημοκρατικούς ότι ευθύνονται για τη μερική αναστολή λειτουργίας...

Πέθανε ο «μάγειρας του αιώνα» Πολ Μποκίζ

20 January, 2018

Ο Πολ Μποκίζ, ο επονομαζόμενος «πάπας» της γαλλικής γαστρονομίας, την οποία εκπροσώπησε επί δεκαετίες σε ολόκληρο τον κό...

Οι «53+» στον Τσίπρα: Συμμαχίες «παρά φύσιν» η συμπόρευση με τους ΑΝΕΛ

20 January, 2018

Αιχμές και για τη σχέση κυβέρνησης με την εκκλησίαΝα αξιολογηθεί η συνεργασία της κυβέρνησης με  το κόμμα των Ανεξάρτητω...

ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

CELEBNEWS.GR

oikonomia.gr

CARSNEWS

FIBERNews.GR