Θεοφάνεια: Τα έθιμα και οι συμβολισμοί

image
Στον αγιασμό των υδάτων και το περιεχόμενο των μεταμφιέσεων που κυριαρχούν και πάλι στα εορταστικά δρώμενα συνυπάρχουν στοιχεία που ξορκίζουν το κακόΗ νίκη του φωτός απέναντι στο σκοτάδι και ένα νέο ξεκίνημα της ανθρωπότητας που σηματοδοτείται από το χριστιανικό βάπτισμα και τον αγιασμό του κόσμου κυριαρχούν ως συμβολισμοί στη γιορτή των Θεοφανείων και στα έθιμα που τη συνοδεύουν στη βόρεια Ελλάδα. Στον αγιασμό των υδάτων και το περιεχόμενο των μεταμφιέσεων που κυριαρχούν και πάλι στα εορταστικά δρώμενα συνυπάρχουν στοιχεία που ξορκίζουν το κακό, συνθήκες που σηματοδοτούν την αύξηση της διάρκειας της ημέρας και τη μείωση της διάρκειας της νύχτας, αλλά και αναπαραστάσεις παραδοσιακού γάμου. «Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο ξεκίνημα της ανθρωπότητας καταλύει μεν τον παγανισμό και τις αρχές ενός ειδωλολατρικού κόσμου, ωστόσο δίνει ένα άλλο πνευματικό νόημα και περιεχόμενο σε πολλά από αυτά τα στοιχεία που διατηρούνται από την εκκλησία» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μιχαήλ Τρίτος.

«Η γιορτή των Θεοφανείων και το μήνυμά της ξεπερνούν τις στενές χωροχρονικές συναρτήσεις και αποσκοπούν να εντάξουν τον άνθρωπο στο μεγάλο μυστήριο της σωτηρίας. Είναι τομές μέσα στον ιστορικό χρόνο που τον αγκαλιάζουν και τον κάνουν αιωνιότητα, είναι μεγάλα ορόσημα με μοναδική λυτρωτική σημασία για τον πιστό. Έτσι ο χρόνος για τον άνθρωπο που συμμετέχει στον γιορταστικό κύκλο της Εκκλησίας δεν είναι μια μονότονη ροή ωρών ημερονυκτίων, εβδομάδων, μηνών και ετών, αλλά ενταγμένος στη λυτρωτική διάσταση αυτών των ημερών, του μεταφέρει το μήνυμα της εν Χριστώ αναγεννήσεως» επισημαίνει χαρακτηριστικά ο κ. Τρίτος.

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η γιορτή των Θεοφανείων ή Επιφανείων ή Αγίων Φώτων είναι η αρχαιότερη μετά το Πάσχα δεσποτική γιορτή και το θέμα της είναι η βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο στον Ιορδάνη ποταμό, η φωνή του πατέρα για τον υιό και η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος με τη μορφή του περιστεριού.

«Οι εθνικοί της Αιγύπτου και της Αραβίας γιόρταζαν το χειμερινό ηλιοστάσιο το οποίο κατά τους αρχαίους υπολογισμούς συνέπιπτε με την έκτη Ιανουαρίου και την αρχόμενη - με την αύξηση της ημέρας - νίκη του φωτός κατά του σκότους. Στις αρχές του 3ου αιώνα πρώτοι οι αιρετικοί οπαδοί του Βασιλείου επιχείρησαν την αντικατάσταση της ειδωλολατρικής αυτής γιορτής με τη γιορτή της βαπτίσεως του Χριστού. Λίγο αργότερα η εκκλησία της ανατολής καθόρισε την 6η Ιανουαρίου ως ημέρα γιορτής των Επιφανείων ή Θεοφανείων. Έτσι στην επιφάνεια των ψευδών θεών και αυτοκρατόρων η χριστιανική Εκκλησία αντέταξε την επιφάνεια του αληθινού θεού και βασιλέως Χριστού» τονίζει.

Σήμερα σε πόλεις και χωριά πραγματοποιείται κάθε χρόνο ο καθιερωμένος αγιασμός των υδάτων, με την κατάδυση του Τιμίου Σταυρού, σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Αρκετοί τολμηροί κολυμβητές αψηφούν τις χαμηλές θερμοκρασίες και βουτούν σε θάλασσες, ποτάμια και δεξαμενές προκειμένου να πιάσουν το σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερωμένου.

Τα έθιμα ανά περιοχή

Φέτος την παραμονή των Φώτων, στις 5 Γενάρη, στο Ωραιόκαστρο της Θεσσαλονίκης αναβιώνει για 8η χρονιά το έθιμο των Μωμόγερων στους δρόμους και τα καταστήματα της περιοχής. Η πομπή θα ξεκινήσει στις 11 το πρωί από το Κονταξοπούλειο Δημοτικό Γυμναστήριο, ενώ το έθιμο αναβιώνει από την Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων σε συνεργασία με τον Ποντιακό Μορφωτικό Σύλλογο Αγίου Δημητρίου Ρυακίου Κοζάνης.

Εκτός από τον αγιασμό των υδάτων αναβιώνουν πολλά ακόμη έθιμα στη Βόρεια Ελλάδα. Τα βλέμματα συγκεντρώνει η πόλη της Καστοριάς και τα «Ραγκουτσάρια», το πρώτο «καρναβάλι» του νέου έτους. Οι κάτοικοι «ξορκίζουν» το κακό και διώχνουν τα κακά πνεύματα των καλικάντζαρων, βάφοντας τα πρόσωπα τους, φορώντας προβιές ζώων και χάλκινα κουδούνια.

back to top

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πώς μια γυναίκα βρήκε τη βέρα που της είχε πέσει στην τουαλέτα πριν από 9 χρόνια

11 December, 2018

Αυτό θα πει τύχη βουνό. Πριν από σχεδόν μια δεκαετία η Paula Stanton από το Νιου Τζέρσεϊ, έχασε τη βέρα της την ώρα που ...

Ανώδυνη ήττα για τη Γαλατά, πήρε το εισιτήριο για το Europa League

11 December, 2018

Η Γαλατασαράι «σφράγισε» το «εισιτήριο» για το Europa League μετά την τρίτη θέση που κατάκτησε στο φινάλε της φάσης των ...

Μίχαλος: Προϋπόθεση η υγιής πολιτική κουλτούρα για να έχουμε υγιή οικονομία

11 December, 2018

Προϋπόθεση για να αποκτήσει η χώρα μια υγιή οικονομία, είναι να αποκτήσει πρώτα μια υγιή πολιτική κουλτούρα, σημείωσε ο ...

Ατσάλινη η ΑΕΚ, πέρασε από την Χαποέλ Ιερουσαλήμ με 70-83

11 December, 2018

Με «σπασμένα» φρένα τρέχει η ΑΕΚ! Η «Βασίλισσα» (7-1) έκανε μεγάλη εμφάνιση στην έδρα της Χάποελ Ιερουσαλήμ (6-2), νίκησ...

Έχασε από την Οστάνδη, αλλά κράτησε τη διαφορά ο Προμηθέας

11 December, 2018

Τα δεκάλεπτα: 22-21, 46-49, 63-62, 84-88.Group DΑποτελέσματα - 8η αγωνιστικήΜπεσίκτας - Μπαϊρόιτ 74-90Προμηθέας Πάτρας -...

Υπάλληλος φαστ φουντ έβαζε χάπια ecstasy σε παιδικά μπέργκερ

11 December, 2018

Μια επικίνδυνη έκπληξη έκρυβε το παιδικό μενού ενός 4χρονου, η οποία θα μπορούσε να αποβεί μοιραία για το νεαρό αγόρι. Η...

Συνελήφθη Καναδός πρώην διπλωμάτης στην Κίνα

11 December, 2018

Ένας Καναδός πρώην διπλωμάτης συνελήφθη στην Κίνα και η διεθνής οργάνωση για την οποία εργάζεται ζήτησε να αφεθεί άμεσα ...

Πυροβολισμοί με νεκρό σε χριστουγεννιάτικη αγορά στο Στρασβούργο

11 December, 2018

Αρκετοί άνθρωποι τραυματίστηκαν από πυροβολισμούς στο κέντρο του Στρασβούργου, κοντά σε χριστουγεννιάτικη αγορά, σύμφωνα...

Η Ιταλία… πετάει το μπαλάκι στην Κομισιόν για τις εξαγγελίες του Μακρόν

11 December, 2018

Τα μέτρα που ανακοίνωσε χθες ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ενέχουν τον κίνδυνο να δημιουργήσουν «ένα πρόβλημα» ...

Αχτσιόγλου: Έχουμε δρόμο για να αντιστρέψουμε τον όλεθρο της περιόδου 2010-2014

11 December, 2018

Το πρόγραμμα επιδότησης μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα ηλικίας έως 25 ετών είναι ψηφίδα...

Παίρνει παράταση και για το 2019 ο εξωδικαστικός μηχανισμός

11 December, 2018

Παράταση ενός ακόμα χρόνου και για το 2019 παίρνει ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών, καθώς, σύμ...

Πλούσια σε οργανική ύλη από άνθρακα η επιφάνεια του πλανήτη-νάνου Δήμητρα

11 December, 2018

Η επιφάνεια του νάνου πλανήτη «Δήμητρα» είναι πλούσια σε οργανική ύλη από άνθρακα, όπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία που συν...

Ένταση στη Χειμάρα όπου έφτασαν μπουλντόζες για κατεδαφίσεις σπιτιών

11 December, 2018

Ένταση προκλήθηκε την Τρίτη στη Χειμάρα, όπου δεκάδες κάτοικοι αντέδρασαν στο σχέδιο κατεδάφισης κατοικιών.Σε βίντεο που...

Μέι: Είμαστε ακόμα στην αρχή των διαπραγματεύσεων με τους Ευρωπαίους

11 December, 2018

Η πρωθυπουργός της Βρετανίας Τερέζα Μέι δήλωσε απόψε ότι βρίσκεται «μόλις στην αρχή» των συζητήσεών της με τους Ευρωπαίο...

Η παράτολμη ενέργεια του 19χρονου στους πλημμυρισμένους δρόμους

11 December, 2018

Η καταρρακτώδης βροχή που έπεσε την Πέμπτη 6/12 στο Οσιανσάιντ της Καλιφόρνια είχε ως αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν οι δρόμ...

Κόντε: Να ξεπεράσουμε μια μυωπική αυστηρή δημοσιονομική πολιτική

11 December, 2018

Παρέμβαση στο ιταλικό κοινοβούλιο πραγματοποίησε ο Τζουζέπε Κόντε, με τον πρωθυπουργό της χώρας να αναφέρεται στην προσπ...

Αναστέλλεται εκ νέου ο φόρος υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων

11 December, 2018

Αναστέλλεται για ένα ακόμη φορολογικό έτος και συγκεκριμένα έως την 31η Δεκεμβρίου 2019, η επιβολή του φόρου υπεραξίας σ...

Πέτερσον: Η ΑΕΚ μιλάει με Χεράκλες, πρέπει να κοιτάξω την οικογένειά μου

11 December, 2018

Ο Κρίστοφερ Πέτερσον, με νέες του δηλώσεις παραδέχθηκε πως συνεχίζονται οι επαφές της Χεράκλες με την ΑΕΚ, αφήνοντας να ...

ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

CELEBNEWS.GR

oikonomia.gr

CARSNEWS

FIBERNews.GR